معادله بودجه و افتخارآفرینی

مصطفی پوردهقان
عضو فراکسیون ورزش مجلس

فراکسیون ورزش مجلس شورای اسلامی، بودجه مستقلی در اختیار ندارد که بخواهد آن را به فدراسیون‌های ورزشی اختصاص دهد یا به حساب آنها واریز کند. نقش مجلس در این حوزه، قانونگذاری، تعیین ردیف‌های اعتباری و تصویب منابع مالی ورزش در قالب بودجه‌های سنواتی است. منابعی مانند یک درصد مالیات بر ارزش افزوده، درآمدهای نفتی و مالیات‌های عمومی، از جمله محل‌هایی هستند که در فرآیند بودجه‌ریزی برای حمایت از ورزش در نظر گرفته می‌شوند و اعتبارات مربوط به آنها در اختیار وزارت ورزش و جوانان و کمیته ملی المپیک قرار می‌گیرد.
البته تخصیص بخشی از اعتبارات حاصل از درآمدهای نفتی و مالیاتی، تابع برنامه‌های پیشنهادی وزارت ورزش است. این وزارتخانه هر سال برنامه‌های خود را برای احداث زیرساخت‌ها، تکمیل پروژه‌های عمرانی و توسعه امکانات ورزشی ارائه می‌کند و بر اساس همین برنامه‌ها، میزان اعتبارات مورد نیاز تعیین و در فرآیند بودجه‌ریزی لحاظ می‌شود. بنابراین، آنچه از سوی مجلس در این زمینه دنبال می‌شود، حمایت مالی و ایجاد بستر مناسب برای توسعه ورزش کشور است، نه پرداخت مستقیم بودجه به فدراسیون‌ها.
یکی از اولویت‌های مهم در سیاست‌گذاری ورزشی، تقویت رشته‌هایی است که ظرفیت مدال‌آوری و اهتزاز پرچم ایران در رقابت‌های بین‌المللی و رویدادهای جهانی را دارند. اختصاص یک درصد مالیات بر ارزش افزوده به ورزش قهرمانی نیز با همین هدف صورت می‌گیرد تا وزارت ورزش و کمیته ملی المپیک بتوانند منابع لازم را برای شناسایی استعدادها، آماده‌سازی ورزشکاران و ارتقای جایگاه ایران در میادین بین‌المللی هزینه کنند. سرمایه‌گذاری هدفمند در رشته‌های مدال‌آور و افتخارآفرین، به‌ویژه در مسیر کسب مدال‌های المپیکی، از اهمیت بالایی برخوردار است.
البته عملکرد وزارت ورزش در این زمینه، با وجود اقدامات انجام‌شده، هنوز نتوانسته انتظارات را به‌ طور کامل برآورده کند و همچنان چالش‌هایی در مسیر تخصیص بهینه اعتبارات و توسعه زیرساخت‌ها وجود دارد. اما اولویت دادن به ورزش قهرمانی نباید به معنای نادیده گرفتن رشته‌های غیرالمپیکی یا ورزش همگانی باشد.
بسیاری از رشته‌های غیرالمپیکی در محرومیت‌زدایی، توسعه زیرساخت‌های مناطق کمتر برخوردار و ارتقای سلامت عمومی نقش مؤثری دارند. به همین دلیل، بخشی از اعتبارات وزارت ورزش باید به توسعه ورزش همگانی، گسترش امکانات در استان‌ها و فراهم کردن فرصت مشارکت ورزشی برای اقشار مختلف جامعه اختصاص یابد. سیاست درست در حوزه ورزش، ایجاد تعادل میان افتخارآفرینی در عرصه بین‌المللی و ارتقای سلامت و نشاط اجتماعی است؛ چراکه ورزش تنها میدان رقابت و مدال‌آوری نیست، بلکه سرمایه‌ای برای سلامت و توسعه جامعه نیز به شمار می‌رود.