سینا حسینی / فهرست ۲۶ نفره امیر قلعه‌نویی برای جام جهانی، در ظاهر مجموعه‌ای از نام‌های باتجربه و شناخته‌شده است، اما در آنالیز کامل این فهرست، بیش از آنکه یک انتخاب صرفاً فردمحور باشد، بازتاب یک منطق تاکتیکی محافظه‌کارانه و نتیجه‌گراست؛ منطقی که بر کاهش ریسک، کنترل بازی و بقا در ساختار تورنمنت‌های کوتاه‌مدت استوار شده است.
از دیدگاه معماری تیمی، این ترکیب بر اصل فشردگی ساختاری و کنترل فضا به‌جای مالکیت خلاقانه بنا شده است. دروازه تیم با حضور بیرانوند، حسینی و نیازمند یکی از مطمئن‌ترین خطوط محسوب می‌شود و این ثبات به تیم اجازه می‌دهد در سایر بخش‌ها با سطحی از اطمینان تاکتیکی بازی کند. بیرانوند نیز فراتر از نقش کلاسیک دروازه‌بان، در آغاز فاز انتقالی و شروع ضدحملات نقش تعیین‌کننده‌ای دارد.
در خط دفاع، حضور بازیکنانی مانند خلیل‌زاده، کنعانی‌زادگان، میلاد محمدی، رامین رضاییان و حاج‌صفی نشان می‌دهد که کادر فنی به تجربه، هماهنگی و شناخت متقابل بیش از تنوع پروفایل‌های دفاعی تکیه کرده است. این خط از نظر انسجام فردی قابل اتکاست، اما در سطح ساختاری، بویژه در برابر تیم‌هایی با ریتم بالای بازی در کناره‌ها، وابستگی آن به جابه‌جایی‌های افقی و پوشش عرضی می‌تواند به نقطه آسیب‌پذیر تبدیل شود.
در میانه میدان، تیم ملی با ترکیبی از هافبک‌های تخریبی و کنترلی مواجه است؛ جایی که بازیکنانی چون عزت‌اللهی، چشمی و قدوس بیش از آنکه در نقش خلق‌کننده ظاهر شوند، در کنترل ریتم و بستن کانال‌های مرکزی تعریف شده‌اند. این ساختار اگرچه در مهار تیم‌های متوسط کارآمد است، اما در برابر بلوک‌های فشرده دفاعی، با محدودیت جدی در خلق موقعیت و شکستن خطوط روبه‌رو خواهد شد. در واقع، تیم در میانه میدان بیشتر «مدیریت‌کننده بازی» است  تا «سازنده بازی.»
در فاز هجومی، وابستگی به مهدی طارمی به‌عنوان محور مرکزی کاملاً برجسته است. سایر بازیکنان هجومی مانند جهانبخش، محبی، قایدی، ترابی و حسین‌زاده عمدتاً در نقش‌های مکمل و انتقالی قرار دارند. نتیجه این چینش، اتکای پررنگ به انتقال سریع، استفاده از فضاهای پشت دفاع و کیفیت لحظه‌ای بازیکنان است، نه تکیه بر یک الگوی پایدار و چندلایه در حمله سازمان‌یافته.
این تیم بیش از آنکه بر تنوع تاکتیکی استوار باشد، بر کارایی حداقلی در چارچوبی منظم و کم‌ریسک بنا شده است. مزیت اصلی آن انسجام، تجربه و توان رقابت در بازی‌های فشرده است، اما محدودیت اصلی‌اش در لحظاتی آشکار می‌شود که بازی نیازمند تغییر ریتم، خلاقیت ساختاری و شکستن بلوک‌های دفاعی سازمان‌یافته باشد.
در چنین چارچوبی، مسیر پیش‌روی ایران در مرحله گروهی نیز دقیقاً بازتاب همین منطق است. در بازی اول برابر نیوزیلند، مسأله اصلی نه دفاع بلکه شکستن بلوک فشرده و مدیریت صبر تاکتیکی خواهد بود. در برابر مصر، بازی به سطحی متعادل و لحظه‌محور می‌رسد که در آن کیفیت انتقال و مدیریت ضدحملات تعیین‌کننده است. اما در تقابل با بلژیک، تیم ملی ناگزیر به یک بازی واکنشی و مبتنی بر فشردگی حداکثری خواهد بود، جایی که کوچک‌ترین فاصله بین خطوط می‌تواند به ایجاد موقعیت‌های جدی منجر شود.
جمع‌بندی این مسیر نشان می‌دهد که موفقیت تیم ملی در این گروه نه بر پایه سلطه تاکتیکی، بلکه بر اساس مدیریت سه نوع بازی متفاوت تعریف می‌شود. اگر ایران بتواند در این چارچوب، در حداقل موقعیت‌ها حداکثر بهره‌وری را داشته باشد و در فاز بدون توپ نظم ساختاری خود را حفظ کند، شانس صعود وجود دارد. اما در غیر این صورت، تیم بیش از آنکه قربانی ضعف ساختاری شود، درگیر جزئیات، لحظات تعیین‌کننده و تفاوت‌های کوچک در کیفیت اجرا خواهد شد.
 

مسعود معینی، عضو سابق کمیته فنی فدراسیون فوتبال در گفت‌و‌گو با «ایران»:

با آرامش ذهنی صعود  در دسترس است

چالش‌های اصلی ما در جام جهانی به خط دفاع برمی‌گردد

مهری رنجبر / در حالی که بسیاری از تیم‌های حاضر در جام جهانی فهرست نهایی خود را ساعت‌ها پیش از پایان ضرب‌الاجل اعلام کرده بودند، ترکیب ۲۶ نفره تیم ملی فوتبال ایران در آخرین لحظات به فیفا ارسال شد؛ اتفاقی که بلافاصله با واکنش‌های مختلفی همراه شد و برخی آن را به تأخیر در صدور ویزای آمریکا برای اعضای تیم ملی نسبت دادند.
در این میان، مسعود معینی، کارشناس فوتبال، با نگاهی تحلیلی به این موضوع، از تصمیم امیر قلعه‌نویی دفاع می‌کند و معتقد است شرایط خاص ایجادشده، بویژه آنچه او «رفتار سیاسی» از سوی آمریکا می‌خواند، در این روند بی‌تأثیر نبوده است. برای بررسی ابعاد مختلف این ماجرا و همچنین مرور چالش‌ها و راهکارهای پیش‌روی تیم ملی در آستانه رقابت‌های جام جهانی با مسعود معینی به گفت‌وگو پرداختیم که متن کامل آن را در ادامه می‌خوانید.

حضور روزبه چشمی در فهرست ۲۶ نفره تیم ملی برای جام جهانی همه را غافلگیر کرد. آیا مصدومیت او جدی نبوده است؟
از این بابت خوشحالم که چشمی در فهرست تیم ملی قرار گرفته است. این انتخاب نشان می‌دهد که مصدومیت رباط او چندان جدی نبوده، یا در صورت وجود آسیب، احتمالاً پارگی بسیار جزئی بوده که با فیزیوتراپی برطرف شده است. کادر پزشکی تیم نیز در این مدت به او فرصت داد تا روند درمان را کامل کند و با آمادگی به شرایط بازی بازگردد.

با توجه به اسامی اعلام‌شده، به نظر می‌رسد تیم ملی ایران در جام جهانی تیمی نسبتاً مسن دارد. آیا این موضوع کار تیم را سخت نمی‌کند؟
کار تیم قطعاً سخت خواهد بود. فوتبال امروز با سرعت بسیار بالایی بازی می‌شود و میزان دوندگی در زمین نقش تعیین‌کننده‌ای دارد؛ تا جایی که سرعت بازی گاهی به حدود ۹۰کیلومتر در ساعت هم می‌رسد و وینگرها دوندگی‌های ۱۵ کیلومتری دارند. در واقع تیم‌ها از نظر تاکتیکی و در تغییر فاز بسیار سریع عمل می‌کنند و می‌توانند به‌راحتی بازی را از حالت دفاعی به ضدحمله تبدیل کنند. این مسأله معمولاً به تیم‌های مسن‌تر آسیب می‌زند. حتی تیم‌هایی مانند اسپانیا نیز در سال‌های اخیر با کنار گذاشتن برخی ستاره‌های باتجربه و جایگزینی بازیکنان جوان‌تر، سعی کرده‌اند خود را با این شرایط تطبیق دهند؛ چرا که حدود ۲۲ سالگی اوج آمادگی بدنی یک فوتبالیست است، در حالی که ۲۷ سالگی بیشتر به عنوان اوج تجربه شناخته می‌شود.

 آیا طبیعی بود که امیر قلعه‌نویی فهرست ۲۶ نفره تیم ملی را تا آخرین لحظه اعلام نکند؟
با در نظر گرفتن شرایط خاص تیم ملی، این تصمیم قابل درک است. قلعه‌نویی با توجه به عواملی مانند احتمال مصدومیت بازیکنان در تمرینات، بروز مصدومیت و مهم‌تر از همه اطمینان از صدور ویزا، ترجیح داد اعلام فهرست نهایی را به تعویق بیندازد. این در حالی است که بسیاری از تیم‌ها یا از قبل ویزای خود را دریافت کرده بودند یا اساساً نیازی به ویزا نداشتند. اما شرایط برای ایران متفاوت بود و حتی سفارت آمریکا نیز با برخی کارشکنی‌ها و برخوردهای غیرورزشی، فشار روانی مضاعفی به تیم وارد کرد؛ موضوعی که به‌نظر می‌رسد در مورد هیچ تیم دیگری به این شکل وجود نداشت. در چنین فضایی به‌نظر می‌رسد تصمیم قلعه‌نویی برای اعلام نکردن فهرست تا آخرین لحظه، تصمیمی منطقی و قابل دفاع بوده است.

سرمربی گفته تیم ملی شرایط سختی دارد، اما با این حال به صعود از گروه امیدوار است. این اظهارنظر را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
چنین اظهارنظری از سوی هر سرمربی یا مسئول تیمی طبیعی است. قلعه‌نویی با تجربه‌ای که دارد، به‌خوبی می‌داند چگونه با انتخاب واژگان مناسب، سطح انتظارات را مدیریت کند. او با اشاره به دشواری شرایط از یک سو فشار توقعات عمومی را کاهش داده و از سوی دیگر با تأکید بر هدف صعود، انگیزه و روحیه مثبتی به بازیکنان منتقل کرده است.
تجربه نشان داده که در رقابت‌های بزرگی مانند جام جهانی، روحیه تیمی نقشی کلیدی دارد. همان‌طور که در بازی تاریخی ایران مقابل استرالیا برای صعود به جام جهانی ۱۹۹۸ فرانسه شاهد بودیم، انگیزه و باور بازیکنان می‌تواند سرنوشت‌ساز باشد. سرمربی تیم ملی کشورمان نیز به‌خوبی از این موضوع آگاه است و می‌داند در مقطع فعلی، تقویت روحیه بازیکنان حتی از برگزاری بازی‌های تدارکاتی نیز مهم‌تر است. در بسیاری از تیم‌های بزرگ دنیا نیز، نقش سرمربی در رختکن بیش از آنکه صرفاً فنی باشد، روانی و انگیزشی است. مربیان با صحبت‌های خود تلاش می‌کنند اعتمادبه‌نفس بازیکنان را افزایش دهند. قلعه‌نویی با همین رویکرد، سعی کرده فضای ذهنی مثبتی در تیم ایجاد کند. نباید فراموش کرد که حضور در جام جهانی برای بازیکنان علاوه بر جنبه ملی، فرصتی فردی نیز محسوب می‌شود؛ چرا که می‌توانند توانایی‌های خود را در سطح جهانی به نمایش بگذارند و مسیر پیشرفت حرفه‌ای‌شان را هموار کنند. در نهایت، تیم ملی ایران همواره تیمی غیرقابل پیش‌بینی برای رقبا بوده و همین ویژگی می‌تواند به یکی از نقاط قوت آن در رقابت‌های پیش‌رو تبدیل شود.

 برگزاری دو دیدار تدارکاتی مقابل گامبیا و مالی، با توجه به تفاوت سبک این تیم‌ها با رقبای ایران، چه تأثیری بر آماده‌سازی تیم ملی دارد؟
درست است که سبک بازی گامبیا و مالی شباهت چندانی به رقبای ایران در مرحله مقدماتی جام جهانی ندارد، اما این دیدارها همچنان برای تیم ملی مفید بوده‌اند. امیر قلعه‌نویی نشان داده است که در شرایط حساس، توانایی ایجاد تعادل در تیم را دارد؛ هرچند ممکن است یک سال پیش در انتخاب مسیر آماده‌سازی، با تردیدهایی مواجه بوده باشد.
بازی‌های تدارکاتی به بازیکنان کمک می‌کند تا بیش از پیش با سیستم مورد نظر سرمربی هماهنگ شوند و در فضای واقعی مسابقه قرار بگیرند. از سوی دیگر، این فرصت برای قلعه‌نویی فراهم شده تا شناخت دقیق‌تری از ترکیب ایده‌آل خود به دست آورد. حتی این احتمال وجود دارد که او ترکیب اصلی تیمش را مشخص کرده و در دیدار دوم مقابل مالی، از بازیکنانی استفاده کند که قرار است در ترکیب نهایی جام جهانی به میدان بروند.

 به نظر شما تیم ملی برای سه بازی مرحله مقدماتی جام جهانی چه استراتژی‌ای باید در پیش بگیرد؟
با توجه به حضور تیم‌های قدرتمندی مانند بلژیک و مصر در این مرحله، انتخاب استراتژی مناسب اهمیت زیادی دارد. بویژه بلژیک که یکی از جدی‌ترین رقبای گروه محسوب می‌شود. به نظر می‌رسد قلعه‌نویی شناخت خوبی از تیم مصر دارد و با توجه به تجربه‌های قبلی، از ویژگی‌های فنی بازیکنان این تیم آگاه است. همچنین با تحلیل بازی‌های نیوزیلند، می‌تواند ترکیب و سیستم مناسبی برای تقابل با این تیم انتخاب کند.
احتمالاً در بازی اول مقابل نیوزیلند، پرس از جلو می‌تواند گزینه مناسبی باشد. با توجه به فاصله زمانی کم بین مسابقات (حدود چهار تا پنج روز)، بازیکنان از نظر بدنی توان اجرای چنین فشاری را دارند. این شیوه می‌تواند به برهم زدن ساختار دفاعی حریف و ایجاد موقعیت‌های گلزنی کمک کند.
بازی اول مقابل نیوزیلند از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و برای ما حکم مرگ و زندگی دارد و تیم باید با تمرکز کامل و صرف حداکثر انرژی، به دنبال کسب نتیجه‌ای مطلوب باشد. هرچند این تیم روی کاغذ ضعیف‌ترین حریف گروه به نظر می‌رسد، اما نباید آن را دست‌کم گرفت. نیوزیلند تیمی با سبک بازی نزدیک به استرالیاست و چند بازیکن آن در لیگ برتر انگلیس حضور دارند. همان‌طور که ایران روی پیروزی در این دیدار حساب باز کرده، نیوزیلند نیز ایران را حریفی شکست‌ناپذیر نمی‌داند.
هرچند دیدار با تیم‌های قدرتمندی مانند بلژیک و مصر چالش‌برانگیز خواهد بود، اما تیم ملی ایران همواره نشان داده که در مصاف با رقبای بزرگ، انگیزه و عملکرد بهتری از خود به نمایش می‌گذارد.

 با توجه به شرایط فعلی، چقدر به صعود تیم ملی از مرحله مقدماتی جام جهانی خوش‌بین هستید؟
احتمالا تیم ملی ایران از مرحله اول جام جهانی صعود خواهد کرد، اما چالش اصلی از دور بعدی آغاز می‌شود؛ جایی که رقابت میان ۳۲ تیم شکل جدی‌تری به خود می‌گیرد. در آن مرحله، بدون تردید کار برای تیم ملی بسیار دشوار خواهد بود و نیاز به آمادگی همه‌جانبه دارد.

در این شرایط، چه توصیه‌ای می‌توان به سرمربی تیم ملی برای مدیریت تیم در جام جهانی داشت؟
قلعه‌نویی مربی باتجربه‌ای است که هم تجربه حضور در فضای جام جهانی را دارد و هم سال‌ها این رقابت‌ها را دنبال کرده است. به‌طور طبیعی، او برای سناریوهای مختلف برنامه‌ریزی کرده و می‌داند در هر شرایطی چه تصمیمی بگیرد. هرچند احتمال بروز برخی اشتباهات وجود دارد، اما تجربه او می‌تواند به تیم کمک کند تا مسیر مناسبی را طی کند.
در حال حاضر، تیم ملی هنوز به شادابی و آمادگی ایده‌آل نرسیده است، اما با توجه به اینکه پس از ورود به محل برگزاری مسابقات حدود ۱۰ تا ۱۲ روز تا بازی اول فرصت دارد، این امکان وجود دارد که بازیکنان به اوج آمادگی برسند. همچنین نقش کادر فنی، تیم پزشکی و آنالیزورها بسیار کلیدی است. آنها باید با ایجاد آرامش ذهنی برای بازیکنان، با برگزاری جلسات فنی و انگیزشی، تیم را از نظر روحی و تاکتیکی برای مسابقات پیش رو آماده کنند.

 نبود دستیاران خارجی باتجربه روی نیمکت تیم ملی تا چه اندازه می‌تواند برای سرمربی چالش‌برانگیز باشد؟
با شناختی که از اخلاق و شیوه کاری امیر قلعه‌نویی وجود دارد، او معمولاً تصمیم نهایی را شخصاً اتخاذ می‌کند. هرچند در جریان اردوها با کادر فنی خود مشورت و همفکری دارد، اما در حین مسابقه کمتر دیده شده که به‌صورت مستقیم از دستیاران خود نظر بگیرد یا گفت‌وگوی فنی لحظه‌ای با آنها داشته باشد.
در فوتبال حرفه‌ای، استفاده از دیدگاه‌های دستیاران در جریان بازی اهمیت زیادی دارد؛ چرا که ممکن است سرمربی درگیر فضای مسابقه شود و برخی جزئیات از نگاه او پنهان بماند، در حالی که دستیاران می‌توانند با دیدی بیرونی‌تر، نکات مهمی را منتقل کنند. بنابراین، توجه به نظرات کادر فنی در لحظات حساس می‌تواند به تصمیم‌گیری بهتر کمک کند، هرچند در نهایت مسئولیت تصمیم فنی بر عهده سرمربی است. در مورد نبود دستیاران خارجی نیز باید گفت که اگرچه آنها به‌صورت مستقیم روی نیمکت حضور ندارند، اما تأثیرات فنی و تجربی‌شان پیش‌تر به کادر داخلی منتقل شده است. به همین دلیل، نمی‌توان این موضوع را لزوماً یک ضعف تعیین‌کننده دانست، هرچند حضور چهره‌های بین‌المللی می‌توانست از نظر تجربه و تنوع دیدگاه‌ها به تیم کمک بیشتری کند.

مجید جلالی، کارشناس فوتبال در گفت‌و‌گو با «ایران»:

خوشحالم رزاقی‌نیا در جام‌جهانی بازی می‌کند

پریسا غفاری/ امیر قلعه‌نویی، سرمربی تیم ملی فوتبال، عصر دیروز در آخرین مهلت تعیین‌شده از سوی فیفا، فهرست نهایی خود را با حضور ۳ دروازه‌بان و ۲۳ بازیکن برای حضور در جام جهانی ۲۰۲۶ اعلام کرد. مجید جلالی، کارشناس فوتبال در گفت‌وگو با «ایران» در تحلیل این فهرست می‌گوید: «کاملاً حدس می‌زدم این نفرات در فهرست نهایی قلعه‌نویی حضور داشته باشند. قرار نیست سرمربی‌ای که سال‌ها با این شیوه کار کرده را تحت فشار قرار داد تا به سمت جوانگرایی برود. او در فضای باشگاهی و ملی همیشه با این نگرش پیش رفته است؛ پس کاملاً طبیعی است که قلعه‌نویی روی بازیکنان باتجربه برنامه‌ریزی کند.» جلالی همچنین معتقد است، حق هادی حبیبی‌نژاد حضور در فهرست نهایی تیم ملی بود، زیرا عملکرد خوبی از خود به نمایش گذاشته است: «در بازی‌های لیگ و همچنین مسابقات درون اردویی، بازیکنی که عملکرد بسیار خوبی داشت و نشان داد بازیکن بزرگی است، هادی حبیبی‌نژاد بود. به همین علت از خط خوردن او تعجب کردم و شوکه شدم. شاید در این پست، قلعه‌نویی باتجربه‌ها را به واسطه حضور در جام جهانی‌های گذشته ترجیح داده باشد.»
او درباره انتخاب سه دروازه‌بان تیم ملی-علیرضا بیرانوند، سیدحسین حسینی و سید پیام نیازمند- نیز گفت: «این‌ها بهترین‌ها هستند. عملکرد آنها در جام ملت‌ها و جام جهانی قبلی ثابت شده است. به نظرم بهترین انتخاب بودند.»
این کارشناس فوتبال در ادامه از خط حمله به‌عنوان یکی از نقاط قوت تیم ملی یاد می‌کند: «شاید مهم‌ترین نقطه اتکای تیم ملی، خط حمله باشد. با حضور مهدی طارمی، مهدی قایدی و علیرضا جهانبخش که می‌توان گفت در رنج سنی معقولی هم هستند، اگر در اوج آمادگی بدنی خود باشند، می‌توانند از بهترین‌های تیم ملی در این رویداد بزرگ باشند.» اما مجید جلالی از حفظ امیرمحمد رزاقی‌نیا در خط هافبک ابراز خرسندی می‌کند: «رزاقی‌نیا در تیم امید نشان داد بازیکنی قابل و تیزهوش است و آینده خوبی در انتظار اوست. از حفظ او بسیار خوشحال شدم. درباره عزت‌اللهی هم باید گفت که ما جایگزینی برای او نداریم. سامان قدوس هم می‌تواند در مقابل نیوزیلند کمک شایانی به ما کند. اما در خصوص روزبه چشمی به نظرم می‌توانست جای او به یک بازیکن جوان‌تر داده شود.» او درباره خط دفاعی تیم ملی و چالش‌های آن نیز توضیح می‌دهد: «خط دفاعی ما در بازی‌های تیم ملی ثبات ترکیبی نداشت. تغییرات مداوم باز هم نشان داد که باید به باتجربه‌ها رجوع کرد. بنابراین یکی از چالش‌های اصلی و دغدغه‌های فوتبال ایران در جام جهانی، همین نقطه است. امیدوارم با حضور باتجربه‌ها و انتخاب‌های انجام‌شده، تیم ملی بتواند از این مسیر سخت عبور کند.» مجید جلالی در پایان و با اشاره به خط خوردن امیرحسین محمودی، کسری طاهری، هادی حبیبی‌نژاد، امید نورافکن و محمد خلیفه از فهرست نهایی، اظهار می‌کند: «عدم استفاده از جوانان و اعتماد به بازیکنانی با میانگین سنی بالا نشان می‌دهد لیگ ما نتوانسته بازیکن‌سازی کند و از جوان‌هایی هم که داریم در تورنمنت‌های مهم قبلی استفاده نکرده‌ایم تا اکنون باتجربه باشند. بنابراین ریسک‌پذیری لازم است تا هر سرمربی شهامت استفاده از جوانانش را داشته باشد. اما باید بدانید این جام جهانی به بازیکنان زیر ۱۸ سال اختصاص دارد و باید دید این بازیکنان با سبک‌های جدیدی که در باشگاه‌ها و تیم ملی دارند، چگونه عمل خواهند کرد.»

مزیت پنهان تیم ملی در جام جهانی
ایمان عالمی
بازیکن اسبق تیم ملی فوتبال 
تیم ملی فوتبال ایران در حالی پا به رقابت‌های جام جهانی ۲۰۲۶ می‌گذارد که ترکیبی از تجربه و جوانی را در اختیار دارد؛ ترکیبی که در صورت بهره‌برداری صحیح، می‌تواند به یکی از مهم‌ترین مزیت‌های رقابتی این تیم تبدیل شود. هرچند فوتبال مدرن بیش از هر زمان دیگری به سرعت و شادابی وابسته است و میانگین سنی نسبتاً بالای تیم ملی ممکن است در نگاه اول یک نقطه ضعف تلقی شود، اما تجربه بازیکنان باتجربه در کنار انگیزه و انرژی نیروهای جوان، ظرفیت ایجاد تعادل تاکتیکی ارزشمندی را فراهم کرده است.
در مقایسه با رقبای هم‌گروه، یعنی بلژیک، مصر و نیوزیلند، تیم ملی ایران از انعطاف‌پذیری و درک تاکتیکی قابل قبولی برخوردار است؛ مؤلفه‌ای که در تورنمنت‌های فشرده و پرتنش، نقشی تعیین‌کننده ایفا می‌کند. بهره‌گیری از این مزیت مستلزم انسجام درون‌تیمی و هماهنگی کامل میان خطوط مختلف است؛ موضوعی که همچنان یکی از دغدغه‌های اصلی کادر فنی به شمار می‌رود.
در خط حمله، حضور مهدی طارمی به‌عنوان مهره‌ای کلیدی و گلزن، نقطه اتکای مهمی برای تیم محسوب می‌شود. توانایی‌های فردی و تجربه بین‌المللی او می‌تواند در لحظات حساس، گره‌گشای بازی‌ها باشد. اما موفقیت در این بخش، وابسته به پشتیبانی مؤثر خط میانی و انتقال سریع و دقیق توپ به فاز هجومی است؛ حلقه‌ای که در صورت ضعف، کارایی مهاجمان را نیز کاهش می‌دهد.
از سوی دیگر، خط دفاعی تیم ملی همچنان با پرسش‌هایی جدی مواجه است. نبود دیدارهای تدارکاتی باکیفیت در ماه‌های اخیر، بویژه به‌ دلیل وقفه در برگزاری لیگ برتر، باعث شده تیم ملی بدون آمادگی ایده‌آل وارد این رقابت‌ها شود. این مسأله می‌تواند در برابر تیم‌های سازمان‌یافته و سرعتی، به چالشی جدی تبدیل شود. با این حال، همان بازی‌های محدود نیز فرصت مناسبی برای شناسایی ضعف‌ها فراهم کرده و انتظار می‌رود کادر فنی با اشراف کامل در جهت ترمیم این نواقص گام بردارد.
در چنین شرایطی، نقش سرمربی و کادر فنی بیش از هر زمان دیگری پررنگ می‌شود. امیر قلعه‌نویی به‌عنوان فردی که شناخت عمیقی از ظرفیت‌های تیم دارد، مهم‌ترین مرجع تصمیم‌گیری در این مقطع حساس است. از این‌رو، حمایت همه‌جانبه از تیم و پرهیز از حاشیه‌سازی و اظهارنظرهای غیرتخصصی، ضرورتی انکارناپذیر برای حفظ تمرکز و آرامش مجموعه به شمار می‌رود.
اولین دیدار برابر نیوزیلند می‌تواند نقطه عطفی در مسیر تیم ملی باشد. کسب سه امتیاز در این بازی، علاوه بر افزایش شانس صعود، از نظر روانی نیز تأثیر بسزایی در تقویت روحیه بازیکنان خواهد داشت و مسیر ادامه رقابت‌ها را هموارتر می‌کند.
تیم ملی ایران با وجود برخی کاستی‌ها، از پتانسیل قابل‌توجهی برای خلق شگفتی برخوردار است. اگر تلفیق تجربه و جوانی به‌درستی مدیریت شود و انسجام تاکتیکی تیم به سطح مطلوب برسد، می‌توان به عملکردی فراتر از انتظار در این دوره از رقابت‌ها امیدوار بود.

مسیر پیش روی تیم ملی آسان نیست
اصغرمازیار
کارشناس فوتبال

با اعلام فهرست نهایی تیم ملی برای جام جهانی ۲۰۲۶، اکنون می‌توان با نگاهی جامع‌تر به مسیر طی‌شده و انتخاب‌های کادرفنی پرداخت. بی‌تردید، تصمیم‌گیری درباره ترکیب نهایی، مسئولیتی است که در نهایت برعهده سرمربی قرار دارد و او با در نظر گرفتن مجموعه‌ای از ملاحظات فنی، تجربی و شرایطی، به این جمع‌بندی رسیده است.
مروری بر روند آماده‌سازی تیم ملی در ماه‌ها و سال‌های گذشته نشان می‌دهد که بحث جوان‌گرایی، بویژه در مقاطعی مانند جام ملت‌های آسیا، می‌توانست با جدیت بیشتری دنبال شود. این موضوع نه از دیدگاه نقد نتیجه، بلکه از زاویه نگاه به آینده اهمیت دارد؛ چرا که میدان دادن تدریجی به بازیکنان جوان‌تر، معمولاً به شکل‌گیری تیمی هماهنگ‌تر در بازه‌ای میان‌مدت منجر می‌شود به‌خصوص در خطوطی مانند دفاع که بیش از سایر بخش‌ها به هم‌افزایی و شناخت متقابل نیاز دارند.
با این وجود، باید در نظر داشت که ایجاد هماهنگی در ساختار دفاعی، فرآیندی زمان‌بر و پیچیده است و به‌ندرت در بازه‌های کوتاه‌مدت به نتیجه می‌رسد. این هماهنگی نیازمند تداوم در کنار هم بازی کردن، ثبات در انتخاب نفرات و کسب تجربه مشترک در شرایط مسابقه است. از این دیدگاه، شاید اگر این روند از زمان زودتری آغاز می‌شد، امروز تیم با آمادگی بیشتری در این بخش مواجه بود؛ هرچند هنوز نیز فرصت برای بهبود نسبی وجود دارد. در زمینه ارزیابی بازیکنان نیز به نظر می‌رسد کادر فنی تلاش کرده تا با استفاده از دیدارهای تدارکاتی، تصویری دقیق‌تر از توانایی گزینه‌های مختلف به دست آورد. با این حال، مدیریت محدودتر فهرست دعوت‌شدگان می‌توانست به تمرکز بیشتر در فرآیند تصمیم‌گیری کمک کند. حضور تعداد هدفمندتری از بازیکنان در اردوها، احتمالاً شرایطی فراهم می‌کرد تا بررسی‌ها با دقت و آرامش ذهنی بیشتری انجام شود.
نکته قابل توجه دیگر، اهمیت بازیکنان چندپُسته در چنین تورنمنت‌هایی است. در رقابت‌های فشرده‌ای مانند جام جهانی، برخورداری از بازیکنانی که توانایی ایفای نقش در چند موقعیت را دارند، یک مزیت مهم به شمار می‌آید. این ویژگی، دست کادر فنی را برای اعمال تغییرات تاکتیکی بازتر می‌گذارد و در صورت بروز مصدومیت یا محرومیت، امکان جایگزینی مؤثر را فراهم می‌کند.
اکنون که فهرست نهایی اعلام شده، مهم‌ترین موضوع حمایت از تیم و تمرکز بر عملکرد در میدان مسابقه است. جام جهانی عرصه‌ای است که همه تیم‌ها با بالاترین انگیزه در آن حضور پیدا می‌کنند و جزئیات می‌تواند سرنوشت‌ساز باشد. تیم ملی ایران نیز، با تکیه بر تجربه بازیکنان و هدایت کادر فنی، این ظرفیت را دارد که نمایشی قابل قبول ارائه دهد. مسیر پیش‌رو آسان نخواهد بود، اما در صورت دستیابی به انسجام تاکتیکی و استفاده بهینه از ظرفیت‌های موجود، امید به کسب نتایج مطلوب و حتی صعود از مرحله گروهی همچنان وجود دارد؛ هدفی که تحقق آن، بیش از هر چیز نیازمند همدلی، تمرکز و اجرای دقیق برنامه‌های فنی در زمین مسابقه است.