یاسمن صادق شیرازی
گروه خودرو

هفته گذشته از زمزمه درخواست خودروسازان برای افزایش 40 درصدی قیمت خودرو در کارخانه نوشتیم. موضوعی که خیلی زود پای کمیسیون صنایع مجلس را هم به ماجرا باز کرد. التهاب بازار خودرو و نگرانی از سرایت این گرانی به قیمت کارخانه، باعث شد نمایندگان مجلس از خودروسازان، قطعه‌سازان و مسئولان وزارت صنعت، معدن و تجارت دعوت کنند تا در نشستی مشترک درباره وضعیت زنجیره تولید خودرو گفت‌وگو کنند.
روز یکشنبه، وزارت صمت میزبان جمعی از چهره‌های صنعت خودرو بود. از رئیس هیأت عامل ایدرو(معاون وزیر)گرفته تا مدیران عامل خودروسازان و اعضای کمیسیون صنایع و معادن مجلس. جلسه‌ای که چند روز پیش برنامه‌ریزی شده بود اما التهاب اخیر بازار خودرو باعث شد اهمیت آن بیش از همیشه حس شود. موضوع جلسه، یک عبارت کوتاه بود؛ «آخرین وضعیت زنجیره تولید و بازار خودرو». حسنعلی محمدی، رئیس فراکسیون صنعت، معدن، ایمنی استاندارد مجلس در گفت‌وگو با «ایران» درباره آنچه پشت درهای بسته گذشت، توضیح می‌دهد: «التهابی که در هفته‌های اخیر در بازار خودرو ایجاد شد، مسأله را برای ما جدی‌تر کرد. کاهش عرضه، محدود شدن برخی تأمین‌ها و همزمان نگرانی مردم نسبت به احتمال افزایش قیمت کارخانه، ما را به این نتیجه رساند که لازم است از خودروسازان، قطعه‌سازان و وزارت صمت دعوت کنیم تا بدون تعارف درباره چالش‌ها صحبت شود.»

مشکلات خودروسازان شنیده شد
او در این باره بیشتر توضیح می‌دهد: «خودروسازان در این جلسه، بی‌پرده از مشکلاتشان گفتند. مشکلاتی که بخش عمده‌اش به تأمین قطعات و استمرار تولید بازمی‌گردد. به طور مشخص اشاره کردند که محدودیت‌هایی در مسیر تأمین وجود دارد. این محدودیت‌ها فقط مربوط به مواد اولیه نیست. گاهی در تأییدیه‌های گمرکی گره ایجاد می‌شود، گاهی در تخصیص ارز، گاهی در حمل‌ونقل. مجموعه این موارد باعث شده تولید با کندی و هزینه بیشتر همراه شود.»

راه حل مشکلات افزایش قیمت نیست
در مقابل، وزارت صمت و نمایندگان مجلس بر یک موضوع تأکید ویژه داشتند جلوگیری از افزایش قیمت کارخانه‌ای خودرو. او در این باره می‌گوید: «هم ما و هم وزارت صمت بر این نکته توافق داشتیم که باید تمام تلاش‌ها در جهت جلوگیری از افزایش قیمت متمرکز باشد. اینکه خودروسازان از رشد هزینه‌ها سخن می‌گویند قابل بررسی و قابل رسیدگی است، اما راه‌حل، افزایش قیمت نیست، بلکه رفع همان گره‌هایی است که باعث رشد هزینه‌ها شده است.»
در بخش دیگری از این جلسه، خودروسازان برای توضیح چرایی فشار هزینه‌ای روی تولید، به افزایش قیمت در ۲۷ رشته تخصصی مرتبط با زنجیره خودرو اشاره کرده‌اند. رئیس فراکسیون صنعت، معدن، ایمنی استاندارد مجلس در توضیح این بخش، می‌گوید: «استدلال خودروسازان این بود که بخش‌های بالادستی صنعت، از فولاد و پتروشیمی گرفته تا برخی تولیدکنندگان قطعات خاص، با افزایش هزینه مواجه شده‌اند و این زنجیره به‌طور طبیعی تا محصول نهایی ادامه پیدا کرده است.»
محمدی درباره تأثیر شرایط منطقه‌ای بر صنعت خودرو، می‌گوید: «اتفاقات اخیر به تأمین برخی مواد اولیه فشارهایی وارد کرده است. در همین زمینه، خودروسازان توضیح دادند که بخشی از صنایع بالادستی دچار محدودیت شده‌اند و همین مسأله کار را سخت‌تر کرده است. طبیعی است که وقتی حلقه‌های اول زنجیره دچار مشکل می‌شود، اثر آن در حلقه‌های بعدی تشدید می‌شود.»
با این حال، محمدی تأکید می‌کند: «راه‌حل ارائه‌شده از سوی حاضران در جلسه، افزایش قیمت نبود، بلکه تصمیم بر این شد که زنجیره تأمین با دقت بیشتری بازبینی شود. قرار شد در جلسات آینده بخش‌های مختلف زنجیره تولید مرور شود تا بتوانیم عوامل دقیق افزایش هزینه را شناسایی کنیم و از فشار روی قیمت نهایی جلوگیری کنیم.»
او در ادامه از انجام مجموعه‌ای از اقدامات پشتیبانی توسط مجلس و دولت برای صنعت خودرو خبر می‌دهد: «قرار است به طور مشترک توسط وزارت صمت و مجلس پیگیری شود. مشکلات مربوط به تخصیص ارز، تعهدات ارزی، سرمایه در گردش تولیدکنندگان، تسهیلات، عوارض گمرکی و مسائل مربوط به مالیات و تأمین اجتماعی در دستور کار قرار گرفت. تأکید شد که این حوزه‌ها باید پیش از آنکه فشارشان روی قیمت نهایی خودرو منعکس شود، اصلاح شود.»
اکنون زمان تعیین تکلیف است
رئیس فراکسیون صنعت، معدن، ایمنی استاندارد مجلس تأکید می‌کند: «همه اعضا بر یک نکته مشترک تأکید داشتند. اکنون زمان تعیین تکلیف است. اگر بخواهیم از یک تشبیه استفاده کنیم، تصمیمات سخت را باید در زمان سخت گرفت. الان زمان آن است که تصمیم‌های قاطع در حوزه صنعت خودرو گرفته شود تا از فشار روی مصرف‌کننده جلوگیری شود.»
قرار است این جلسات ادامه دار شود تا به راه‌حل عملی منجر شود. به گفته این عضو کمیسیون صنایع مجلس، «در هفته آینده قرار است نشست دیگری برای جمع‌بندی پیشنهادهای مطرح‌شده برگزار شود. در جلسه بعدی، گزارش دقیقی از موارد طرح‌شده ارائه خواهد شد و تلاش می‌کنیم به یک تصمیم نهایی برسیم تا صنعت خودرو بتواند از این مرحله عبور کند.»

دلایل خودروسازان
قابل قبول نیست
در ادامه فرهاد طهماسبی، نایب‌رئیس دوم این کمیسیون نیز در گفت‌وگو با «ایران» بر لزوم ایستادگی در برابر هرگونه افزایش قیمت خودرو، تأکید می‌کند: «کمیسیون صنایع مجلس تلاشش بر این است که از افزایش قیمت‌ها در کارخانه جلوگیری کند. توجیه خودروسازان برای گرانی خودروها مورد پذیرش ما نیست. آنها می‌گویند خودرو پس از تجاوز آمریکا و اسرائیل در تمام دنیا گران شده، اما این دلیل در شرایط فعلی داخلی پذیرفتنی نیست.»
او با اشاره به تلاش کمیسیون صنایع مجلس برای جلوگیری از گرانی قیمت خودرو در کارخانه، می‌گوید: «ما به وزارت صمت نیز تأکید کرده‌ایم که باید جلوی این افزایش قیمت را بگیرند. وزارتخانه هم در این مسیر تمام تلاش خود را به کار گرفته و همه ما مصمم هستیم که از گرانی خودرو در مبدأ کارخانه جلوگیری کنیم.»
طهماسبی در پاسخ به این سؤال که اگر باز هم خودروسازان دست به افزایش قیمت بزنند چه اتفاقی خواهد افتاد، توضیح می‌دهد: «اگر در نهایت باز هم خودروسازان اقدام به افزایش قیمت کنند، مجلس به‌عنوان نهاد نظارتی وارد عمل خواهد شد و عملکرد آنها را بررسی می‌کند.»

بــــرش

عرضه مستمر هفتگی خودرو بزودی آغاز می‌شود

فرشاد مقیمی معاون وزیر صمت و رئیس هیأت عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران در حاشیه این نشست اعلام کرد: «با تأمین مواد اولیه مورد نیاز و رفع موانع بانکی و مالیاتی، فرآیند تولید خودرو به صورت پلکانی افزایش می‌یابد.»
او با تشریح وضعیت تولید، گفت: «وزارت صمت با تمرکز ویژه بر صنعت خودرو، تلاش‌های خود را در دو محور اصلی پیش برده است. اول، حمایت‌های ساختاری از طریق ستاد تسهیل در حوزه‌های بیمه، مالیات و تعهدات بانکی و دوم، رفع موانع تأمین مواد اولیه.»