در حافظه موقت ذخیره شد...
۲۵ فصل و چالش با مربیان خارجی در لیگ برتر
میلیونها دلار برای هیچ!
این روایت از سالهای ابتدایی لیگ آغاز میشود؛ از حضور مربیانی چون زوبل، آری هان و مصطفی دنیزلی که اگرچه در مقاطعی موفق بودند، اما پایان همکاریشان با حاشیه و مطالبات مالی همراه شد و الگوی اولین اختلافات قراردادی را شکل داد. با گذر زمان، این الگو تثبیت شد و به دهههای بعدی نیز سرایت کرد.
نقطه عطف این روند، پرونده مانوئل ژوزه در پرسپولیس بود؛ غرامتی در حدود ۱.۳ میلیون یورو که به یکی از اولین شوکهای بزرگ مالی تبدیل شد. پس از آن، لوکابوناچیچ، مرحوم زلاتکو کرانچار و دیگر مربیان خارجی با ارقامی چندصد هزار دلاری از ایران جدا شدند و مسیر شکایت به فیفا را به گزینهای رایج تبدیل کردند.
در دهه ۹۰، این روند وارد فاز پرهزینهتری شد. برانکو ایوانکوویچ با بیش از یک میلیون یورو، گابریل کالدرون با حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار دلار و وینفرد شفر با حدود ۵۵۰ هزار دلار، هر یک بخشی از این چرخه بودند. اوج این ماجرا در استقلال با آندرهآ استراماچونی رقم خورد؛ پروندهای که با غرامتی حدود ۱.۳۵ میلیون یورو، به نماد چالش قراردادهای خارجی در فوتبال ایران تبدیل شد.
در پرسپولیس، علاوه بر این موارد، در سالهای اخیر جدایی اسماعیل کارتال نیز به جمع پروندههای پرحاشیه اضافه شد؛ مربیای که پس از مدت کوتاهی قطع همکاری، با دریافت رقمی قابل توجه در حدود یک میلیون دلار از این باشگاه جدا شد تا سریال جداییهای پرهزینه در فوتبال ایران تداوم یابد.
در فصول گذشته که زمان زیادی از آنها نمیگذرد، استقلال نیز به یکی از کانونهای اصلی این چالش تبدیل شده است؛ ریکاردو ساپینتو با شکایت برای دریافت رقمی حدود ۶۰۰ هزار دلار، فابیو کاریله با مطالبهای در حدود ۱ تا ۱.۵ میلیون دلار (بدون حضور روی نیمکت) و حالا پیتسو موسیمانه که پس از قطع همکاری، در آستانه دریافت غرامتی معادل قرارداد دلاری خود قرار دارد، همگی در یک خط زمانی مشترک قرار میگیرند. در کنار آنها، میودراگ بوژوویچ نیز در تجربههای خود با استقلال خوزستان و استقلال تهران با مطالبات مالی و اختلافات قراردادی همراه بوده است.
اگر این نامها را به صورت خلاصه و فهرستوار کنار هم قرار دهیم، از زوبل، هان و دنیزلی تا ژوزه، بوناچیچ، برانکو، کالدرون، شفر، استراماچونی، کارتال، ساپینتو، بوژوویچ، کاریله و موسیمانه، تصویری روشن شکل میگیرد؛ چرخهای تکرارشونده از قراردادهای ناپایدار، پرداختهای ناقص و در نهایت شکایتهای بینالمللی.
حاصل ۲۵ دوره رقابتهای لیگ برتر، تنها فهرستی از نامها نیست؛ بلکه انبوهی از ارقام است که به میلیونها دلار میرسد و مستقیماً از منابع باشگاهها خارج شده است؛ ارقامی که نه صرف توسعه زیرساختها، بلکه در مسیر جبران سوءمدیریت هزینه شدهاند. ولی اکنون و در آستانه لیگ بیستوششم، میتوان امیدوار بود با حضور مربیان ایرانی روی نیمکتهای لیگ برتر، دستکم فعلاً خبری از این غرامتهای سنگین و کمرشکن
نباشد.
