رایزنی‌های وزیر صمت در آستانه؛ تمرکز بر صنعت، لجستیک و تجارت با قزاقستان

در حاشیه نشست‌های اتحادیه اقتصادی اوراسیا در آستانه، وزیر صنعت، معدن و تجارت ایران مجموعه‌ای از رایزنی‌ها را با مقام‌های قزاقستانی انجام داد که محور مشترک همه آنها یک پیام روشن بود: تهران و آستانه می‌خواهند همکاری‌های اقتصادی را از سطح گفت‌وگو فراتر ببرند و به سمت پروژه‌های اجرایی، تسهیل تجارت و توسعه پیوندهای صنعتی و لجستیکی حرکت کنند.
 مهم‌ترین بخش این رایزنی‌ها، دیدار سیدمحمد اتابک با وزیر صنعت و ساخت‌وساز قزاقستان بود؛ نشستی که در آن دو طرف بر توسعه همکاری‌های صنعتی و معدنی، اجرای پروژه‌های مشترک و افزایش حجم مبادلات تجاری تأکید کردند. در این دیدار، دو کشور توافق کردند برای چارچوب‌مند کردن همکاری‌ها و سرعت دادن به طرح‌های مشترک، تفاهمنامه‌هایی میان نهادهای مسئول تنظیم و امضا شود. هدف از این تفاهمنامه‌ها، روشن‌تر شدن مسیر همکاری و کاهش موانع اجرایی در پروژه‌های مشترک عنوان شده است.  یکی از موضوعات مهم این نشست، چالش‌های مالی شرکت‌ها و پیمانکاران دو طرف بود. برهمین اساس، تهران و آستانه درباره ایجاد سازوکارهایی برای تسهیل صدور ضمانت‌نامه‌های بانکی به توافق رسیدند؛ موضوعی که می‌تواند برای شرکت‌های فعال در پروژه‌های صنعتی و معدنی اهمیت عملی داشته باشد. در صورت اجرایی شدن این سازوکارها، بخشی از مشکلاتی که در مسیر اجرای قراردادها و تضمین تعهدات وجود دارد، کاهش پیدا می‌کند و زمینه برای حضور شرکت‌های ایرانی در پروژه‌های قزاقستان و همچنین تعریف طرح‌های مشترک بیشتر فراهم می‌شود.  وزیر صنعت و ساخت‌وساز قزاقستان نیز در این دیدار از آمادگی کشورش برای فراهم کردن بسترهای قانونی و اجرایی به‌منظور حضور فعال‌تر شرکت‌های ایرانی در پروژه‌های صنعتی این کشور خبر داد. این بخش از گفت‌وگوها نشان می‌دهد همکاری دو کشور صرفاً در سطح تجارت کالا متوقف نمانده و می‌تواند به مشارکت‌های عمیق‌تر در حوزه صنعت، ماشین‌سازی و صنایع معدنی گسترش یابد.  در کنار همکاری‌های صنعتی، حمل‌ونقل و لجستیک هم یکی دیگر از محورهای اصلی مذاکرات اتابک در آستانه بود. وزیر صمت ایران در دیدار با وزیر حمل‌ونقل قزاقستان، بر توسعه همکاری‌های تجاری، حمل‌ونقل و لجستیک تأکید کرد. دراین نشست، افزایش تقاضا و حجم تأمین کالاهای اساسی، تسهیل فرآیندهای بارگیری، تخلیه و ترخیص کالا از گمرکات دو کشور و استفاده از ظرفیت خطوط دریایی میان بنادر شمالی ایران و بندر آکتائو مورد بررسی قرار گرفت. دو طرف همچنین بر جذب سرمایه‌گذاران قزاقستانی برای سرمایه‌گذاری در بنادر شمالی ایران و تأمین شناورهای مورد نیاز در دریای خزر تأکید کردند. افزایش خطوط کشتیرانی در خزر نیز از دیگر محورهای مورد توجه بود؛ موضوعی که می‌تواند هم به کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل کمک کند و هم سرعت مبادلات تجاری میان دو کشور را بالا ببرد. در این میان، ایران برخی مسائل اجرایی مشخص را هم روی میز گذاشت؛ از جمله رفع بازرسی‌های مجدد کانتینرهای حامل محصولات ایرانی در بندر آکتائو، حذف هزینه‌های اضافی خدمات بندری و گمرکی و کاهش زمان تخلیه و بارگیری کالاهای صادراتی. اینها اگرچه جزئیات فنی به‌نظر می‌رسند، اما در عمل از گره‌های مهم تجارت دوجانبه هستند و حل آنها می‌تواند اثر مستقیمی بر افزایش مبادلات بگذارد. ازسرگیری پروازهای مستقیم میان دو کشور هم از دیگر خواسته‌های مطرح‌شده در این دیدار بود.   همزمان با این دیدارها، وزیر صمت ایران در پنجمین اجلاس سران اقتصادی اوراسیا، متن سخنرانی رئیس‌جمهوری را قرائت کرد. در این پیام، بر اهمیت اتحادیه اقتصادی اوراسیا در سیاست خارجی و دیپلماسی اقتصادی ایران تأکید شد و موافقت‌نامه تجارت آزاد میان ایران و اعضای اتحادیه، بستری برای جهش مبادلات تجاری دانسته شد. در این سخنرانی همچنین بر لزوم ایجاد سازوکارهای مالی مستقل، استفاده از ارزهای ملی و تقویت همکاری‌های منطقه‌ای در حوزه‌های تجارت، انرژی، حمل‌ونقل و فناوری تأکید شد.  ایران در آستانه، همزمان دو مسیر را دنبال کرده است: از یک سو تلاش برای تقویت جایگاه خود در مناسبات چندجانبه اوراسیا و از سوی دیگر پیگیری توافق‌های مشخص دوجانبه با قزاقستان در حوزه صنعت، معدن، حمل‌ونقل و لجستیک.