سمیه افشین‌فر
گروه اجتماعی

«کارت امید مادر» یکی از اقدامات حمایتی دولت برای تقویت سیاست‌های جمعیتی است. این کارت با هدف حمایت مستمر از مادر و کودک در سال‌های اولیه زندگی کودکان طراحی شده است. به گفته یعقوب اندایش، معاون رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون برای اجرای این طرح از ابتدای سال‌جاری اعتباری بالغ بر 14 هزار میلیارد تومان در نظر گرفته شده است. 63 هزار و 305 نوزادی که در فروردین 1405 به دنیا آمده‎اند در مرحله اول این طرح قرار گرفته‎اند. در همین زمینه مرضیه وحیددستجردی دبیر ستاد ملی جمعیت، هم معتقد است، اجرایی شدن این طرح نشانه عزم جدی رئیس‌جمهوری در حمایت از مادران و خانواده در حوزه جمعیت و بیانگر وفای به عهد دولت در حمایت از مادران و کودکان در شرایط اقتصاد جنگی است.
کد ملی تمام مادران مشمول که فرزندشان از اول فروردین‌ماه متولد شده‌اند، توسط سازمان ثبت احوال به وزارت رفاه ارسال و با توجه به نتیجه فرآیند استحقاق‌سنجی توسط وزارت رفاه (مادر و کودک هر دو دارای کد ملی ایرانی)، اعتبار 2 میلیون تومانی برای مادران شارژ خواهد شد که از 15 اردیبهشت به بعد توسط مادران دارای فرزند متولد فروردین قابل برداشت است. دکتر مرضیه وحیددستجردی دبیر ستاد ملی جمعیت، با بیان این مطلب به «ایران» می‌گوید: «در راستای اجرای سیاست‌های کلی جمعیت ابلاغی رهبر شهید و تحقق مفاد قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت و مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی مرتبط با «الزامات و راهکارهای بهبود وضعیت جمعیت کشور» و ابلاغیه رئیس‌جمهوری و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی، مبنی بر «حمایت مالی و فرهنگی از خانواده و ارتقای سلامت مادر و کودک و کلیه مادران باردار کشور»، با تخصیص منابع پیش‌بینی شده در قوانین بودجه سنواتی، به منظور حمایت از مادرانی که فرزندان آنها از اول فروردین 1405 به دنیا می‌آیند، تا پایان دو سالگی فرزند، اجرای طرح کارت امید مادر از فروردین ماه 1405 آغاز شده است.»
 وحیددستجردی با اشاره به جامعه هدف این طرح که شامل همه مادران ایرانی دارای کودک ایرانی می‌شود، می‌گوید: «مادران ایرانی دارای کودک ایرانی که کدملی دارند و کودکشان از اول فروردین به بعد متولد شده باشد، در هر دهک درآمدی که باشند، مشمول این طرح می‌شوند.»
او تأکید می‌کند: «برخورداری مادر، منوط به داشتن شماره حساب متصل به کدملی و شماره تلفن همراه به نام مادر برای دریافت پیامک اطلاع‌رسانی و کد خرید است و برای دریافت اعتبار، داشتن حساب و کارت بانکی به نام مادر کفایت می‌کند. کد ملی همه مادران مشمول که فرزندشان از تاریخ یادشده متولد شده‌اند، از سازمان ثبت احوال کشور اخذ و مبلغ اعتبار لازم تأمین شده است.»
دبیر ستاد ملی جمعیت می‌گوید: «با تخصیص اعتبار از سوی سازمان برنامه و بودجه، امکان استفاده از اعتبار شارژ شده از 15 اردیبهشت‌ماه 1405 به بعد امکان‌پذیر خواهد شد و پس از آن تا پانزدهم هر ماه اعتبار ماهانه برای این مادران و مادرانی که فرزندشان در ماه‌های قبل به دنیا آمده است، شارژ می‌شود.»
 دستجردی همچنین با اشاره به شرایط خاص، توضیح می‌دهد: «در شرایطی مانند فوت مادر یا طلاق، حمایت قطع نمی‌شود بلکه مطابق دستورالعمل مصوب، اعتبار کارت به قیم قانونی کودک منتقل خواهد شد تا حمایت از کودک تا 24 ماهگی ادامه پیدا کند و در صورت فوت کودک، حمایت تا یک ماه بعد ادامه خواهد داشت.»

سبد غذایی رایگان 
برای مادران
او توضیح می‌دهد: «در راستای اجرای این طرح در بستر شبکه ملی یارانه‌های متمرکز (شمیم)، مادران مشمول (دارای کودک متولد شده از تاریخ اول فروردین سال‌جاری)، می‌توانند در بستر کالابرگ الکترونیکی، سبد غذایی رایگان (مشتمل بر اقلام غذایی مورد تأیید وزارت بهداشت؛ لبنیات، پروتئین، نان و غلات، چربی‌ها، میوه و سبزیجات، بسته بهداشتی رایگان (پوشک بچه) و شیر خشک) تا سقف اعتبار تخصیص‌یافته از فروشگاه‌ها و داروخانه‌های طرف قرارداد طرح کالابرگ الکترونیکی دریافت کنند.»
 به گفته دبیر ستاد ملی جمعیت، اقلام غذایی و بهداشتی (پوشک بچه) مورد تأیید و شیرخشک از طریق شارژ کدملی مادر مشمول اعتبار ماهانه شارژ می‌شود. میزان اعتبار در نظر گرفته‌شده برای همه مادران در تمام دهک‌ها ماهانه به مبلغ 20 میلیون ریال به ازای هر فرزند متولد شده تا پایان 2 سالگی بوده و اعتبار تخصیص یافته برای 3 ماه از شروع اولین مرحله شارژ در حساب مادر قابل ذخیره است.
وحیددستجردی می‌گوید: «پس از شارژ اعتبار مشمولین، به شماره تماس متعلق به کدملی مادر، پیامک اطلاع‌رسانی از سرشماره V.Refah ارسال و در صورتی که شماره تماس موردنظر فعال باشد، پیامک از جانب مادر دریافت خواهد شد. همچنین امکان استعلام اعتبار از طریق برنامه کاربردی بله- برنامه کاربردی شمیم – کد دستوری #1463*500* و تلفن 6369-021 فراهم شده است.»
دبیر ستاد ملی جمعیت تأکید می‌کند: «برای دریافت این حمایت، نیازی به ثبت‌نام یا مراجعه حضوری به هیچ سازمانی نیست و همه مراحل به‌ شکل سیستمی انجام می‌شود. زمان شارژ اعتبار و نتیجه بررسی‌ها هم از طریق پیامک به اطلاع مادران خواهد رسید.»
او اجرای این طرح را گامی مهم در راستای حمایت از خانواده‌ها و ارتقای سلامت مادر و کودک در سال‌های اولیه زندگی عنوان می‌کند و می‌گوید: «حمایت هوشمندانه دولت از خانواده‌های دارای فرزند خردسال، یک ضرورت اجتماعی و سرمایه‌گذاری واقعی برای آینده کشور است.»