حمیدرضا شیر، مربی پیشین تیم‌های پایه شمشیربازی در گفت‌و‌گو با «ایران»:

شمشیربازی با تصمیم‌های مقطعی نجات پیدا نمی‌کند

مهری رنجبر / سابر ایران که روزگاری در جمع مدعیان جهان قرار داشت، در بازی‌های آسیایی ناگویا نتوانست انتظارات را برآورده کند. تنها مدال برنز علی پاکدامن، شمشیرباز باتجربه ایران، مانع از ثبت یک ناکامی کامل برای این اسلحه شد؛ نتیجه‌ای که بار دیگر ضرورت بازنگری در برنامه فنی، جوانگرایی و شیوه مدیریت سابر ایران را مطرح می‌کند.

تیم ملی شمشیربازی سابر ایران در ناگویا در فهرست رشته‌های ناکام قرار گرفت. نه خبری از جوانگرایی جدی در تیم بود و نه مربی مطمئن و کاربلدی هدایت تیم را برعهده داشت. تیم با همان ترکیب همیشگی و تنها با حضور طاها کارگرپور به عنوان چهره‌ای تازه، وارد پیست ناگویا شد و در نهایت، تنها مدال برنز علی پاکدامن بود که سابر را از ثبت نتیجه‌ای ضعیف‌تر نجات داد؛ آن هم در شرایطی که رئیس فدراسیون در مجمع انتخاباتی وعده‌های مهمی درباره آینده این رشته داده بود.
حمیدرضا شیر، مربی پیشین تیم‌های نوجوانان و جوانان، در گفت‌وگو با «ایران» نتیجه تیم سابر در بازی‌های آسیایی را زنگ خطری برای شمشیربازی ایران می‌داند: «اسلحه سابر سال‌ها ویترین شمشیربازی ایران بود. تیمی که حتی تا رتبه چهارم دنیا بالا کشید و در المپیک ۲۰۲۴ پاریس هم با بدشانسی مدال از دستش پرید. حتی با امتیازات رقابت‌های بین‌المللی بین هشت تیم اول رنکینگ جهانی بود. اما بعد از المپیک شرایط متفاوت شد. با جدایی پیمان فخری سرمربی تیم، حتی با امین قربانی که هدایت تیم را برعهده گرفت، بین هشت تیم اول دنیا بود، سهمیه المپیک گرفت و بعد از ۲۲ سال علی پاکدامن مدال طلای آسیا را به دست آورد. اما با رفتن قربانی، نبود برنامه مدون و نقشه راه و تصمیمات غیرکارشناسی، تیم سابر روند نزولی در پیش گرفت و کار به جایی رسید که سابر ایران در همه رده‌های سنی جایگاه خود را از دست داد. آخرین میدان هم ناگویا بود که تک‌مدال برنز انفرادی زنگ خطر را برای آینده این اسلحه به صدا درآورد.»
مربی پیشین تیم‌های نوجوانان و جوانان شمشیربازی ایران معتقد است، حتی همین مدال نیز نمی‌تواند ضعف موجود در روند آماده‌سازی تیم را پنهان کند، چراکه پاکدامن مدت زیادی از اردوی تیم ملی سابر دور بود. حمیدرضا شیر می‌گوید: «این اتفاق دوباره بحث درباره برنامه و نحوه روند اشتباه آماده‌سازی تیم را به رخ می‌کشد. حالا دیگر نباید به سهمیه تیمی سابر در المپیک ۲۰۲۸ امیدوار بود و نهایتاً شاید علی پاکدامن در مسابقه انتخابی بتواند سهمیه انفرادی بگیرد؛ اتفاقی که یعنی دوباره شمشیربازی عقبگرد کرده است.»
او درباره فاصله عملکرد تیم با وعده‌های انتخاباتی رئیس فدراسیون نیز توضیح می‌دهد: «قرار بود سابر ایران در بازی‌های آسیایی ناگویا برای کسب سه مدال طلا وارد میدان شود؛ وعده‌ای که با توجه به ظرفیت موجود در شمشیربازی ایران، چندان دور از دسترس به نظر نمی‌رسید. اما آنچه در ناگویا رقم خورد، فاصله قابل توجهی با وعده‌های پورسلمان داشت؛ نتیجه تصمیمات فنی و مدیریتی بدون استفاده کافی از نظرات کارشناسان و پیشکسوتان شمشیربازی که باعث از دست رفتن تدریجی جایگاه ایران در آسیا و جهان شده است.»
یکی دیگر از نکات مورد اشاره حمیدرضا شیر، ترکیب سنی تیم اعزامی است. او می‌گوید: «میانگین سنی این تیم حدود ۲۹.۷۵ سال بود؛ عددی که با شعار فدراسیون برای جوانگرایی تناقض دارد. اگر سیاست فدراسیون حرکت به سمت جوانگرایی و ساختن تیمی برای سال‌های آینده بوده، چرا میانگین سنی تیم سابر در بازی‌های آسیایی اینقدر بالا بود؟ در حالی که میانگین سنی تیم ازبکستان زیر ۲۰ سال، قزاقستان زیر ۲۴ سال، چین و کره زیر ۲۵ سال و کره‌جنوبی زیر ۲۷ سال بود. طه کارگرپور تنها شمشیرباز جوان ایران محسوب می‌شد و حتی نیما زاهدی نیز پیش از المپیک حضور در مسابقات با تیم ملی را تجربه کرده بود.»
او درباره نحوه برگزاری اردوهای برون‌مرزی و حضور مربی خارجی نیز خواستار شفاف‌سازی است: «اردوهای برون‌مرزی تیم ملی با برنامه مسابقات و فرآیند آماده‌سازی هماهنگ نبود. اردوهایی که هزینه‌های زیادی روی دست فدراسیون گذاشت، بدون اینکه خروجی فنی مشخصی داشته باشد. در حالی که شمشیربازی ایران از نظر امکانات و تجهیزات اردویی در تهران، ارومیه، یزد و اصفهان شرایط خوبی دارد، اردوی ۴۵ روزه ایتالیا در فروردین و اردوی ۱۰ روزه آنکارا پیش از ناگویا چه دستاوردی برای تیم داشت؟ تیم ملی سابر در دوره‌های قبل هم به اردوی برون‌مرزی می‌رفت، اما نه ۵۰ روز؛ نهایتاً ۱۰ روز پیش از مسابقه در اردوی خارجی حضور پیدا می‌کرد.»
حمیدرضا شیر درباره کریستین بائو، مربی خارجی تیم سابر، نیز می‌گوید: «اصلاً نتیجه حضور کریستین بائو کنار تیم چه بود؟ مربی‌ای که حتی یک دقیقه هم پایش به ایران نرسید و به نظر می‌رسد باید درباره قراردادش شفاف‌سازی شود. فدراسیون باید درباره شرح وظایف، میزان حضور، دستاوردهای فنی و هزینه‌های این قرارداد پاسخگو باشد.»
مربی پیشین تیم‌های نوجوانان و جوانان شمشیربازی ایران، زنان را نیز حلقه فراموش‌شده سرمایه‌گذاری در شمشیربازی می‌داند: «وضعیت شمشیربازی زنان باید جدی‌تر بررسی شود. در حالی که سیاست‌های وزارت ورزش و جوانان بر توسعه ورزش بانوان و سرمایه‌گذاری در آن است، در شمشیربازی زنان برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری خوبی وجود ندارد. نتایج رقابت‌های اخیر نیز بر ضرورت بازنگری در شیوه حمایت، استعدادیابی، برگزاری اردوها و اعزام‌های بین‌المللی زنان تأکید دارد.»
حمیدرضا شیر بر ضرورت ارزیابی عملکرد فدراسیون تأکید می‌کند: «شمشیربازی ایران بیش از هر زمان دیگری به نقشه راه مشخص، برنامه استعدادیابی، جوانگرایی واقعی، توجه جدی به دختران و استفاده از ظرفیت کارشناسان و پیشکسوتان نیاز دارد. به‌ویژه با تأکید وزیر ورزش و جوانان برای ارزیابی و برخورد با فدراسیون‌هایی که خروجی و عملکرد لازم را نداشته‌اند، این موضوع می‌تواند فرصتی برای بررسی دقیق وضعیت شمشیربازی باشد. فدراسیون شمشیربازی هم از این امر مستثنی نیست و باید عملکرد چند سال اخیر فدراسیون، هزینه‌ها، نتایج، قرارداد مربیان، وضعیت رده‌های پایه و برنامه آینده تیم‌های ملی به‌صورت شفاف بررسی شود. نجات جایگاه شمشیربازی ایران نیازمند تصمیم‌های مقطعی نیست؛ این رشته به برنامه‌ای چندساله، مدیریت فنی منسجم و بازگشت تصمیم‌گیری کارشناسی نیاز 
دارد.»