آلبوم «قائد شهید» با چه ایده و دغدغه‌ای شکل گرفت؟ در زمان ساخت این اثر، بیشتر به دنبال روایت چه وجهی از شخصیت رهبر شهید بودید؟
این قطعات را اواخر ماه رمضان ساختم؛ حدوداً دو هفته از آغاز جنگ گذشته بود و کاملاً خودجوش و بر اساس حسی که آن روزها داشتم، ساخت آن را آغاز کردم. در آن زمان هنوز مشخص نبود مراسم تشییع چه زمانی و با چه کیفیتی برگزار خواهد شد و حتی نمی‌دانستیم برای چنین مراسمی چه نوع موسیقی‌ای مناسب‌تر است. به همین دلیل احساس کردم که یک قطعه بی‌کلام می‌تواند تأثیرگذارتر باشد. درواقع موسیقی بی‌کلام این فرصت را به مخاطب می‌دهد که با اثر همراه شود، تخیل کند، احساسات خودش را در آن جست‌وجو کند و روایت درونی خود را با موسیقی شکل دهد و به نوعی، هر شنونده خودش تبدیل به راوی و خواننده آن اثر می‌شود. در هنگام ساخت این اثر احساس می‌کردم هیچ شعری توان توصیف عظمت و سنگینی چنین رویدادی را ندارد؛ بنابراین تصمیم گرفتم اثری کاملاً بی‌کلام خلق کنم. از نظر فرم نیز فضایی نزدیک به «رکوئیم» را در ذهن داشتم؛ فرمی که بیانگر اندوهی عمیق و سوگی بزرگ است.

 این اثر از چند موومان تشکیل شده است. درباره هر یک از این موومان‌ها و مفهومی که در آنها دنبال کرده‌اید توضیح می‌دهید؟
 این اثر در پنج موومان ساخته شده است. موومان اول با عنوان «عروج» آغاز می‌شود؛ بخشی که تم اصلی آن را ساز اُبوا با نوایی محزون اجرا می‌کند. این ملودی برای من یادآور یک خاطره موسیقایی و در عین حال یک خاطره جمعی است. سپس این تم به‌تدریج گسترش پیدا می‌کند و با همراهی تمام ارکستر به اوج می‌رسد تا مفهوم «عروج» را به مخاطب منتقل کند. در موومان‌های بعدی با عناوینی مانند «پرواز»، «پدر»، «فراق» و «وداع» نیز تلاش کردم تا از منظرموسیقی، تا حد امکان به زبان جهانی نزدیک بمانم.

اشاره کردید که «قائد شهید» با نگاهی به موسیقی جهانی ساخته شده است. با این حال، آیا در این اثر جایی برای مؤلفه‌های موسیقی آیینی یا موسیقی ایرانی نیز در نظر گرفته‌اید؟
درواقع نگاه من در این پروژه، خلق اثری با ساختار و بیانی جهانی بود. در این اثر آگاهانه از فضای موسیقی ایرانی و موسیقی آیینی فاصله گرفتم. هدفم این بود که با زبان موسیقی جهانی حرف بزنم و مخاطب خارج از ایران را نیز با این اثر همراه کنم. البته این به معنای نادیده گرفتن ظرفیت‌های موسیقی ایرانی نیست. قطعاً آثار دیگری با حال‌وهوای آیینی و با بهره‌گیری از سازها و مؤلفه‌های موسیقی ایرانی برای چنین مناسبت‌هایی ساخته خواهند شد. اما در این پروژه، تصمیم من این بود که مسیر متفاوتی را دنبال کنم و از زاویه‌ای دیگر به این موضوع بپردازم.  درمقابل، برخی دیگر ازآهنگسازانی که برای مراسم تشییع آثاری خلق کردند، بیشتر از سازها و فضای موسیقی ایرانی بهره گرفتند و به اعتقاد من، همین تفاوت نگاه‌ها باعث می‌شود مجموعه این آثار در کنار یکدیگر تصویری کامل‌تر از آن رویداد را شکل دهند. نکته دیگر اینکه این آلبوم قرار نیست پاسخگوی همه نیازها و همه موقعیت‌ها باشد، بلکه اثری است که با هدف و زبان مشخص خود ساخته شده تا سهمش را در روایت این واقعه و ادای دین به آن ایفا کند.
 
عنوان «قائد شهید» بر چه اساسی انتخاب شد و چه نسبتی با مفهوم و روایت کلی اثر دارد؟
بعد از اینکه ساخت این کار به پایان رسید، با جمعی از دوستان درباره انتخاب نام آن گفت‌وگو کردیم و هر کدام پیشنهادها و دیدگاه‌های خود را مطرح کردند. در نهایت، عنوان «قائد شهید» حاصل همان همفکری و تصمیم جمعی بود. از آنجا که مخاطب این اثر تنها ایران نبود و با جهان اسلام نیز سخن می‌گفت، تلاش کردیم نامی انتخاب کنیم که بتواند این پیوند و اشتراک معنایی را میان کشورهای مسلمان برقرار کند.

این آلبوم در مقطعی ساخته شد که جامعه ایران یک رویداد ملی و تاریخی را پشت سر گذاشته بود و فضای عمومی کشور سرشار از احساسات و عواطف جمعی بود. این شرایط اجتماعی و حال‌وهوای آن روزها تا چه اندازه بر روند ساخت، فضای موسیقایی و نگاه شما در خلق این اثر تأثیر گذاشت؟
ساخت این اثر کاملاً بر اساس انگیزه شخصی بود و هیچ سفارش یا سفارش‌دهنده‌ای پشت آن قرار نداشت. زمانی که کار را آغاز کردم، هنوز در دل جنگ بودیم و وقایع آن روزها به‌تازگی رخ داده بود. من هم مانند همه مردم، با نگرانی و اندوه، شرایط جامعه و چالشی را که کشور با آن روبه‌رو شده بود دنبال می‌کردم. در آن مقطع، داغ این اتفاق هنوز بسیار تازه بود و همین فضای عاطفی بیشترین تأثیر را بر روند شکل‌گیری اثر گذاشت. حتی امروز هم معتقدم آن اندوه هنوز به‌طور کامل التیام پیدا نکرده و همچنان در حافظه جمعی مردم زنده است.

به نظر شما یک آهنگساز برای اینکه بتواند با زبان موسیقی ابعاد شخصیتی و جایگاه تاریخی چنین چهره‌ای را به مخاطب منتقل کند، باید از چه مؤلفه‌ها و عناصری در آهنگسازی و روایت موسیقایی بهره بگیرد تا اثر برای مخاطب تأثیرگذار و ماندگار شود؟
در ساخت چنین آثاری، آهنگساز پیش از هر چیز تلاش می‌کند به تمی برسد که به‌تنهایی گویای شرایط و حامل احساسات باشد؛ تمی که بدون نیاز به کلام، عاطفه را به مخاطب منتقل کند. تمام تلاش من هم این بود که ملودی اصلی اثر بتواند ابعاد مختلف شخصیت مورد نظر را در خود جای دهد؛ از عاطفه و حماسه گرفته تا مقاومت، ایثار و شکوه شهادت. سعی کردم همه این ویژگی‌ها در کنار احساسات انسانی به هم پیوند بخورند و در نهایت به یک روایت موسیقایی واحد تبدیل شوند. هدفم این بود که بتوانم با زبان موسیقی، بخشی از ابعاد این شخصیت بزرگ را بیان کنم.
 با توجه به اینکه پیش از این نیز آثار ملی و میهنی متعددی ساخته‌اید، «قائد شهید» چه تفاوتی با دیگر آثار شما دارد؟
 واقعاً نمی‌توانم این اثر را با هیچ‌یک از کارهای قبلی‌ام مقایسه کنم. احساس می‌کنم «قائد شهید» خودِ من را هم چند پله جلوتر برد. البته نه به این معنا که صرفاً از نظر دانش یا تجربه پیشرفت کرده باشم؛ گاهی خود موضوع، هنرمند را با خودش همراه می‌کند و او را به سطح بالاتری می‌رساند. این اتفاقی است که در هنر بارها رخ می‌دهد. احساس می‌کنم این بار، موضوع بود که دست مرا گرفت و به مرحله‌ای تازه رساند. وقتی هنرمند خود را به یک شخصیت بزرگ تاریخی گره می‌زند، خود هنر نیز ارتقا پیدا می‌کند و کیفیت اثر بالاتر می‌رود. تصور می‌کنم در مورد «قائد شهید» دقیقاً همین اتفاق برای من افتاده است.

اکنون که این اثر با مخاطبان ارتباط برقرار کرده، احساس شما نسبت به آن چیست؟
پس از اینکه ساخت این اثر به پایان رسید، به‌صورت کاملاً اتفاقی با دوستانم در قرارگاه امام مجاهد ارتباط برقرار کردم و آنها در مراحل ضبط این قطعه همکاری و حمایت ارزشمندی داشتند. همچنین محسن صفایی‌فرد، مدیر مرکز موسیقی صداوسیما، در فرآیند ضبط اثر همراهی مؤثری کردند و زمینه حضور ارکستر سمفونیک صداوسیما را برای اجرای این قطعه فراهم ساختند. در نهایت، ارکستر سمفونیک صداوسیما این اثر را به‌صورت زنده از شبکه یک سیما اجرا کرد. همچنین گفت‌وگوهایی با ارکسترهایی در دیگر کشورها انجام شده تا این قطعه در خارج از ایران نیز اجرا شود. احساس می‌کنم از این مرحله به بعد، دیگر این اثر فقط متعلق به من نیست. من به‌عنوان آهنگساز، تمام تلاشم را برای خلق آن انجام داده‌ام و اکنون این قطعه مسیر خودش را پیدا می‌کند. اگر قرار باشد به یک زبان بین‌المللی تبدیل شود و با مخاطبان خارج از ایران نیز ارتباط برقرار کند، به گمانم موسیقی بی‌کلام ظرفیت بیشتری برای رسیدن به این هدف دارد و امیدوارم این اتفاق رخ دهد.

اگر بخواهید پیام اصلی «قائد شهید» را تنها در یک کلمه خلاصه کنید، آن کلمه چیست؟
مقاومت.