«ایران » شروع رقابت‌ها ی جام جهانی ۲۰۲۶ را بررسی می‌کند

جهان در تسخیر معجزه فوتبال

مجید جلالی:‌جام جهانی، ابرپدیده‌ای برای دوستی ملت‌هاست

سینا حسینی / سوت آغاز جام جهانی که به صدا در می‌آید، جهان انگار مکث می‌کند؛ نه برای توقف، بلکه برای تماشا. گویی زمان، برای چند هفته، تصمیم می‌گیرد به احترام فوتبال آرام‌تر حرکت کند. در این روزها، زمین نه فقط یک مستطیل سبز، که صحنه‌ای برای روایت بزرگ‌ترین درام انسانی است؛ درامی که قهرمان دارد، ضدقهرمان دارد، اشک دارد و لبخند.
همه‌چیز از همان لحظه اول تغییر می‌کند. ناگهان فوتبال از یک ورزش، به زبان مشترک جهان تبدیل می‌شود. در خیابان‌ها، در خانه‌ها، در تاکسی‌ها و کافه‌ها، یک واژه بیش از همه تکرار می‌شود؛ فوتبال. انگار جهان روی یک پاس ساده اما دقیق حرکت می‌کند و همه گفت‌وگوها، چه مستقیم و چه غیرمستقیم، به همان نقطه ختم می‌شوند؛ به جام جهانی. اینجا جایی است که ستاره‌ها فقط بازی نمی‌کنند، قصه تعریف می‌کنند؛ قصه‌هایی که گاهی با یک گل شروع می‌شود و با یک اشک تمام.
در قاب دوربین‌ها، لحظه‌هایی ثبت می‌شود که از مرز ورزش عبور می‌کنند. یک بازیکن که روی چمن زانو می‌زند، یک دروازه‌بان که به آسمان نگاه می‌کند، هواداری که با دست‌های لرزان شادی می‌کند، یا سکوتی سنگین بعد از یک ضربه از دست‌رفته؛ همه اینها تبدیل به تصاویری می‌شوند که در حافظه جمعی جهان حک می‌شوند. حتی کسانی که هیچ علاقه‌ای به فوتبال ندارند، در برابر این روایت‌ها بی‌دفاع می‌شوند؛ چون اینجا دیگر بحث فوتبال نیست، بحث انسان
است.
تا روز 19 جولای یا همان بیست‌وهشتم تیرماه، جهان در اختیار همین روایت خواهد بود. گفت‌وگوها، خبرها، حتی سکوت‌ها، به نوعی به فوتبال ختم می‌شوند. جام جهانی مثل یک راوی بزرگ، داستان خود را در همه لایه‌های زندگی پخش می‌کند؛ از رسانه‌ها تا جمع‌های خانوادگی، از تحلیل‌های جدی تا شوخی‌های روزمره. در ایران هم این روایت کاملاً زنده است؛ جایی که فوتبال نه فقط تماشا می‌شود، بلکه 
زندگی می‌شود.
و در دل این روایت، شب‌ها حال و هوای دیگری دارند. با وجود اختلاف ساعت و برگزاری بازی‌ها در نیمه‌های شب، خواب عقب می‌نشیند. شهر آرام است، اما پشت پنجره‌ها چراغ‌هایی روشن می‌ماند؛ آدم‌هایی که در سکوت شب، چشم به مستطیل سبز دوخته‌اند. آن لحظه‌ها، شب دیگر شب نیست؛ تبدیل می‌شود به انتظار، به هیجان، به امید.
شاید جام جهانی را نتوان فقط یک تورنمنت نام‌گذاری کرد. این یک روایت زنده است که هر چهار سال، دوباره نوشته می‌شود؛ روایتی که در آن فوتبال فقط بازی نیست، بلکه آیینه‌ای است از زندگی؛ پر از پیش‌بینی‌ناپذیری، پر از احساس و پر از لحظه‌هایی که هیچ‌وقت  تکرار نمی‌شوند.

 

مجید جلالی، کارشناس فوتبال در گفت‌وگو با «ایران»:

جام جهانی ابر پدیده‌ای برای دوستی ملت‌هاست

مهری رنجبر / جام جهانی ۲۰۲۶ از همان سوت آغاز، نشان داد قرار نیست تنها با فوتبال در زمین مسابقه خبرساز شود. حاشیه‌های غیر ورزشی پیش از شروع رقابت‌ها، در کنار دیدارهای پرتنش و فیزیکی روزهای اول، این تورنمنت را به یکی از پرگفت‌وگوترین دوره‌های جام جهانی تبدیل کرده است. در حالی که برخی نگاه‌ها به مسائل خارج از مستطیل سبز دوخته شده، عملکرد تیم‌های نوظهور و نمایش امیدوارکننده نمایندگان آسیا، توجه کارشناسان را به تحولات فنی فوتبال جهان جلب کرده است. پیروزی ارزشمند کره جنوبی مقابل جمهوری چک و صعود زودهنگام این تیم نیز یکی از نشانه‌های تغییر موازنه قدرت در فوتبال امروز به شمار می‌رود.
مجید جلالی، کارشناس فوتبال، در گفت‌وگو با «ایران» درباره فلسفه شکل‌گیری جام جهانی اظهار می‌کند: «با ورود جهان به قرن بیستم، این احساس به وجود آمد که باید شرایطی فراهم شود تا مردم کشورهای مختلف بتوانند در کنار یکدیگر از زندگی لذت ببرند و ورزش بهترین ابزار برای تحقق این هدف بود. به همین دلیل المپیک و رقابت‌های جهانی در رشته‌های مختلف شکل گرفت که فوتبال نیز یکی از مهم‌ترین آنها بود. بویژه اینکه فوتبال در چندین قاره با استقبال گسترده‌ای روبه‌رو شده بود. بر همین اساس و با این فلسفه که بتواند زمینه‌ساز دوستی میان ملت‌ها و تبادل فرهنگ اقوام مختلف باشد، جام جهانی فوتبال پایه‌گذاری شد.»
او معتقد است سیاستمداران از همان ابتدا به دلیل محبوبیت فوتبال تمایل داشتند سهمی از این پدیده اجتماعی داشته باشند: «در کتاب‌های تاریخ فوتبال آمده است که در قرن‌های چهاردهم و پانزدهم میلادی، مردم انگلستان با توپ‌های پارچه‌ای فوتبال بازی می‌کردند. این توپ از یک روستا به روستای دیگر برده می‌شد و مردم برای آن جشن و پایکوبی برپا می‌کردند. البته گاهی نیز تصاحب توپ به درگیری و زد و خورد می‌انجامید. در چنین فضایی، سیاستمداران وقتی میزان علاقه و توجه مردم به فوتبال را دیدند، تلاش کردند از این ظرفیت بهره‌برداری کنند و حتی گاهی با صدور بیانیه‌هایی از آن با عنوان «ورزش اشباح» یاد می‌کردند. امروز هم سیاستمداران سهم خود را از فوتبال مطالبه می‌کنند. در حالی که محبوبیت فوتبال و جام جهانی به اندازه‌ای افزایش یافته که حتی از المپیک نیز پیشی گرفته است، اما در مقابل، فوتبال بیش از گذشته سیاسی شده است. نمونه آن را می‌توان در رفتارهای سیاسی آمریکا، یکی از میزبانان جام جهانی ۲۰۲۶، در قبال برخی تیم‌های شرکت‌کننده مشاهده کرد.» جلالی با اشاره به چالش‌های به وجود آمده در این دوره از رقابت‌ها معتقد است فیفا برای آینده تدابیر تازه‌ای خواهد اندیشید: «بدون تردید اتفاقات و چالش‌های جام جهانی ۲۰۲۶ تجربه ارزشمندی برای فیفا خواهد بود تا برای دوره‌های بعدی، پروتکل‌ها و سازوکارهای جدیدی تدوین کند. هدف این است مشکلاتی که تیم‌های شرکت‌کننده در این دوره با آن مواجه شدند، در ادوار آینده تکرار نشود؛ شرایطی که تقریباً هیچ‌یک از طرف‌های حاضر در مسابقات از آن رضایت نداشتند.»
این کارشناس فوتبال همچنین معتقد است جام جهانی ۲۰۲۶ می‌تواند سکوی معرفی قدرت‌های نوظهور فوتبال جهان باشد: «دیدار افتتاحیه میان مکزیک و آفریقای جنوبی از نظر فنی کیفیت چندان بالایی نداشت، اما در مقابل، پیروزی ۲ بر یک کره جنوبی برابر جمهوری چک نشان داد که فوتبال آسیا مسیر پیشرفت را با سرعت خوبی طی کرده و می‌تواند در آینده حرف‌های زیادی برای گفتن داشته باشد. بدون شک با روند رو به رشد فوتبال آسیا، در سال‌های آینده شاهد ظهور و تثبیت جایگاه تیم‌هایی مانند ژاپن در سطح اول فوتبال جهان خواهیم بود. همچنین درخشش عربستان سعودی و کره جنوبی کاملاً مشهود است. شاید کره جنوبی حدود ۷۰ سال است که نتوانسته روی سکوی قهرمانی جام ملت‌های آسیا قرار بگیرد و عربستان نیز نزدیک به ۳۵ سال است که عنوان مهمی در آسیا کسب نکرده، اما هدف اصلی این کشورها موفقیت و درخشش در جام جهانی است. نشانه‌هایی که از ظهور قدرت‌های جدید در فوتبال جهان حکایت دارد. دور از انتظار نیست که این تیم‌ها به تدریج خود را به جمع هشت تیم برتر فوتبال دنیا  برسانند.»

صفحات
آرشیو تاریخی
شماره نه هزار و چهل و هفت
 - شماره نه هزار و چهل و هفت - ۲۳ خرداد ۱۴۰۵