در حافظه موقت ذخیره شد...
خاموشی جنجالی یک اپراتور در ترکیه
یک تاریکی دیجیتال در هاله ابهام
در لحظات اولیه انتشار این خبر، برخی تصور کردند که اینترنت کشور ترکیه به طور کامل قطع شده و عملاً این کشور در تاریکی دیجیتال به سر میبرد ولی کمی بعد مشخص شد از میان چندین اپراتور ارائه دهنده خدمات اینترنت، تنها ترکنت دچار مشکل شده و بقیه در حال ارائه خدمات خود هستند؛ بنابراین اخباری مبنی بر قطعی عمدی اینترنت، احتمال کودتا یا سانسور گسترده اینترنت در ترکیه و... عملاً دیگر محلی از اعراب نداشت و خط بطلان بر این فرضیهها کشیده شد.
کمی بعد «ترکنت» در بیانیهای که در شبکه اجتماعی ایکس X منتشر شد، این قطعی گسترده و سراسری را تأیید کرد و گفت که این اختلال بر خدمات اینترنتی آن در سراسر کشور تأثیر گذاشته است. البته این شرکت بدون ذکر علت این قطعی گسترده و ارائه جدول زمانی برای از سرگیری خدمات عادی، تأکید کرد که تیمهای فنی و مهندسی این شرکت در تلاشند تا اتصال را در اسرع وقت برقرار کنند و سرویس را به وضعیت عادی بازگردانند. تا لحظه تنظیم این خبر، هیچ اطلاع دقیقی از علت بروز این مشکل منتشر نشد و دلایل فنی احتمالی این اختلال، همچنان در هالهای از ابهام ماند.
مشکل، فنی است
درباره موضوع قطع گسترده خدمات ترکنت در ترکیه، نظر چندین کارشناس را جویا شدیم که همگی متفقالقول معتقد بودند وقتی تنها یک ISP از چرخه فعالیت به طور کامل خارج میشود، هیچ رد پایی از اعمال نظر دولت یا سانسور نمیتواند در میان باشد و این موضوع قطعاً به یک مشکل فنی برمیگردد؛ موضوعی که باید منتظر اعلام آن ازسوی ترکنت باشیم. به گفته این کارشناسان، با توجه به اینکه حتی در مسیرهای دریایی نیز چندین کابل اینترنت را به یک کشور میرسانند تا اگر یکی دچار مشکل شد دیگری جایگزین شود، این ISP هم بیشک از زیرساختهای مختلفی برای ارائه خدمات استفاده میکند و باید بتواند بهسرعت مشکل را حل کند. از نگاه این کارشناسان، قطعی گسترده و سراسری اینترنت این اپراتور بی شک میتواند دسترسی به پهنای باند را برای خانوارها و مشاغل مختل کند و در عین حال بر پلتفرمهای آنلاین و سرویسهای دیجیتال که به شبکه ارائهدهنده متکی هستند نیز تأثیر بگذارد.
به گفته آنان، بسته به دامنه اختلال، کاربران ممکن است قادر به مرور وب، دسترسی به برنامههای مبتنی بر ابر، پخش محتوا، برقراری تماس یا استفاده از پلتفرمهای پیامرسان متصل از طریق پهنای باند ثابت نباشند. این کارشناسان در گفتوگو با «ایران»، یادآور شدند پس از بازیابی سرویس، ممکن است روترها و مودمها برای برقراری اتصال جدید نیاز به یک راهاندازی مجدد داشته باشند.
گیمرها و متخصصان دورکار
مشتریان اصلی ترکنت
اما ترکیه چند ارائه دهنده خدمات اینترنتی دارد و چرا خاموشی ترکنت تا این حد خبرساز شد و برای نت بلاکس مهم بود؟ از بهترین ارائه دهندگان خدمات اینترنتی در ترکیه در سال ۲۰۲۶ میتوان به ترک تلکام، ترکسل سوپرآنلاین، وودافون و ترکنت اشاره کرد که همگی برای رشد فیبر نوری و پهنای باند ۵G تلاش فراوانی دارند. هرچند برخی پرووایدرها از نظر تعداد کاربر از ترکنت در رده بالاتری قرار دارند ولی با توجه به فعالیت عمده این ISP که در زمینه ارائه خدمات اینترنت پرسرعت به گیمرها و متخصصان دورکار حوزه دیجیتال کارکرد دارد، شاید بتوان دلیل حساسیت بالا به قطعی گسترده آن در ترکیه را همین موضوع دانست. ارائهدهنده مستقل TurkNet که تا مارس 2026 حدود 1.43میلیون مشتری در ترکیه جذب کرده، به عنوان یک نیروی تحولآفرین ظاهر شده است. پلتفرم GigaFiber این شرکت، سرعتهای متقارن ۱۰۰۰ مگابیت بر ثانیه ارائه میدهد که آن را به ویژه برای گیمرها، برنامهنویسان دورکار و متخصصان دیجیتال جذاب میکند. گفتنی است گسترش TurkNet به طور قابل توجهی به رشد ۲۶.۷ درصدی اشتراکهای FTTH (فیبر نوری) در سراسر کشور کمک کرده است.
یک تحول بزرگ در ترکیه
آنچه مسلم است اینکه بازار پهنای باند ترکیه در حال تجربه بزرگترین تحول خود در دهههای اخیر است چراکه با سرمایهگذاری گسترده برای توسعه اینترنت فیبری و ۵G، میخواهد صنعت دیجیتال این کشور را تغییر دهد. پس از راهاندازی تجاری خدمات ۵G در اول آوریل ۲۰۲۶، حالا ترکیه وارد مرحله جدیدی از اتصال شده است که در آن پهنای باند فیبری جایگزین شبکههای DSL قدیمی میشود. با حمایت و ابتکار عمل دولت ترکیه برای حرکت ملی فناوری، بازار پهنای باند ثابت این کشور اکنون ۱۲.۴۸ میلیارد دلار ارزش دارد و همچنان سرمایهگذاری قابل توجهی را به خود جذب میکند.
تعداد مشترکین اینترنت پرسرعت ثابت ترکیه در اوایل سال ۲۰۲۶ به ۲۰.۹ میلیون نفر رسید و در این میان تعداد مشترکین فیبر به خانه و فیبر به ساختمان (FTTH/B) نسبت به سال گذشته با ۲۱.۶ درصد افزایش، به ۹.۳ میلیون کاربر رسیده که این موضوع نشاندهنده مهاجرت سریع به سمت خدمات اینترنت پرسرعت است. اگر بخواهیم نگاهی به سهم پرووایدرها و ISPها از بازار ترکیه کنیم باید گفت که ترک تلکام با ۱۵.۲ میلیون مشترک اینترنت پرسرعت ثابت، همچنان ارائهدهنده اصلی است.این شرکت یک شبکه فیبر نوری عظیم 514 هزار کیلومتری را اداره میکند که به عنوان پایه و اساس زیرساختهای مخابراتی کشور عمل میکند. تعداد مشترکین فیبر ترک تلکام هم روند رشد مناسبی داشته و این یک نقطه عطف بزرگ در تکامل اینترنت پرسرعت ترکیه محسوب میشود.
اپراتور ترکسل هم در طول سال گذشته ۲.۵۷ میلیون مشترک فیبر نوری داشته و پوشش فیبر نوری را به 405 هزار خانوار گسترش داده و به ۶.۳ میلیون خانه رسانده است. این شرکت همچنین با ادغام فناوری Wi-Fi 7 و FTTR، درحال برطرف کردن چالش اتصال در ساختمانهای آپارتمانی شهری پرجمعیت است.
ودافون ترکیه به بیش از ۱.۴ میلیون مشترک پهنای باند ثابت خدمات ارائه میدهد و بر خدمات اتصال همگرا تمرکز دارد و در شهرها با تراکم بالا سرمایهگذاری میکند. سرویس کابلونت ترکست هم یکی دیگر از ISPهای فعال در ترکیه محسوب میشود و درنهایت، ترکنت که برای گیمرها و فعالان دورکار حوزه دیجیتال اهمیت بالایی دارد.
