«ایران»از راه اندازی طرح آموزشی «هلال» با پشتیبانی جمعیت هلالاحمر گزارش میدهد
مدرسه مجازی رایگان برای هزاران دانشآموز
مرجان قندی
گروه گزارش
مدرسه مجازی «هلال» که همزمان با روزهای بحرانی در جنگ تحمیلی سوم با هدف جلوگیری از افت تحصیلی دانشآموزان راهاندازی شد، در حال حاضر وارد مرحله تازهای از فعالیت خود شده است؛ مرحلهای که فراتر از انتشار فیلمهای آموزشی تعریف میشود. آبتین عابد، مدیر این مدرسه، از تداوم این طرح با تولید محتوای آموزشی برای تابستان، برگزاری همایشهای استانی و اعزام معلمان به مناطق محروم خبر میدهد؛ اقداماتی که آموزش رایگان را برای دانشآموزانی که به تقویت پایه تحصیلی نیاز دارند، فراهم میکند. عابد با اشاره به اینکه زمان زیادی از آغاز فعالیت این مدرسه نمیگذرد، میگوید: « شکلگیری این ایده به زمانی برمیگردد که هلالاحمر از مردم خواست تخصص خود را برای کمک به دیگران اعلام کنند. در آن زمان، بهعنوان یک معلم، طرحی را به دکتر کولیوند، رئیس جمعیت هلالاحمر، ارائه کردم. محتوای طرح این بود که بسیاری از معلمان مطرح کشور آمادگی دارند برای آموزش دروس به دانشآموزان کمک کنند؛ فقط کافی است بستری فراهم شود تا این آموزشها با کیفیتی مطلوب و بهصورت یکپارچه در اختیار دانشآموزان قرار بگیرد. خوشبختانه بعد از موافقت با این طرح، یک مرجع مجازی آموزشی شکل گرفت که در آن برجستهترین دبیران کشور بهصورت کاملاً رایگان تدریس میکنند. تمامی ویدیوها از ابتدای کتابها شروع شده و در استودیو ضبط میشوند.»
مدیر مدرسه مجازی هلال میگوید: «تمامی جزوهها با نشان هلالاحمر منتشر میشوند و برخلاف تصور برخی، هیچیک از فیلمها و محتواهای قدیمی بازنشر نشدهاند. محتواهای موجود منحصراً برای همین دوره تولید شدهاند و برای تحقق این هدف، سه استودیو بهصورت مستمر از ساعت هفت صبح تا دو نیمهشب در حال ضبط برنامههای آموزشی هستند. معلمان، عوامل استودیو و تدوینگران، همگی بهصورت داوطلبانه و بدون دریافت هیچگونه دستمزدی فعالیت میکنند و انگیزه آنها فقط رضایت دانشآموزان و خدمت در عرصه آموزش است.»
مدرسهای با بیش
از 11 هزار دانشآموز
عابد توضیح میدهد: «در حال حاضر۳۵ معلم با این مجموعه همکاری میکنند و آموزشها، پایههای دوم دبستان تا دوازدهم را دربرمیگیرد. در مقطع دوم دبستان تمرکز بیشتر بر دروس ریاضی و علوم است؛ اما از پایه ششم به بعد، تمامی دروس پوشش داده میشوند. همچنین در دوره دوم متوسطه، یعنی پایههای دهم، یازدهم و دوازدهم، همه دروس بهطور کامل به دانشآموزان ارائه میشود.»
او درباره نحوه دسترسی دانشآموزان به این محتواها میگوید: «فیلمهای آموزشی در «آپارات» بارگذاری میشوند و لینک آنها از طریق کانال مدرسه هلال در پیامرسان «بله» در اختیار دانشآموزان قرار میگیرد. در حال حاضر در این کانال بیش از 11 هزار و 300 دانشآموز عضو هستند. این مجموعه از ۱۲ اردیبهشت کار خود را از صفر آغاز کرده و در همین مدت کوتاه، با استقبال گسترده دانشآموزان و خانوادهها مواجه شده است.»
او با تأکید بر اینکه برنامهریزی آموزشی مدرسه مجازی هلال صرفاً بستری برای بارگذاری فیلم نیست، میگوید: «برای همه دانشآموزان دوره اول و دوم متوسطه، برنامه درسی هفتگی تدوین شده است؛ طوری که برنامهها برای دوره دوم متوسطه شنبه به شنبه و برای دوره اول چهارشنبه به چهارشنبه ارائه میشود. افزون بر فیلمهای آموزشی، تکالیفی هم برای دانشآموزان درنظر گرفته شده است تا آموزش فقط به مشاهده محتوا محدود نماند و نظم و پیگیری درسی حفظ شود.»
مدیر مدرسه مجازی هلال درباره سطح آموزشها هم توضیح میدهد: «در حال حاضر تدریسها بر مبنای امتحانات نهایی طراحی شدهاند. همچنین به دلیل شروع فعالیت این طرح از اردیبهشتماه گذشته زمان کافی برای پوشش محتوای کنکور امسال وجود نداشت؛ با این حال این طرح ادامهدار خواهد بود و در سال آینده، آمادگی برای کنکور هم بهطور جدی در برنامههای آموزشی قرار میگیرد.»
عابد از گفتوگو با رتبههای برتر کنکور خبر میدهد و میگوید: «جلساتی با رتبههای برتر، برگزار خواهد شد تا این افراد تجربیات خود را در اختیار دانشآموزان قرار بدهند. هدف اصلی این طرح فراهم کردن یک بسته آموزشی مدون، مجازی و همیشگی برای دانشآموزان است؛ بستهای که بویژه در شرایطی مثل آلودگی هوا، تعطیلی مدارس یا هر وضعیت خاص دیگری که آموزش غیرحضوری را ضروری میکند، بهعنوان مرجعی مطمئن و کارآمد قابل استفاده باشد.»
خدمترسانی برای عدالت آموزشی
دکتر مهیار بیکمحمدی، رتبه ۳۰۰ کنکور کارشناسی مهندسی عمران، رتبه ۴۰۰ کارشناسی ارشد عمران-سازه و فارغالتحصیل دکترای مهندسی عمران، دارای رتبه ۸۱۲ در کنکور سراسری رشته تجربی است. او با ۱۳ سال سابقه فعالیت بهعنوان مشاور و استراتژیست کنکور سراسری در بیش از ۱۵ استان کشور، در برترین مؤسسات آموزشی و دانشگاهها تدریس کرده است. او درباره همکاری خود با مدرسه مجازی هلال میگوید: «پیش از این، افتخار خدمترسانی بهعنوان نیروی جهادی در جمعیت هلالاحمر را داشتهام. آنچه در این جمعیت برایم بسیار جذاب بود، توجه این مجموعه به حوزهای فراتر از سلامت و امدادرسانی بود؛ اینکه هلالاحمر نگاه ویژهای به وضعیت آموزشی و تحصیلی جامعه دارد. همین رویکرد باعث شد انگیزه پیدا کنم تا در حوزه تخصصیام به این مجموعه بپیوندم.»
بیکمحمدی با اشاره به نقش خود در مدرسه مجازی هلال بهعنوان مشاور آموزشی، تحصیلی و روانشناسی میگوید: «تلاش میکنم در راستای تحقق اهداف نظام آموزشی کشور و گسترش عدالت آموزشی، به دانشآموزان خدمت کنم. در این مسیر، ویدیوهایی که تهیه میکنم عمدتاً بر موضوعات راهبردی متمرکز است؛ از جمله روشهای صحیح مطالعه، برنامهریزی شخصیسازیشده برای دانشآموزان و همچنین تبیین اصول و نیازهای روانشناسی تحصیلی که برای دانشآموزان و خانوادههای آنان بسیار کاربردی است.»
او معتقد است، دسترسی رایگان دانشآموزان به بهترین دبیران کشور، بویژه برای دانشآموزان مناطق محروم، میتواند نقش مؤثری در افزایش انگیزه آنان برای درس خواندن داشته باشد. بهگفته او، با درایت مدیریت جمعیت هلالاحمر و همفکری اتاق فکر مدرسه مجازی هلال، جمعی از بهترین اساتید کشور گردهم آمدهاند تا دانشآموزان بدون کوچکترین دغدغه مالی، از آموزش باکیفیت بهرهمند شوند. با فراهم شدن چنین فرصتی، دیگر هیچ دانشآموزی حسرت نبود امکانات آموزشی یا عدم دسترسی به اساتید تراز اول را نخواهد داشت و میتواند با امید و انگیزه بیشتری مسیر یادگیری را دنبال کند.
او در خصوص نحوه استفاده دانشآموزان از این ویدیوها برای پیشبرد دروس مدرسه و مدیریت استرس امتحانات، میگوید: «در اتاق فکر مدرسه مجازی هلال، با مشورت همکاران و در چهارچوب ضوابط و موازین آموزش و پرورش، برنامههای مکمل و ترکیبی تدوین شده است. این برنامهها با هماهنگی کامل اساتید ارائه میشود تا هیچگونه تداخل یا اختلالی در روند تحصیلی دانشآموزان ایجاد نشود.»
بیکمحمدی با این تأکید که با مدیریت صحیح زمان و اجرای یک برنامهریزی هدفمند و نتیجهگرا، دانشآموزان میتوانند به شکلی اصولی مسیر تحصیلی خود را پیش ببرند، میگوید: «زمانی که برنامهریزی بر پایه اصول صحیح، نظارت کافی و آموزش مباحث روانشناسی تحصیلی باشد، طبیعی است که سطح استرس دانشآموزان به حداقل میرسد و آنها با آرامش بیشتری برای امتحانات آماده خواهند شد. البته نقش والدین در این فرآیند بسیار مهم و تعیینکننده است؛ چون محیط خانه تأثیر مستقیمی بر کیفیت یادگیری و آرامش روانی دانشآموز دارد. از این رو والدین باید با اصول روانشناسی و ویژگیهای روحی و رفتاری فرزند خود آشنا باشند تا بتوانند با نظارت درست و برخوردی مناسب، به کاهش استرس فرزندشان کمک کرده و زمینه آرامش و نتیجهگیری بهتر او را فراهم کنند.»
او توضیح میدهد: «آگاهیبخشی تحصیلی به اولیا یکی از وظایف اصلی مجموعه است، چون هرچه والدین شناخت بیشتری نسبت به شیوه صحیح همراهی با فرزند خود داشته باشند، دانشآموزان هم میتوانند از این فرصت آموزشی رایگان بهره بیشتری ببرند و مسیر تحصیلی خود را با اطمینان و موفقیت بیشتری ادامه دهند.»
بیکمحمدی با اشاره به شرایط خاص کشور در زمان جنگ تحمیلی سوم و آتشبس و مجازی بودن مدارس میگوید: «در روزهایی که کشور با چالشهایی روبهرو است و رشادتها و تلاشهای نیروهای مسلح بیش از پیش دیده میشود، اعضای مدرسه مجازی هلال تلاش کردهاند در سنگر آموزش نقش خود را ایفا کنند. با حمایت مدیریت جمعیت هلال احمر به ریاست دکتر کولیوند و مدیریت مدرسه هلال به سرپرستی دکتر عابد، این مجموعه تلاش میکند با تحقق عدالت آموزشی، بخشی از سردرگمی دانشآموزان در این دوران را کاهش دهد و مسیر یادگیری را برای آنان هموارتر کند.»
آموزش باکیفیت برای سازندگان فردای ایران
امیر خوانینزاده، از معلمان داوطلب و دبیر درس هندسه در مدرسه مجازی هلال، میگوید:«حدود هفت سال است که در حوزه ریاضیات کنکور فعالیت میکنم و در این مدت در معتبرترین مدارس و مراکز آموزشی ایران تدریس داشتهام. همچنین در تألیف، ویرایش و نگارش بیش از ۳۰ عنوان کتاب نقش داشته و بهعنوان طراح کنکورهای آزمایشی معتبر نیز فعالیت کردهام.»
او درباره دلیل پیوستن خود به جمع داوطلبان هلالاحمر توضیح میدهد:«مردم ایران همواره در شرایط سخت، از زلزله گرفته تا روزهای جنگ، نشان دادهاند در کنار یکدیگر میمانند و هیچوقت همدیگر را تنها نمیگذارند. در روزهای دشوار، هر کس با هر شغل و توانی تلاش میکند به مردم کمک کند؛ یکی دستی میگیرد، دیگری باری از دوش کسی برمیدارد و همه سعی میکنند همراه و همدل مردم باشند.»
خوانینزاده معتقد است جمعیت هلالاحمر با راهاندازی مدرسه مجازی هلال، این بستر را فراهم کرده تا معلمان هم در این مسیر همراهی کنند و در سنگر آموزش به ایفای نقش بپردازند. او با بیان اینکه هر کاری چالشهای خاص خود را دارد، درباره چالشهای تدریس ریاضی در قالب ویدیوهای ضبط شده توضیح میدهد:«مهمترین دغدغه، نه صرفاً برای درس ریاضی بلکه برای بیشتر دروس، موضوع تعامل با دانشآموزان در این مدرسه است. این تعامل در قالبهایی مثل حل تمرین، رفع اشکال، برگزاری آزمون و بهطور کلی هر فعالیتی که به ارزیابی دقیق سطح یادگیری دانشآموز منجر شود، معنا پیدا میکند. بدیهی است در آموزش غیرحضوری و ویدیویی، این ارتباط دوسویه نسبت به کلاس حضوری محدودتر باشد و همین مسأله، نیازمند برنامهریزی دقیقتر است.»
او میگوید:«برای جبران این چالش، مجموعه اقداماتی انجام شده و برنامههایی نیز در دست اجراست. از جمله اینکه در کانال «بله» مدرسه مجازی هلال، مشاوران تحصیلی، برنامهریزیهای دقیق در اختیار دانشآموزان قرار میدهند تا آنها بدانند چگونه درس بخوانند و مسیر مطالعاتی خود را تنظیم کنند. همچنین برگزاری آزمونها در دستور کار قرار دارد تا فرآیند ارزیابی جدیتر دنبال شود.»
او درباره سطح مطالب آموزشی مدرسه توضیح میدهد:«با توجه به حضور دانشآموزانی از سراسر کشور با سطوح آموزشی متفاوت، یکی از چالشهای اصلی، ایجاد ارتباط مؤثر و ارزیابی دقیق یادگیری است. این مسأله اگرچه در همه دروس مطرح است، اما در دروسی مانند ریاضی و هندسه اهمیت بیشتری دارد؛ چرا که فهم دقیق مطالب، نیازمند تعامل، تمرین و رفع اشکال مستمر است. برای پاسخ به این نیاز، مدرسه تلاش کرده است آموزش را با برنامهریزی و پشتیبانی مناسب همراه کند. به همین منظور، هر روز برنامهریزیهای دقیقی از سوی مشاوران در کانال «بله» مدرسه قرار میگیرد تا دانشآموزان متناسب با شرایط خود پیش بروند. همچنین برگزاری آزمونها در دستور کار است تا ارزیابی آموزشی به صورت جدیتر دنبال شود. از دیگر برنامههای آتی، برگزاری کلاسهای آنلاین، بویژه در بازههای حساس مانند شبهای امتحان است تا دانشآموزان بتوانند همزمان با تدریس، پرسشهای خود را مطرح کنند و از امکان رفع اشکال بهرهمند شوند. در مجموع، تلاش بر این است که مطالب بهگونهای ارائه شود که با استفاده طیف گستردهای از دانشآموزان، نیازهای آموزشی سطوح مختلف با ابزارهای مکمل مانند مشاوره، آزمون و کلاسهای آنلاین پوشش داده شود.»
خوانینزاده توضیح میدهد:«تجربه و مهارت بالای اساتید در مدرسه مجازی هلال، کیفیت آموزش را به سطح مطلوبی رسانده است؛ بهطوری که دانشآموزان میتوانند اطمینان داشته باشند تمامی مفاهیم درسی با دقت و جامعیت کامل تدریس میشود.»
او با اشاره به شرایط خاص کشور، میگوید:«آموزش و تدریس در هر وضعیتی باید با بالاترین کیفیت ممکن تداوم یابد؛ چون دانشآموزانی که امروز در حال یادگیری هستند، سازندگان فردای ایران هستند و نباید اجازه داد کیفیت آموزش تحتتأثیر هیچ شرایطی دستخوش تغییر شود.»
نمره بیست عربی برای دانشآموزان مدرسه هلال
علیرضا آهنکار، از دیگر دبیران مدرسه مجازی هلال، مدرس درس عربی است. او دارای مدرک دکترای زبان و ادبیات عربی و بیش از ۱۰ سال سابقه تدریس در مدارس و مراکز آموزشی است. آهنکار در طول دوران فعالیت خود در جشنوارهها و رویدادهای متعددی مثل «الگوهای برتر تدریس»، «مقالهنویسی فرهنگیان»، «جشنواره نهجالبلاغه»، «طرح درسنویسی» و «مسابقات آنلاین فرهنگیان» بهعنوان منتخب شناخته شده است. این دبیر عربی درباره پیوستن خود به این مجموعه میگوید: «این اولین تجربه همکاری من با جمعیت هلالاحمر است و از اینکه فرصت حضور در چنین طرح خیرخواهانه و عامالمنفعهای را پیدا کردهام، بسیار خوشحالم.»
آهنکار معتقد است این طرح داوطلبانه، نقشی کلیدی در ایجاد امید و انگیزه در میان دانشآموزان دارد. او توضیح میدهد: «دانشآموزان اگر بدانند در مدرسه هلال بهترین اساتید کشور حامی آنها هستند و با تمام توان برای ارتقای سطح علمیشان تلاش میکنند، اعتمادبهنفس و اشتیاق بیشتری برای ادامه مسیر تحصیلی پیدا خواهند کرد و روی جدیت آنها در فعالیتهای علمی تأثیر بسزایی خواهد داشت.»
او درباره تولید محتوای درسی میگوید:«مجموعهای از فایلهای آموزشی را در قالب پاورپوینت و PDF تهیه میکنم که بهطور اختصاصی برای مدرسه مجازی هلال طراحی شده است. این محتواها پیش از این در هیچ مرکز آموزشی دیگری ارائه نشده و با هویت بصری و نشان اختصاصی هلالاحمر، بویژه برای دانشآموزان این مجموعه تولید شده است.»
او میگوید:«برای تولید این ویدیوهای آموزشی، زمان قابلتوجهی اختصاص میدهم؛ بهطوری که معمولاً دستکم سه روز در هفته در استودیو مدرسه هلال حضور دارم. هر جلسه، حدود یک تا دو ساعت به ضبط مباحث درسی میپردازم.»
او درباره نحوه دستهبندی مطالب توضیح میدهد:«ویدیوها براساس ساختار درسی و به صورت مبحثمحور تنظیم شدهاند؛ بهگونهای که هر ویدیو به یک درس مشخص اختصاص دارد. برای مثال، ابتدا درس اول عربی پایه دهم و سپس درسهای بعدی به ترتیب ارائه میشوند تا دانشآموزان بتوانند به صورت منظم و مرحلهبهمرحله درسها را دنبال کنند.»
آهنکار درباره آموزش درس عربی معتقد است این درس، صرفاً با حفظ کردن واژگان محقق نمیشود، او میگوید:«این درس نیازمند درک عمیق مفاهیم و مهارتهاست. از آنجا که عربی برای دانشآموزان ایرانی یک زبان خارجی است، باید مهارتهای شنیداری و درک مطلب این درس تقویت ویژهای شود، بنابراین سعی میکنم تمام جنبههای آموزشی را در تدریسام بگنجانم. در ویدیوهای آموزشی، مطالب را شرح میدهم و همزمان با نگارش نکات کلیدی روی تخته، ارتباط بصری و مفهومی مؤثری با دانشآموزان برقرار میکنم. توجه به تلفظ صحیح کلمات، ریشهیابی واژگان و بهرهگیری از تکنیکهای کدگذاری و رمزگذاری، از جمله روشهایی است که یادگیری را برای دانشآموزان ساده و ماندگارتر میکند که در تدریس به آنها توجه ویژه دارم. در تبیین قواعد هم از شعرخوانی، مثالهای متنوع و شیوههای خلاقانه بهره میگیرم. بهکارگیری این رویکردهای مشارکتی باعث میشود دانشآموزان علاوه بر تسلط مباحث، مهارتهای زبانی خود را به صورت پایدار تقویت کنند.»
او درباره روش خود برای ساده و جذاب کردن دستور زبان عربی توضیح میدهد:«تلاش میکنم دانشآموزان از همان ابتدا این درس را بهعنوان درسی دشوار و پیچیده تلقی نکنند. یکی از روشهایی که برای این هدف به کار میگیرم، این است که در بخشی از تدریس، چند دقیقهای با دانشآموزان به زبان عربی صحبت میکنم تا آنها با فضای این زبان آشنا شوند و احساس نزدیکی بیشتری با آن پیدا کنند.»
آهنکار با اشاره به شرایط خاص کشور و محدودیتهایی که مانع از حضور بسیاری از دانشآموزان در کلاسهای درس میشود، بویژه برای آن دسته از دانشآموزانی که در مناطق کمبرخوردار و محروم سکونت دارند و دسترسی به اینترنت برایشان مقدور نیست، میگوید:«تمام تلاشم بهعنوان عضو کوچکی از خانواده بزرگ هلالاحمر، ارائه تدریسی جذاب و کامل است تا دانشآموزان بدون دغدغه، مسیر موفقیت را طی کنند و خیالشان بابت کسب نمرات عالی و حتی نمره بیست راحت باشد.»
او میگوید:«همه ما امیدواریم بهواسطه قاب مدرسه مجازی هلال، بتوانیم علاوه بر آموزش، تأثیر مثبتی بر حال دل دانشآموزان داشته باشیم. امیدوارم بتوانیم با بهترین کیفیت، آموزشها را در اختیارشان قرار دهیم تا آنها رضایت کامل داشته باشند و شاهد موفقیتهای روزافزونشان باشیم.»
بــــرش
بستر آموزشی مناسب برای همه دانشآموزان
ایمان کاظمی، مدرس باسابقه ریاضیات کنکور و دبیرستان با مدرک کارشناسی ارشد، ۲۴ سال سابقه تدریس در بیش از ۳۰ شهر کشور را در کارنامه خود دارد. او که از سه هفته پیش به جمع دبیران داوطلب در مدرسه مجازی هلال پیوسته، هدف از این همکاری را ارائه آموزشهای رایگان برای آمادگی امتحانات دانشآموزان سراسر کشور عنوان میکند. کاظمی که پیش از این هم به صورت مستقل در فضای مجازی برای تدریس ریاضیات فعال بوده، این مدرسه را فرصتی برای ارائه محتوایی منسجمتر و گستردهتر میداند؛ بویژه در سال جاری که دانشآموزان به دلیل تعطیلیهای متعدد، در پیشبرد برنامه درسی با چالشهایی روبهرو بودهاند. او درباره تفاوت تدریس در استودیو با کلاس حضوری میگوید:«در کلاس حضوری، بازخورد دانشآموزان راهنمای تدریس دبیر است، اما در ضبط ویدیو، معلم باید با پیشبینی دقیق پرسشهای احتمالی و ابهامزدایی از مفاهیم، خلأ نبود دانشآموزان را
جبران کند.» به اعتقاد او، برای حفظ تمرکز دانشآموزان با سطوح علمی مختلف، علاوه بر محتوای علمی، عواملی مانند تن صدا، زبان بدن و طراحی بصری اسلایدها نقشی حیاتی در جلوگیری از یکنواختی دارند. کاظمی درباره سطح محتوای آموزشی توضیح میدهد: «محتوا باید بهگونهای طراحی شود که ابهامی در ذهن مخاطب باقی نماند و دانشآموز بتواند تا پایان ویدیو با تمرکز کامل همراهی کند. هدف اصلی ما، کسب بهترین نتیجه در امتحانات نهایی، بویژه برای پایههای یازدهم و دوازدهم است. بر همین اساس، مباحث را از پایهایترین مفاهیم آغاز میکنم تا دانشآموزان ضعیفتر مسیر یادگیری را بهخوبی درک کنند؛ در عین حال با طرح مثالها و پرسشهای دشوارتر در ادامه تدریس، سطح آموزش را برای دانشآموزان قویتر نیز ارتقا میدهم تا همه دانشآموزان بتوانند از این بستر آموزشی بهرهمند شوند.»
