«ایران » دومین بازی تیم ملی در مرحله گروهی جام جهانی ۲۰۲۶ را بررسی می کند
رویای صعود هنوز زنده است
گفتوگو با وحید رضایی مربی فوتبال؛ مقابل بلژیک اشتباه ممنوع!
سینا حسینی / تساوی ایران برابر نیوزیلند در بازی اول و توقف بلژیک مقابل مصر، بازیهای این گروه را به یک معادله کاملاً فشرده و حساس تبدیل کرده است؛ جایی که دیگر هیچ تیمی فرصت اشتباه ندارد و هر امتیاز میتواند سرنوشت صعود را جابهجا کند.
ایران در مسابقه اول خود در این گروه نشان داد که در فاز حمله، تیمی زنده و خطرناک است و توان خلق موقعیت دارد، اما در فاز دفاعی همچنان با چالش فاصله بین خطوط و ناهماهنگی در زمان انتقالها روبهروست. همین مسأله اگر مقابل تیمی مثل بلژیک تکرار شود، میتواند خیلی سریع به یک نقطه آسیبپذیر تبدیل شود. در سمت مقابل، بلژیک با وجود تساوی برابر مصر، همچنان تیمی با کیفیت فردی و ساختاری بالاست و با حضور بازیکنانی مثل کوین دیبروینه، روملو لوکاکو و جرمی دوکو در هر لحظه میتواند جریان بازی را تغییر دهد و از کوچکترین فضاها بیشترین بهره را ببرد.
آرایش تیمی ایران در بازی اول با ساختاری نزدیک به ۴-۳-۳ وارد زمین شد که در فاز دفاعی به ۴-۴-۲ یا ۴-۱-۴-۱ تبدیل میشد، اما مشکل اصلی نه در شکل کلی، بلکه در فاصله بین هافبک دفاعی و خط دفاع بود؛ جایی که باعث شد حریف بتواند بین خطوط ایران بازی کند و به محوطه نزدیک شود. در فاز حمله، ایران زمانی که توپ را سریع به نیمفضاها رساند، توانست خطرناک ظاهر شود، اما هنوز در ایجاد فشار مستمر و کنترل ریتم بازی ضعف دارد.
بلژیک هم در بازی اول با آرایش ۴-۳-۳ شروع کرد و در جریان مسابقه به شکلی سیال به ۴-۲-۳-۱ تغییر وضعیت داد؛ جایی که کوین دیبروینه عقبتر میآید و نقش مغز متفکر را در اختیار میگیرد. مشکل این تیم در دیدار برابر مصر بیشتر در سرعت تبدیل مالکیت به موقعیت بود، نه در کیفیت ساختاری؛ یعنی تیمی که توپ را خوب حفظ میکند اما همیشه سریع و کشنده تمام نمیکند، با این حال همچنان در فاز فردی بسیار خطرناک است.
برای ایران، در بازی مقابل بلژیک، تغییر اصلی باید در منطق دفاعی باشد، نه فقط در نفرات. بهترین نسخه در این بازی همچنان ۴-۲-۳-۱ در شروع بازی است، اما در فاز بدون توپ باید به ۴-۱-۴-۱ فشرده تبدیل شود تا مرکز زمین کاملاً بسته شود و دیبروینه فضای بین خطوط را از دست بدهد. یکی از هافبکها باید نقش کاملاً تخریبی و سایه مستقیم روی او داشته باشد تا اجازه ندهد بازی از مرکز زمین هدایت شود.
در کنارهها، ایران باید با دقت بیشتری عمل کند، چون بخش مهمی از تهدید بلژیک از حرکتهای انفجاری جرمیدوکو و نفوذ از نیمفضاها شکل میگیرد. فولبکها نباید بیگدار جلو بروند و باید همیشه یک لایه پوششی پشت خود داشته باشند تا روملو لوکاکو در فضای پشت مدافعان تغذیه نشود. کنترل عمق خط دفاعی در این مسابقه حیاتی است، چون بلژیک حتی با یک پاس عمقی میتواند ساختار دفاعی را به هم بریزد.
در فاز حمله، ایران نمیتواند صرفاً منتظر ضدحمله بماند، اما در عین حال نباید وارد مالکیت بیهدف شود. بهترین راهکار استفاده از انتقالهای سریع است؛ یعنی به محض گرفتن توپ، در دو یا سه پاس به پشت فولبکهای بلژیک حمله شود، جایی که فضای خالی ایجاد میشود. بازی مستقیم و هدفمند، بهخصوص پشت خط دفاعی جلوکشیده بلژیک، میتواند یکی از معدود راههای واقعی ایجاد موقعیت باشد.
این بازی بیش از آنکه جنگ ستارهها باشد، نبرد نظم و تصمیمگیری است. ایران اگر بتواند ساختار دفاعی فشرده، کنترل مرکز زمین و استفاده هوشمندانه از لحظههای انتقال را کنار هم بگذارد، گرفتن امتیاز از بلژیک نه یک شگفتی، بلکه یک سناریوی کاملاً قابل اجرا خواهد بود؛ سناریویی که میتواند مسیر صعود را برای یوزها زنده نگه دارد.
وحید رضایی؛ مربی فوتبال در گفتوگو با «ایران»:
مقابل بلژیک اشتباه ممنوع !
مهری رنجبر / وحید رضایی، مربی تیم فوتبال شمس آذر، با اشاره به دیدار حساس تیم ملی مقابل بلژیک در دومین بازی جام جهانی ۲۰۲۶، این مسابقه را یکی از دشوارترین آزمونهای شاگردان قلعهنویی میداند؛ دیداری که به اعتقاد او، کوچکترین لغزش میتواند هزینهای سنگین داشته باشد. او در ابتدای تحلیل خود درباره این بازی حساس تأکید میکند که ایران باید با نهایت آمادگی ذهنی و بدنی وارد میدان شود و در عمل اجازه ریسک به خود ندهد: «همه میدانند بازی با بلژیک اولین بازی سخت تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی است. اما مهم است که بازیکنان باید در بهترین شرایط روحی و آمادگی جسمانی باشند. بازیکنان امشب باید خوب بجنگند و با دفاع خوب فرصت به حریف ندهند. بدون شک آنها با یک اشتباه خیلی سریع تنبیه میشوند، چرا که بلژیک بازیکنان خیلی خوب و باکیفیتی دارد و ایرانیها حق اشتباه مقابل آنها را ندارند و تا آنجایی که میتوانند باید بدون ریسک، قوی و محکم بازی کنند تا نتیجه بگیرند.»
وحید رضایی محور اصلی موفقیت ایران را نه در حمله، بلکه در انسجام دفاع تیمی میبیند؛ جایی که به باور او، فاصله خطوط و کنترل فضا تعیینکننده خواهد بود: «اول باید دفاع تیمی ایران قوی باشد و زمانیکه توپ لو میرود مهاجمان و هافبک باید فاصله خطوط را به خوبی رعایت کنند تا فضایی برای پا به توپ شدن بازیکنان حریف فراهم نشود. مهم این است که فاصلهها به هم نزدیک شود و بین خطوط به بازیکنان فضا ندهند و بازیکنان خوب حریف مهار شوند. خیلی جاها باید بازیکنان حریف دو به یک، سه به دو شوند و پوشش خوبی به وجود آید تا وقتی بازیکنی درگیر میشود بقیه او را خوب پوشش بدهند تا برای حریف موقعیت حمله پیش نیاید.»
او در ادامه به شکل دقیقتری وارد فاز آنالیز فردی ستارههای بلژیک میشود و مهار روملو لوکاکو و کوین دیبروینه را کلید اصلی بازی میداند. او درباره مهاجم قدرتمند بلژیک توضیح میدهد: «لوکاکو در محوطه ۱۸ قدم خیلی خطرناک است. تنها راهکار مهار لوکاکو دور نگهداشتن او از ۱۸ قدم است و البته ندادن اجازه چرخش به او، هرچند کار خیلی سختی است. مدافعان باید سریع دو به یک شوند یعنی دفاع او را در فشار نگه دارند و هافبکها هم او را دو به یک کنند. در ارسالها نباید او را گم کنند چون جایگیری خیلی خوبی دارد و بین دفاعها جا میگیرد و بنابراین مدافعان و گلر باید خیلی هوشیار باشند. بازی با بلژیک بازیکنان همه باید زیاد بدوند و پرس قوی داشته باشند تا بازیکنان باکیفیت بلژیک موقعیت و فرصت پیدا کنند.»
او در ادامه به توانمندیهای کوین دیبروینه اشاره میکند؛ هافبکی که از نظر رضایی، حتی با افت احتمالی فیزیکی، همچنان مغز متفکر بلژیک است: «دیبروینه یکی از قویترین هافبکهای دنیاست اما حالا سن و سال باعث شده تا او تحرک لازم را نداشته باشد. تیم وقتی توپ ندارد باید دیبروینه را پیدا کند و حتماً یک بازیکن نزدیک او حرکت کند تا اجازه ندهد برای همتیمیهایش موقعیت بسازد. پاسهای رو به جلو، پاسهای بین خطوط و پاسهای بین خط دفاعی حریف او خطرناک است و نباید بازیکنان اجازه دهند تا او پاسها را به بازیکنان مدنظرش برساند.»
رضایی، بر ضرورت بازی هوشمندانه و حسابشده تیم ملی تأکید میکند: «تیم باید خیلی هوشمندانه بازی کند. بازی بلژیک مقابل مصر را دیدیم. مصر خیلی باکیفیت بازی کرد و اجازه موقعیت به حریف نداد. فکر میکنم تیم ما هم باید برنامه داشته باشد و با تمرکز بازی کند. فکر میکنم بعد از بازی اول مقابل نیوزیلند حالا تیم ما شرایط بهتری داشته باشد. البته مهم است که بازیکنان چطور ریکاوری کردهاند و با چه برنامهای از نظر بدنی و روحی آماده مقابله با بلژیک شدهاند. هرچند بازی با تیمهای بزرگ انگیزه بازیکنان را بالا میبرد و کمک بزرگی
به تیم میکند.»
او دو گل ایران در بازی اول را یک نکته مثبت و روانی برای تیم میداند: «مربی تیم ملی پیش از آغاز هر بازی بر اساس داشتههایش سیستمی را در نظر میگیرد. ما حالا نمیدانیم تیم ملی چه شرایطی دارد و مصدومان چطور هستند و روحیه بازیکنان چطور است. کادر فنی و سرمربی بهتر میدانند. سرمربی طبق نفراتش و اطلاع از ضعف و قوت حریف سیستم و ترکیب تیم را میچیند. برای موفقیت باید روی ضعف و قوت حریف فشار بیاورد. البته تیم ما بازی اول دو گل زده است با اینکه به نیوزیلند تیم هشتاد و پنجم دنیا بود، اما این دو گل فشار را از روی تیم برداشته و بقیه تیمها از گلزنی ایران میترسند.» رضایی با نگاهی کلیتر به روند فوتبال آسیا در جام جهانی، عملکرد تیمهای قاره را قابل توجه ارزیابی میکند: «من بازی کره با مکزیک را دیدم، کره خیلی باکیفیت بازی میکرد و تیم برتر میدان بود تا حدی که توپ به پای مکزیک نمیخورد و روی یک اشتباه غافلگیر شدند و باختند. ژاپن هم با برنامه بازی میکند، پرسینگ قوی و دوندگی خوبی دارد. آسیاییها در مجموع خوب کار کردند. تیم ما باید تمرکزش را روی کار خود بگذارد. باید کیفیت فنی خود را بالا ببرد تا جلوی تیم خوب بلژیک با دفاع خوب و دوندگی و ندادن موقعیت، نمایش عالی داشته باشد. البته آنالیز قوی و دقیق هم خیلی به تیم کمک میکند.»
بازی خاص در گرمای لسآنجلس
ستارهبازی!
در لسآنجلس، زیر آفتاب مستقیم ظهر، دیدار ایران و بلژیک در شرایطی ویژه برگزار میشود؛ جایی که هیچ چیز پنهان نمیماند و هر اشتباه، همان لحظه به چشم میآید.
تیم ملی ایران با هویتی مشخص پا به میدان میگذارد؛ تیمی که تنها یک هدف را دنبال میکند؛ صعود. یوزهای ایرانی در پنج دیدار اخیر خود سه پیروزی، دو تساوی و ۱۳ گل زده ثبت کردهاند؛ آماری که از تیمی در حال رشد و تحول حکایت دارد. تیمی که هر زمان فضا پیدا کند، با سرعت و صراحت به سمت دروازه حریف هجوم میبرد. آخرین دیدار برابر نیوزیلند نیز همین واقعیت را آشکار کرد؛ مسابقهای که ایران دو بار از حریف عقب افتاد، اما هر بار به بازی بازگشت و نتیجه را جبران کرد؛ نشانهای روشن از روحیه مقاوم و بازگشتپذیر این تیم. در سوی مقابل، بلژیک تیمی منظم، حسابشده و ساختارمند است. این تیم در پنج بازی اخیر خود شکست نخورده و با ۱۴ گل زده و تنها ۴ گل خورده، آماری قابل اتکا به ثبت رسانده است. آخرین بازی آنها برابر مصر با تساوی ۱–۱ به پایان رسید؛ دیداری که در آن مالکیت توپ و خلق موقعیت در اختیارشان بود، اما در نهایت تنها یکبار به گل رسیدند و نتیجه، رضایت کاملشان را تأمین نکرد. شرایط آبوهوایی لسآنجلس نیز میتواند به عاملی تعیینکننده تبدیل شود. گرمای شدید ریتم بازی را کند و تصمیمگیریها را دشوارتر میکند. در چنین فضایی، ایران بیش از هر چیز به ضدحملات سریع و کوتاه تکیه خواهد کرد، در حالی که بلژیک تلاش میکند با پاسکاریهای منظم و کنترل میانه میدان، جریان بازی را در اختیار بگیرد. در این جدال، ستارهها نقشی کلیدی دارند؛ مهدی طارمی برای ایران بازیکنی است که میتواند در لحظههای حساس، مسیر بازی را تغییر دهد. در سوی دیگر، کوین دیبروینه مغز متفکر بلژیک است، روملو لوکاکو تمامکننده حملات و جیرمی دوکو سرعت و عمق را به خط حمله اضافه میکند.
«هررا» با کسی تعارف ندارد
یاسر همرنگ
کارشناس داوری
داریو اومبرتو هررا، داور باتجربه و پرحاشیه آرژانتینی که سابقه قضاوت در فینالها، سوپرکلاسیکوها و مسابقات بزرگ قارهای را در کارنامه دارد، اکنون مأموریت قضاوت دیدار حساس ایران و بلژیک را برعهده گرفته است؛ مسابقهای که با توجه به شرایط جدول و وزن امتیازات، میتواند از همان ابتدا زیر فشار روانی و فنی بالایی قرار بگیرد. در چنین فضایی، تجربه هررا در مدیریت بازیهای پرتنش، بار دیگر در کانون توجه خواهد بود.
سبک قضاوت داوران آمریکای جنوبی معمولاً بر پایه بازی روانتر و تماسهای فیزیکی بیشتر تعریف میشود؛ آنها در برخوردهای جزئی سختگیری افراطی ندارند تا جریان مسابقه از ریتم نیفتد، اما درعین حال، در تصمیمهای انضباطی جدی، بهسرعت وارد عمل میشوند و کارتها را بدون تردید نشان میدهند.او به هیچ وجه با ستارهها تعارف ندارد و بلافاصله واکنش نشان میدهد، همین ویژگی باعث میشود بازیکنان هر دو تیم ناچار باشند با دقت بیشتری وارد دوئلهای فردی شوند و مرز بین جسارت و بیاحتیاطی را بهخوبی بشناسند.
ملیپوشان ایران باید با تمرکز کامل وارد زمین شوند؛ بدون درگیر شدن با حواشی، اعتراضهای طولانی یا جدلهای لفظی با داور و بازیکنان حریف. در چنین بازیهایی، یک کارت زرد اضافی یا یک واکنش احساسی میتواند در ادامه تورنمنت هزینهساز شود و تیم را در دیدارهای بعدی، از جمله مقابل مصر، تحت فشار قرار دهد.
نکته مهم دیگر، توجه به تغییرات و حساسیتهای جدید قوانین داوری در فوتبال روز دنیاست. برخی رفتارهای غیرمستقیم مانند پوشاندن دهان هنگام اعتراض یا گفتوگو با داور، در چارچوب تفسیرهای جدید میتواند شائبه رفتار غیرورزشی ایجاد کند و حتی برای بازیکن دردسرساز شود؛ موضوعی که در برخی مسابقات بینالمللی نیز به آن واکنش جدی نشان داده شده است. بنابراین بازیکنان باید نسبت به این جزئیات رفتاری کاملاً آگاه باشند، چرا که فوتبال حرفهای امروز، فقط کیفیت فنی نیست، بلکه مدیریت رفتار نیز هست.
هررا در ۴۱ سالگی همچنان از نظر آمادگی جسمانی در سطح بالایی قرار دارد و مانند بسیاری از داوران تراز اول جهان، قضاوت را یک فعالیت کاملاً حرفهای و ورزشی میداند که نیازمند تمرین، آمادگی و تمرکز دائمی است. این همان استانداردی است که فوتبال مدرن از داوران خود انتظار دارد؛ استانداردی که در سطح بالای جام جهانی، بدون آن نمیتوان دوام آورد.

