آنالیز آماری شمشیربازی ایران در سه دوره اخیر بازی‌های آسیایی

افول در قاره کهن

گروه ورزشی/ در سه دوره اخیر بازی‌های آسیایی، شمشیربازی ایران مسیری نوسانی را طی کرده است؛ مسیری که از دو مدال در جاکارتا و دو مدال در هانگژو به یک مدال در ناگویا رسیده و نشان می‌دهد سهم این رشته در کاروان ایران همچنان محدود است. در بازی‌های آسیایی ناگویا ۲۰۲۶، علی پاکدامن در اسلحه سابر انفرادی به مدال برنز رسید و ایران تنها مدال خود در شمشیربازی را به دست آورد. علی پاکدامن در نیمه‌نهایی برابر شن چن‌پنگ از چین شکست خورد و از رسیدن به فینال بازماند.
برای آنالیز بهتر این عملکرد باید به تعداد فرصت‌های مدالی شمشیربازی توجه کرد. در این رشته ۱۲ عنوان قهرمانی و در مجموع ۱۲ مدال طلا، ۱۲ نقره و ۲۴ برنز توزیع می‌شود؛ یعنی ۴۸ مدال در قالب ۱۲ ماده. بنابراین یک مدال برنز ایران در ناگویا معادل تصاحب یک دوازدهم از مدال‌های ماده‌ای یا ۸.۳ درصد از مجموع ۱۲ مدال طلا و ۱۲ مدال نقره و ۲۴ مدال برنز نیست؛ بلکه اگر کل مدال‌های اعطاشده را مبنا قرار دهیم، سهم ایران تنها حدود ۲.۱ درصد از ۴۸ مدال است. همین اختلاف، محدود بودن حضور ایران روی سکوی شمشیربازی آسیا را بهتر نشان می‌دهد.
در جاکارتا ۲۰۱۸، ایران عملکرد بهتری داشت و دو مدال گرفت؛ نقره تیم سابر مردان با ترکیب مجتبی عابدینی، فرزاد باهر، علی پاکدامن و محمد رهبری و برنز پاکدامن در سابر انفرادی. این دو مدال برابر با ۱۶.۷ درصد از ۱۲ ماده شمشیربازی بود و سهم ایران از کل ۴۸ مدال، حدود ۴.۲درصد محاسبه می‌شد.
در هانگژو ۲۰۲۲ نیز ایران دو برنز به دست آورد؛ محمد رهبری در سابر انفرادی و تیم سابر مردان با حضور باهر، پاکدامن، محمد فتوحی و رهبری روی سکوی سوم ایستاد. در نتیجه سهم ایران دوباره به دو مدال از ۱۲ ماده، یعنی ۱۶.۷ درصد، رسید.
مقایسه سه دوره نشان می‌دهد ناگویا از نظر تعداد مدال، یک گام عقب‌تر از دو دوره قبلی بوده است؛ جاکارتا ۲ مدال، هانگژو ۲ مدال و ناگویا یک مدال. افت از دو مدال به یک مدال به معنای کاهش ۵۰ درصدی خروجی مدالی ایران در شمشیربازی است. نکته مهم دیگر، تداوم وابستگی به سابر مردان است؛ هر سه مدال‌آوری اخیر ایران در این سه دوره از همین اسلحه بوده‌اند. این مسأله نشان می‌دهد چالش اصلی شمشیربازی ایران فقط حفظ جایگاه موجود نیست، بلکه گسترش دایره مدال‌آوران و افزایش سهم در اسلحه‌های فلوره و اپه و بخش زنان نیز اهمیت دارد.