انتشار اوراق گام در ۱۴۰۵ از ۶۰ همت عبور کرد

تمرکز بانک مرکزی روی تأمین مالی زنجیره‌ای تولید

انتشار اوراق گام در سال ۱۴۰۵ با رشد قابل‌توجهی همراه شده است. بر اساس آمار منتشرشده، حجم انتشار این اوراق از ابتدای سال تا پایان شهریورماه به ۶۰ هزار و ۱۶۰ میلیارد تومان رسیده است. 
این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۱۳ هزار و ۴۱۰ میلیارد تومان بوده و به این ترتیب، انتشار اوراق گام در سال‌جاری نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۴.۵ برابر شده است.
اوراق گام یکی از ابزارهای تأمین مالی زنجیره‌ای است که با هدف تأمین سرمایه در گردش بنگاه‌ها و کاهش وابستگی آنها به تسهیلات نقدی بانکی طراحی شده است. استفاده بانک مرکزی و سیاست‌گذار از این ابزارها نسبت به شیوه سنتی تأمین مالی یا همان تسهیلات دهی، به مراتب شدت تورم‌زایی کمتری دارد.

گام چیست؟
 در فرآیند صدور اوراق گام یا همان گواهی اعتبار مولد، بانک به درخواست خریدار، تعهد پرداخت مبلغ مشخصی را در سررسید صادر می‌کند و این تعهد به فروشنده منتقل می‌شود. 
فروشنده نیز می‌تواند اوراق را تا سررسید نگهداری کند، به حلقه بعدی زنجیره منتقل کند یا در شرایط مشخص آن را تنزیل کند. 
کارت رفاهی متصل به اوراق گام نیز نقش یاری‌رسان به تأمین نقدینگی مورد نیاز توسط مصرف‌کنندگان و تقاضاکنندگان را به عهده داشته و به عبارتی این ابزار به صورت دوگانه هم در جهت رونق تولید و هم رونق مصرف عمل می‌کند.

رشد انتشار اوراق گام
روند انتشار اوراق گام در سال‌های گذشته نوسان زیادی داشته است. حجم انتشار این اوراق در سال ۱۳۹۹ حدود ۱.۱۴ همت بود که در سال ۱۴۰۰ به ۷.۷۱ همت و در سال ۱۴۰۱ به ۵۱.۶۱ همت رسید. پس از آن، انتشار اوراق گام در سال ۱۴۰۲ به ۱۲.۷۳ همت کاهش یافت، اما در سال ۱۴۰۳ به ۲۰.۶۱ همت و در سال ۱۴۰۴ به ۵۲.۹۷ همت افزایش پیدا کرد.
عملکرد ۶۰.۱۶ همتی امسال نشان می‌دهد انتشار اوراق گام در نیمه اول امسال از کل عملکرد سال گذشته نیز عبور کرده است. همچنین مجموع انتشار این اوراق از سال ۱۳۹۹ تا انتهای شهریور ۱۴۰۵ به حدود ۲۰۶.۹ همت رسیده است.
از طرف دیگر میانگین وزنی انتقال اوراق گام در زنجیره تولید از سال 1402 تا پایان شهریور امسال 52.1 درصد برآورد شده است. به بیان ساده‌تر به ازای هر 100 واحد اوراق گام صادر شده، 152.1 واحد زنجیره تولید تأمین مالی شده است. همچنین بررسی‌ اعداد و ارقام گزارش شده از سوی بانک‌ها حاکی از آن است که عملکرد صدور اوراق گام در نیمه اول سال 1405 برابر با 33.2 درصد سقف صدور تعیین شده در دوره مورد بررسی در سال‌جاری بوده است.

کدام اوراق متقاضی بیشتری داشته است؟
بررسی ترکیب سررسید اوراق منتشرشده در سال‌جاری نشان می‌دهد بخش قابل‌توجهی از انتشار به سررسیدهای با ‌مدت بیشتر اختصاص داشته است.
در مجموع، افزایش استفاده از اوراق گام در کنار رشد سایر ابزارهای تأمین مالی زنجیره‌ای می‌تواند نشان‌دهنده حرکت بخشی از تأمین مالی تولید از تسهیلات نقدی به سمت ابزارهای تعهدی باشد. این ابزارها در صورت گردش در زنجیره تولید، می‌توانند بخشی از نیاز سرمایه در گردش بنگاه‌ها را بدون پرداخت مستقیم تسهیلات نقدی تأمین کنند.