رئیس‌جمهوری در اجلاس سران کنوانسیون تنوع زیستی به میزبانی ارمنستان تأکید کرد

ترویج دیپلماسی صلح ، محکومیت «طبیعت کُشی» در جنگ

رئیس‌جمهوری، روز گذشته در اجلاس سران کنوانسیون تنوع زیستی در ایروان، حضور در جمع خانواده جهانی کنوانسیون تنوع زیستی را که حفاظت از طبیعت را حفاظت از آینده بشریت می‌پندارد، مایه خرسندی دانست. وی اظهار کرد که امروز در نقطه‌ای از تاریخ ایستاده‌ایم که تنوع زیستی دیگر صرفاً یک موضوع علمی یا زیست‌محیطی نیست، بلکه موضوعی مرتبط با صلح و امنیت، سلامت، امنیت غذایی، آبی و عدالت بین‌نسلی برای همه ساکنین زمین است.
پزشکیان با اشاره به موقعیت جغرافیایی و استثنایی ایران در محل تلاقی حوزه‌های زیست‌جغرافیایی گوناگون، از جنگل‌های هیرکانی و ارسباران تا کوهستان‌های زاگرس، از مناطق خشک و بیابانی تا سواحل خلیج فارس، دریای عمان و دریای خزر، خاطرنشان کرد که این مناطق مأمن هزاران گونه گیاهی، جانوری و ذخایر ژنتیکی ارزشمند هستند و پایه و اساس پایداری سرزمین، پشتوانه‌ای استوار برای تأمین آب، غذا، سلامت، امنیت زیستی، تاب‌آوری در برابر مخاطرات طبیعی و ضامن توسعه پایدار کشور به شمار می‌آیند.
وی افزود که در ایران، تنوع زیستی در کنار تنوع اقلیمی و جغرافیایی، با تاریخ و تمدن انسان درآمیخته است. دوستی، احترام و حمایت از طبیعت، بخشی از هویت فرهنگی، دینی و آیینی ایرانیان است و همواره بخشی از زندگی انسان و امانتی برای نسل‌های آینده دانسته شده است. به گفته پزشکیان، بسیاری از شیوه‌های زندگی، کشاورزی، دامداری، استفاده از گیاهان دارویی و دانش بومی مردم ایران نیز در طول تاریخ بر پایه شناخت و سازگاری با طبیعت شکل گرفته و حاصل هزاران سال تعامل انسان و طبیعت است.
رئیس‌جمهوری تأکید کرد که از همین رو، حفاظت از تنوع زیستی برای ایران تنها حفاظت از گونه‌ها و زیستگاه‌های آنها نیست؛ بلکه حفاظت از یک میراث طبیعی، فرهنگی و تمدنی است.
پزشکیان با اشاره به اقدامات کشور در حوزه تنوع زیستی اظهار کرد که سند راهبردها و برنامه اقدام ملی تنوع زیستی در ایران تدوین و تصویب شده است. سازمان حفاظت محیط زیست به‌عنوان هماهنگ‌کننده ملی تعیین شده و سازوکار مشارکت غیردولتی با اولویت جوامع محلی نیز به تصویب دولت رسیده است. وی حفاظت از گونه‌های در معرض تهدید و احیای جمعیت‌های آسیب‌پذیر، از جمله افزایش مناطق حفاظت‌شده و پایش گونه‌های شاخص حیات وحش را از اولویت‌های اساسی برشمرد.
 
جنگ، طبیعت را قربانی می‌کند
و آثار آن تا نسل‌ها باقی می‌ماند
پزشکیان در ادامه، با تأکید بر موضوعی که به گفته وی نمی‌توان آن را در بحث جهانی تنوع زیستی نادیده گرفت، به موضوع جنگ پرداخت.
وی تصریح کرد که جنگ تنها انسان‌ها و زیرساخت‌های اقتصادی را هدف قرار نمی‌دهد، بلکه به طبیعت نیز آسیب می‌زند؛ جنگل‌ها را می‌سوزاند، تالاب‌ها را تخریب می‌کند، خاک را آلوده می‌سازد، منابع آب را تهدید می‌کند، زیستگاه‌ها را از میان می‌برد، گونه‌های جانوری را آواره می‌کند و مواد شیمیایی و فلزات سنگین را وارد چرخه‌های طبیعی می‌سازد. به گفته وی، آثار جنگ بر محیط زیست می‌تواند تا سال‌ها پس از پایان مخاصمات ماندگار 
باشد.
رئیس‌جمهوری ایران خاطرنشان کرد که امروز دیگر جامعه بین‌المللی به‌خوبی می‌داند که تخریب محیط زیست در مخاصمات مسلحانه، پیامدی فرعی و بی‌اهمیت از جنگ نیست؛ بلکه این آسیب‌ها مستقیماً با امنیت و رفاه نسل‌های آینده ارتباط دارد.
وی با اشاره به منطقه و از جمله ایران، تأکید کرد که آثار زیست‌محیطی درگیری‌های نظامی باید با جدیت بیشتری مورد توجه جامعه جهانی قرار گیرد. پزشکیان جنگ تجاوزکارانه‌ای را که ایالات متحده و رژیم صهیونیستی در منطقه به راه انداخته‌اند، عامل آسیب به تأسیسات صنعتی و انرژی، آتش‌سوزی‌ها، انتشار آلاینده‌ها، آلودگی خاک و آب و تهدید اکوسیستم‌های طبیعی دانست و اظهار کرد که این جنگ موجب از بین رفتن زیرساخت‌های حفاظتی شده است که طی سال‌ها تلاش برای حفاظت از تنوع زیستی فراهم شده بود.
پزشکیان تصریح کرد که این امر تنها مسأله‌ای داخلی یا محدود به مرزهای سیاسی یک کشور نیست؛ زیرا طبیعت مرز سیاسی نمی‌شناسد و گسترش آلودگی‌های آب، خاک و هوا نیز در پشت مرزها متوقف نمی‌شود. از این رو، آسیب‌های ناشی از جنگ نیز مسائلی با ماهیت جهانی هستند و به راه‌حل‌های بین‌المللی نیاز دارند.
وی با اشاره به اینکه آثار جنگ بر اکوسیستم‌ها ممکن است سال‌ها و حتی نسل‌ها باقی بماند و تا کیلومترها فراتر را تحت تأثیر قرار دهد، حجم نابودی‌های رقم‌خورده در غزه را شاهد مثالی از این وضعیت دانست و اظهار کرد که به گواه کارشناسان، بخش‌هایی از خاک آن تا صدها سال آینده نمی‌تواند میزبان حیات و چرخه‌های اکولوژیک طبیعی و گیاهی باشد. رئیس‌جمهوری ایران آنچه را که در منطقه به واسطه جنگ‌های تجاوزکارانه اتفاق افتاده است، «اکوساید یا طبیعت‌کشی» توصیف کرد که باید محکوم شود. پزشکیان از جامعه بین‌المللی خواست برای حفاظت از میراث طبیعی و تنوع زیستی، سازوکارهای مؤثر، شفاف و قابل اجرا ایجاد کند و تأکید کرد که هیچ کشوری نباید در زمان جنگ، طبیعت را قربانی خاموش و بی‌دفاع بداند. پزشکیان همچنین بر ضرورت دستیابی به آینده‌ای به دور از جنگ، کشتار و تخریب تأکید کرد؛ آینده‌ای که در آن تنوع زیستی بنیانی مشترک برای رفاه و شکوفایی نسل حاضر و نسل‌های آینده باشد.
رئیس‌جمهوری با بیان اینکه این کشور خود را متعهد به اجرای کنوانسیون تنوع زیستی و اهداف جهانی حفاظت از طبیعت می‌داند، اظهار کرد که ایران حفاظت از مناطق طبیعی، تالاب‌ها، جنگل‌ها، مراتع، زیستگاه‌های حیات وحش و ذخایر ژنتیکی را در کنار توسعه پایدار دنبال می‌کند.
 
حفاظت از تنوع زیستی بدون تأمین منابع مالی و دسترسی عادلانه به فناوری محقق نمی‌شود
وی در عین حال تأکید کرد که باید واقع‌بین و منصف بود. به گفته پزشکیان، کشوری که همزمان با فشارهای ناشی از تغییر اقلیم، خشکسالی، کمبود آب، بیابان‌زایی و کاهش منابع طبیعی، از یک سو و آثار تحریم‌های اقتصادی و محدودیت دسترسی به فناوری و منابع مالی، از سوی دیگر، مواجه است و در دو سال پی‌درپی هدف جنگ‌های جنایت‌کارانه با استفاده گسترده از سلاح‌های مخرب، ممنوعه و در موارد زیاد با هدف عمدی تخریب محیط زیست، مانند حملات به مخازن سوخت در پایتخت، بوده است، برای اجرای برنامه‌های محیط زیستی و جبران خسارات وارده لازم است از همکاری واقعی جامعه جهانی 
برخوردار شود.
پزشکیان خاطرنشان کرد که حفاظت از تنوع زیستی بدون تأمین منابع مالی کافی، بدون دسترسی عادلانه به دانش و فناوری و ظرفیت‌سازی، در حد انجام مذاکرات، صدور قطعنامه و تعیین اهداف باقی خواهد ماند.
وی افزود که اگر از کشورهای در حال توسعه انتظار می‌رود از جنگل‌ها، تالاب‌ها، گونه‌ها و منابع ژنتیکی خود حفاظت کنند، باید شرایط دسترسی به ابزارهای لازم برای انجام این مسئولیت نیز برای آنها فراهم شود. به گفته وی، این همان معنای واقعی عدالت محیط‌زیستی است.
رئیس‌جمهوری ایران تأکید کرد که منابع مالی تنوع زیستی باید قابل دسترس‌تر، عادلانه‌تر و متناسب با نیازهای واقعی کشورهای در حال توسعه باشد.
وی همچنین انتقال فناوری‌های نوین، ظرفیت‌سازی، توسعه دانش بومی و مشارکت جوامع محلی را از موضوعاتی دانست که باید در کانون توجه اجرای تعهدات کنوانسیون قرار گیرند.
پزشکیان تصریح کرد که جامعه بین‌المللی باید بپذیرد کشورهایی که تحت تحریم‌های اقتصادی هستند یا در معرض تجاوزات نظامی قرار گرفته‌اند، نباید به‌تنهایی هزینه‌های زیست‌محیطی تحریم‌ها یا جنگ‌هایی را که آغازگر آن نبوده‌اند، تحمل کنند.
از این رو، وی از آژانس‌های سازمان ملل متحد، نهادهای مالی بین‌المللی و سازمان‌ها و نهادهای ذی‌ربط در حوزه محیط زیست و توسعه پایدار خواست سازوکارهای بسیج منابع مالی، ارزیابی خسارات زیست‌محیطی، احیای اکوسیستم‌های آسیب‌دیده و حمایت از کشورهای متأثر برای مقابله با پیامدهای زیست‌محیطی درگیری‌های مسلحانه را تقویت
کنند.
رئیس‌جمهوری نجات کره زمین و حفاظت از محیط زیست را مستلزم درک و تفاهم مشترک همه کشورها نسبت به چالش‌های پیش روی بشریت و استفاده مسئولانه از راه‌حل‌های متنوع دانست؛ راه‌حل‌هایی که شرایط، اولویت‌ها، ظرفیت‌ها و مسیرهای متفاوت ملی را مورد توجه قرار می‌دهند و بار مضاعفی بر دوش کشورهای در حال توسعه نمی‌گذارند، بلکه امکانات و فرصت‌های لازم را برای آنها فراهم می‌آورند تا با دستیابی به توسعه پایدار، از طبیعت نیز محافظت کنند.
پزشکیان اعلام کرد که جمهوری اسلامی ایران آمادگی دارد با در اختیار قرار دادن ظرفیت‌های علمی، دانشگاهی و تجربیات خود با دیگر کشورها، در این تلاش مشترک به‌صورت سازنده با جامعه جهانی همکاری کند.
وی با تأکید بر اینکه حفاظت از تنوع زیستی می‌تواند یکی از عرصه‌های مهم «دیپلماسی صلح» باشد، اظهار کرد در منطقه‌ای که با بحران‌های امنیتی ناشی از حضور غیرقانونی و توسعه‌طلبانه قدرت‌ها، تغییرات اقلیمی، کمبود آب و تخریب اکوسیستم‌ها مواجه است، همکاری در زمینه محیط زیست می‌تواند پلی میان ملت‌ها ایجاد کند؛ پلی که مسیر را برای دستیابی به صلح و امنیت برای همه، صلح با طبیعت و آینده‌ای با زندگی همسو و هماهنگ با طبیعت هموار 
می‌سازد.

دیدار پزشکیان با نخست‌وزیر ارمنستان و نخست‌وزیر گرجستان
روز گذشته پزشکیان در سفر به ایروان، دیدارهای دوجانبه‌ای با نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر ارمنستان و ایراکلی کوباخیدزه، نخست‌وزیر گرجستان، داشت که در این دیدارها بر گسترش مناسبات تجاری، تدوین برنامه‌های عملیاتی و راهبردی مشترک و تقویت همکاری‌ها در حوزه‌های مختلف تأکید شد. مذاکراتی که در کنار موضوعات اقتصادی و گردشگری، مسائل مرتبط با تحریم‌های آمریکا، مداخلات خارجی و ضرورت تأمین صلح و ثبات منطقه‌ای را نیز دربر گرفت. او پس از شرکت و سخنرانی در اجلاس سران هفدهمین کنفرانس اعضای کنوانسیون تنوع زیستی، ایروان را به مقصد تهران
ترک کرد.