ضرورت عبور از هزینه‌کرد سنتی
علی رغبتی
کارشناس مدیریت ورزش
وزارت ورزش براساس وظایف محول‌شده از سوی هیأت دولت، اهداف خود را در قالب برنامه پنج‌ساله تدوین کرده است. بر همین اساس، بازنگری در توزیع اعتبارات باید با تکیه بر اولویت‌ها و منطق هزینه - فایده انجام شود تا منابع محدود در مسیر تحقق اهداف توسعه ورزش قرار بگیرند.
در حوزه ورزش قهرمانی، المپیک، پارالمپیک، بازی‌های آسیایی و رقابت‌های جهانی هرکدام جایگاه ویژه‌ای دارند؛ اما حمایت مالی نباید تنها به رشته‌های مدال‌آور محدود شود. برخی رشته‌ها برای ادامه حیات به حمایت نیاز دارند و حذف آنها از چرخه اعتبارات می‌تواند به تضعیف ساختار ورزش کشور منجر شود.
در این تقسیم‌بندی می‌توان سه گروه را در نظر گرفت؛نخست، رشته‌های پرافتخاری مانند کشتی که حفظ جایگاه آنها ضروری است؛ دوم، رشته‌های دارای ظرفیت رشد و مدال‌آوری مانند تیراندازی، شنا و روئینگ و سوم، رشته‌های جدیدی که به برنامه بازی‌های بین‌المللی اضافه می‌شوند و باید برای حضور مؤثر در آنها برنامه‌ریزی کرد.
افزایش سهم بودجه ورزش زنان نیز ضرورت دارد؛ چراکه در شرایط محدودیت مدال‌آوری مردان در برخی رشته‌ها، ورزشکاران زن هر روز افتخارات تازه‌ای کسب می‌کنند. در مقابل رشته‌هایی مانند فوتبال، والیبال و بسکتبال را نیز نمی‌توان صرفاً به دلیل نداشتن مدال، از حمایت محروم کرد. این رشته‌ها علاوه بر جذب جوانان، نقش مهمی در نشاط اجتماعی و سلامت روان جامعه دارند.
هفت رشته فوتبال، والیبال، بسکتبال، سوارکاری، موتورسواری، گلف و تنیس به شکل حرفه‌ای اداره می‌شوند و ظرفیت خودکفایی مالی دارند. ایجاد بستر حقوقی مناسب، اختصاص یک درصد منابع مسئولیت اجتماعی سازمان‌ها به ورزش و تعیین تکلیف حق پخش تلویزیونی می‌تواند وابستگی این رشته‌ها به بودجه دولتی را کاهش دهد. همچنین ظرفیت‌های ماده ۷۷ برنامه هفتم توسعه باید برای تأمین منابع مالی مورد استفاده قرار گیرد.
دولت و وزارت ورزش نباید تمام هزینه‌های ورزش را برعهده بگیرند. تجربه کشورهای شمال اروپا نیز نشان می‌دهد که می‌توان با اولویت دادن به سلامت عمومی و مشارکت ورزشی، بدون اتکا به لیگ‌های حرفه‌ای پرهزینه، به نتایج مطلوب در ورزش قهرمانی رسید.
از سوی دیگر، بخشی از اعتبارات مجلس مستقیماً به فدراسیون‌ها اختصاص می‌یابد و در اختیار وزارت ورزش نیست. بهتر است در تخصیص این منابع نیز از نظر کارشناسان و اهل فن استفاده شود.مسأله اصلی ورزش ایران تنها کمبود اعتبار نیست؛ بلکه نحوه توزیع و بهره‌برداری از منابع موجود است. توسعه ورزش زمانی محقق می‌شود که هر هزینه متناسب با ظرفیت، اولویت و دستاورد مورد انتظار آن باشد.
