غریب‌آبادی: تفاهم ایران و عمان درباره ترتیبات تنگه هرمز در آستانه نهایی شدن است

معاون امور حقوقی و بین‌المللی وزارت امور خارجه از نزدیک شدن تفاهم ایران و عمان درباره ترتیبات جدید تردد کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز به مرحله نهایی خبر داد و تأکید کرد که این تفاهم به معنای بازگشایی کامل تنگه هرمز نیست، بلکه مدلی جدید و متفاوت از رویه 60 ‌ساله گذشته است که بخش قابل توجهی از مسیر عبوری کشتی‌ها را از آب‌های سرزمینی ایران عبور خواهد داد. کاظم غریب آبادی در گفت‌وگو با ایرنا، با تشریح جزئیات این مذاکرات از دریافت پیام‌هایی از سوی آمریکا مبنی بر آمادگی برای بازگشت به تعهدات پیشین در تفاهم‌نامه خبر داد.
این دیپلمات ایرانی با اعلام اینکه بیش از سه هفته است که با دولت عمان در حال رایزنی و گفت‌وگو درباره تعیین ترتیبات عبور کشتی‌های تجاری از تنگه هرمز و مقدمات مربوط به ترتیبات مدیریت آینده‌ تنگه هرمز هستیم، بیان کرد: «گفت‌وگوهای ما با دولت عمان، گفت‌وگوهای ساده‌ای نبودند. از یک‌سو، ما شاهد ازسرگیری درگیری‌ها و تجاوز نظامی مجدد آمریکا به خاک جمهوری اسلامی ایران و پا گذاشتن بر تمام تعهداتش ذیل یادداشت تفاهم اسلام‌آباد بودیم. از سوی دیگر، با توجه به این حساسیت‌ها و دشواری‌هایی که با آن مواجه هستیم، باید سوابق تاریخی دهه‌های معاصر در رابطه با تنگه هرمز را نیز اضافه کنیم که ورود و خروج کشتی‌های تجاری و ترافیک دریایی کلاً از آب‌های سرزمینی عمان صورت می‌گرفت.»
معاون امور حقوقی و بین‌المللی وزارت امور خارجه افزود: «بر اساس درخواست جدی جمهوری اسلامی ایران، دولت عمان خود را آماده کرد تا تغییرات کلیدی، اساسی و محتوایی در مسیرهای ورود و خروج کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز انجام شود. آخرین وضعیت به این صورت است که تقاضای ما این بود که مسیرهای عبور و مرور از تنگه هرمز باید تغییر کند، زیرا مسیرهای قدیمی دیگر پاسخگوی شرایط دشوار کنونی که امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران را به مخاطره انداخته است، نیست.»
غریب‌آبادی ادامه داد: «تقریباً روی تمامی موضوعات مطرح‌شده، از جمله نقشه مسیرهای ورود و خروج ترافیک دریایی و ابعاد جانبی آن با عمان، تفاهمات اصولی انجام شده است و این پیشرفت‌ها در آستانه نهایی شدن قرار دارد.» وی با بیان اینکه اینها به معنی باز کردن تنگه هرمز نیست، تأکید کرد: «اجرای این تفاهمی که ما با عمان انجام می‌دهیم، الزامات خاص خود را دارد. اگر قرار است که وضعیت در تنگه هرمز به حالت عادی دربیاید، باید فرمول نهایی بین ایران و عمان، به عنوان دو کشور ساحلی، مورد توافق قرار بگیرد.»
غریب‌آبادی تصریح کرد: «برابر این تفاهم، مسیر شمالی که در نزدیک جزیره لارک ایجاد شده بود و مسیر جنوب که در آب‌های داخلی عمان است، بسته خواهند شد، چون اینها مسیرهای کاملاً موقتی بودند. اگر این تفاهم جدید که بین ایران و عمان در حال شکل‌گیری است (با برآورده شدن آن الزامات) وارد فاز اجرا شود، این مسیر جدید برای عبور کشتی‌ها اجرایی خواهد شد. بخش قابل توجهی از این مسیر جدید در آب‌های سرزمینی ایران و بخشی از آن هم در آب‌های سرزمینی عمان قرار دارد؛ یعنی به گونه‌ای طراحی شده که هم در مسیر ورود و هم در بخش‌هایی از مسیر خروج، کشتی‌های تجاری از آب‌های سرزمینی ایران عبور خواهند کرد.» معاون امور حقوقی و بین‌المللی وزارت امور خارجه ادامه داد: «ما شاهد یک مدل جدید هستیم که مبتنی بر دغدغه‌های امنیت ملی و تأمین منافع ملی بوده و راهبرد جدید جمهوری اسلامی ایران برای اعمال حاکمیت مؤثر در تنگه هرمز است. ما امیدوار هستیم با این تفاهمی که شکل می‌گیرد و با برآورده شدن الزامات آن، اگر تصمیم مقامات عالی نظام این شد که وارد فاز دوم شویم؛ مطمئن هستیم که منافع ملی ما و امنیت ملی ما، با این مذاکرات جدیدی که با عمان داشتیم و این تفاهمات، هرچه بیشتر، ان‌شاءالله تأمین خواهد شد.»
غریب‌آبادی همچنین با بیان اینکه اجرا شدن این تفاهم الزاماتی دارد، عنوان کرد: «بخش اعظم یا حتی تمامی آن بستگی به آمریکا دارد. محاصره، ازسرگیری جنگ، وضعیت لبنان، تحریم‌هایی که مجدداً آمریکا وضع کرده، تحریم‌هایی که رفع شده بود و دوباره بازگردانده شد، پول‌های بلوکه‌شده ایران و وجود یک تعهد محکم برای ادامه این مسیر و اجرای تعهدات در آینده تماماً مربوط به آمریکا است و به جمهوری اسلامی ایران ارتباطی ندارد. پس اگر قرار باشد تفاهم ایران و عمان وارد فاز اجرایی شود، منوط به این است که طرف مقابل این الزامات را برآورده سازد.»
این دیپلمات ایرانی همچنین با اشاره به پیام های طرف آمریکایی به تهران اعلام کرد: «ما پیام‌هایی را از سوی آمریکا دریافت کرده‌ایم و حاکی از آن است که آمریکا آمادگی کامل برای بازگشت به تعهدات خود را دارد. این پیام‌ها دریافت شده و در واقع خود آمریکایی‌ها آن را اعلام کرده‌اند. اما اینکه آیا ما تصمیم به ورود به مرحله دوم گرفته‌ایم یا خیر، باید بگویم این تصمیم همچنان اتخاذ نشده و با توجه به پیچیدگی‌ها و دشواری‌هایی که عرض کردم، در دست بررسی است.»