مؤسسه فرهنگی-مطبوعاتی ایران در اولین روز اردیبهشت‌ماه، میزبان دکتر سید عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بود. حضور او که به بهانه دیدار نوروزی در تحریریه روزنامه انجام شد، فرصتی فراهم کرد تا درباره برخی از مسائل و دغدغه‌های حوزه فرهنگ بویژه در دوران پساجنگ به گفت‌و‌گویی کوتاه و صمیمانه با او بنشینیم. وزیر فرهنگ در این دیدار به برخی از پرسش‌های ما در حوزه سینما، تئاتر و موسیقی پاسخ داد که در ادامه این گزارش می‌توانید آن را بخوانید.

ضرورت همگرایی فرهنگی
 سیدعباس صالحی، بازسازی سرمایه اجتماعی عام و گروه‌های مرجع را مهم‌ترین دستاورد اجتماعی پس از جنگ دانست و گفت:«احترام به تفاوت‌های ادبیات و شیوه‌های بیان می‌تواند پایه‌ای برای تداوم همگرایی و انسجام ملی باشد.» از او درباره واکنش‌های اخیر سینماگران در جنگ رمضان و بازتاب جهانی درخواست اصغر فرهادی برای دفاع از ایران پرسیده شد؛ واکنش‌هایی که نشانه‌ای از ظرفیت سینمای ایران به ‌عنوان یکی از مهم‌ترین منابع قدرت نرم کشور تعبیر می‌شود. در این زمینه، از وزیر فرهنگ پرسیدیم، وزارتخانه برای تقویت و حمایت از این سرمایه فرهنگی چه برنامه مشخصی دارد؟
صالحی در پاسخ گفت: «در جنگ رمضان بخش‌های مختلف جامعه حضور داشتند؛ هنرمندان به‌طور ویژه و سینماگران هم همین‌طور. پیش از این شاید تصوری وجود داشت مبنی بر اینکه سرمایه اجتماعی کشور در میان برخی گروه‌های مرجع کاهش پیدا کرده است. تحلیل‌هایی هم مطرح می‌شد که در بحران‌های اجتماعی ممکن است گروه‌های مرجع، بویژه هنرمندان، حضور و بروز کمتری داشته باشند و حتی بعضی وقایع نیز این تحلیل را تقویت کرده بود. اما آنچه در اسفند و ادامه آن در فروردین رخ داد، نشان داد که وقتی پای ایران و هویت ملی جامعه در میان است، یک اشتراک نظر اجتماعی وجود دارد.»
او با تأکید بر اینکه تفاوت در نوع بیان امری طبیعی است، ادامه داد: «ممکن است شیوه‌های ابراز و بیان متفاوت باشد که طبیعی هم هست؛ در یک جامعه هشتاد ـ نود میلیونی طبیعی است همه از یک نوع عبارت یا ادبیات استفاده نکنند. اما مهم این است که جوهره موضوع، جوهره‌ای مشترک است.»
صالحی سپس با اشاره به اوج گرفتن این همگرایی در برخی وقایع اخیر، توضیح داد: «در ارتباط با برخی وقایع، از جمله حمله به مدرسه میناب و آسیب به زیرساخت‌ها و مواردی از این دست، شاهد نوعی همگرایی حداکثری بودیم. البته ممکن است درباره برخی افراد تعبیرهای دیگری هم مطرح شود، اما قاطبه هنرمندان ـ‌از جمله سینماگران‌ـ کسانی بودند که تعلق خودشان را به ایران نشان دادند. ما تلاش می‌کنیم سرمایه اجتماعی ملی‌مان را به معنای عام تقویت کنیم و مراقب باشیم سرمایه اجتماعی گروه‌های مرجع، از جمله هنرمندان و سینماگران، با سوءتفاهم‌ها و سوءبرداشت‌ها مخدوش نشود. این یک سرمایه ملی است.»
وزیر فرهنگ با اشاره به پیامدهای جنگ گفت: «جنگ خسارت‌های متعددی داشت، اما یک سرمایه ملی در عرصه اجتماعی ایجاد کرد و آن هم بازسازی سرمایه اجتماعی عام و همچنین سرمایه اجتماعی گروه‌های مرجع بود.»
او درباره ضرورت پذیرش تنوع نیز افزود: «باید تلاش کنیم در جامعه، تنوع و تکثر پذیرفته شود. تفاوت در ادبیات و شیوه بیان نباید باعث شود تصور کنیم برخی گروه‌ها حضور نداشتند یا کمتر حضور داشتند. هر میزان حضوری که از سوی مجموعه‌های مختلف شکل گرفته، همان میزان نشان‌دهنده خط ارتباط و اشتراک وجودی است.»
صالحی برای توضیح بیشتر، به مثالی از حوزه اجتماعی اشاره کرد: «در آیین‌های عاشورا همه یک‌جور حضور پیدا نمی‌کنند و همه به یک شکل در مناسک حاضر نمی‌شوند؛ شکل‌های حضور متفاوت است. هر کس تعلق خود به امام حسین(ع) را به شیوه‌ای نشان می‌دهد و ما در عرف خود پذیرفته‌ایم که این بروز علاقه محترم شمرده شود و بر همان مبنا داوری اجتماعی نسبت به هویت مذهبی انجام شود. درباره هویت ملی هم همین‌طور است؛ افراد به شکل‌های مختلف حضور داشتند و باید پذیرفت که ادبیات و شیوه‌های ابراز متفاوت است. باید به آن احترام گذاشت.»
او با اشاره به سیاست‌های دولت چهاردهم تأکید کرد: «تلاش وزارت فرهنگ در طول دولت چهاردهم و همچنین در ادامه وقایع مختلف، از جمله جنگ رمضان، این است که سرمایه ملی را در عرصه فرهنگ و هنر، به‌خصوص سینما، حفظ کند و زمینه‌هایی فراهم شود که این همگرایی و انسجام اجتماعی در فضای پس از جنگ تقویت شود.»

ازسرگیری کنسرت‌های موسیقی
در شرایط امن
سید عباس صالحی درخصوص ازسرگیری کنسرت‌های موسیقی در سال جدید بیان کرد: «بحث ازسرگیری کنسرت‌های موسیقی در شرایط حاضر به متغیرهای متعددی وابسته است. به‌طور مثال حوزه امنیت اجتماعی. یعنی فراهم آوردن فضایی امن در اجتماعات بزرگ‌تر. اما با توجه به شرایط به وجود آمده در فضای جنگ، تا به اکنون آن طور که باید و شاید این زیرساخت‌ها فراهم نبوده است. با این تفاسیر فضای پیش رو، برگزاری کنسرت‌های موسیقی در فضای گسترده‌تر را مشخص خواهد کرد تا بار دیگر شاهد رونق بازار اقتصادی اهالی موسیقی باشیم. ناگفته نماند تا کنون زمینه برگزاری کنسرت‌های موسیقی در فضاهای کوچک‌تر و محدودتر فراهم بوده و ادامه خواهد داشت.»
 
ایجاد فضای بازگشت
برای خوانندگان خارج از ایران
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه صحبت‌هایش درباره بازگشت خوانندگان ایرانی خارج از کشور به وطن نیز اظهار کرد: «این مسأله همیشه مطرح بوده و هست، اما این‌گونه به نظر می‌آید که می‌بایست این بحث‌ها را از فضای خبری زرد خارج کرد. اما آنچه که پیش‌تر مطرح بوده و درحال حاضر هم مطرح است این‌که زمینه حضور برای بازگشت ایرانیانی که خارج از کشور حضور داشته و دارند و جرمی انجام نداده‌اند حداکثری شود.»
 او افزود: «این موضوع پیش از جنگ هم سیاست دولت بوده و هست. لازم به ذکر است هنرمندانی که در ایام جنگ تحمیلی اخیر همراهی‌ها با فضای وطن و کشور داشته‌اند، طبیعتاً بازگشتشان به وطن سرعت بیشتری پیدا خواهد کرد. این فضا برای هنرمندانی که مسأله‌ای انجام نداده‌اند و همراهی با دشمن نداشته‌اند هم فراهم است. البته متغیرهای مختلفی درخصوص این مسأله دخیل و طبیعتاً انتخاب افراد هم محترم است که برای خودشان چه انتخاب‌هایی دارند. در مجموع سیاست دولت درخصوص تمامی ایرانیان خارج ازکشور به‌طور خاص حوزه هنرمندان، این است که به هر میزان ایرانیان امکان حضور بیشتری در ایران به عنوان بخشی از ریشه وجودیشان داشته باشند هم برای آنها خوب است هم برای کشور.»
 
حمایت از گروه‌های میانی تئاتر
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با توجه به شرایطی که این روزها در تئاتر حاکم است، درباره برنامه دولت برای حمایت از گروه‌های تئاتری توضیح داد: «به نظر می‌رسد حوزه اقتصادی تئاتر شرایط بهتری نسبت به حوزه کنسرت‌های موسیقی ندارد، زیرا در بخش موسیقی با سالن‌های بزرگ‌تری مواجه هستیم، از همین رو در حوزه موسیقی تعداد بیشتری درگیر فعالیت اقتصادی هستند. لذا با همین نگاه، با عبور از 40 روز عزا که با شرایط خاص و سنگینی مواجه بودیم، به شرایطی رسیدیم که دوستانمان در اداره‌کل هنرهای نمایشی و معاونت هنری، حوزه تئاتر را با جدیت بیشتری پیگیری کرده‌اند.» او همچنین با امیدواری از ادامه شرایط کنونی و تثبیت امنیت پایدار همراه با عزت در کشور، بیان کرد: «با همین نگاه در فضای کنونی، با توجه به کمک‌هایی که در اختیار معاونت هنری و اداره‌کل هنرهای نمایشی است، در تلاشیم تا بتوانیم گروه‌های کوچک و میانی تئاتر را حمایت کنیم. طبیعتاً گروه‌های بزرگ‌تر نیازهای حمایتی بیشتری دارند و بعضاً خودشان به بخش‌هایی متصل هستند که می‌توانند به کمکشان بیایند. بر همین اساس بیش از هر چیز، گروه‌های تئاتر میانی و کوچک را مد نظر قرار دادیم. بنابراین، این گروه‌ها با حمایتی متوسط چه در بخش ملی و چه در بخش استانی، اکنون فضایی حمایتی دارند که از فعالیت‌هایشان پشتیبانی شود.» صالحی ادامه داد: «اگر همین شرایط را داشته باشیم و به طرف امنیت پایدارتری حرکت کنیم، حتماً اتفاقات بهتری در حوزه تئاتر رخ می‌دهد و شرایطی که از دی‌ماه به این طرف با آن مواجه شدیم، با تغییرات جدی مواجه می‌شود.» وزیر فرهنگ همچنین درباره شرایط اینترنت و تأثیری که در اطلاع‌رسانی نمایش‌ها برعهده دارد، توضیح داد: «تلاشمان این است که بحث اینترنت را درست کنیم. به هر ترتیب شرایط اینترنت کمی پیچیده بوده و یک کلمه‌ای نیست، اما تلاش دولت این است که مسیر اینترنت را به سمتی ببریم که کاربران جامعه‌ بتوانند به صورت حداکثری از آن استفاده کنند. با همین نگاه پیش می‌رویم اما بحث‌های حوزه امنیت هم مسأله‌ای است که بالاخره برای آن تبصره‌هایی ایجاد می‌کند.»