ضرورت بازنگری در هزینههای ورزش
علی کفاشیان
دبیرکل اسبق کمیته ملی المپیک
ورزش کشور را نباید به بهانه کمبود بودجه تعطیل کرد یا فدراسیونها را از حمایت قهرمانان بازداشت، بلکه آنچه ضروری است، مدیریت صحیح هزینههاست. بهترین راهکار، ایجاد انگیزه برای سرمایهگذاری بخش خصوصی در ورزش است تا حمایت از این حوزه را در برنامههای خود قرار دهند.
باشگاهها میتوانند بهجای صرف هزینههای کلان در موارد محدود، در ورزش قهرمانی سرمایهگذاری هدفمند انجام دهند؛همانگونه که یک واحد تولیدی با اولویتبندی اهداف، از برخی هزینههای فرعی صرفنظر میکند و حتی برای تداوم فعالیت، ناچار به کاهش هزینههای جاری میشود تا چرخه تولید متوقف نشود. در ورزش نیز نباید منابع مالی بهطور نامتوازن به یک رشته اختصاص یابد و سایر رشتهها از آن بیبهره بمانند.
دولت نیز میتواند با اعطای مشوقها و امتیازها، باشگاهها را به سرمایهگذاری در ورزش ترغیب کند. از سوی دیگر، ورزشکاران نیز باید بپذیرند که در شرایط خاص اقتصادی، انتظارات مالی کلان منطقی نیست و همگام با جامعه، شرایط را درک کنند.
اولویتبندی در ورزش به دو بخش اساسی تقسیم میشود: اول، ورزش حرفهای که نیازمند تمرین بیشتر و برنامهریزی دقیقتر است. در این مسیر، میتوان بهجای هزینه برای جذب بازیکنان خارجی، منابع را صرف تقویت تیمها و استعدادهای داخلی کرد یا زمینه لژیونر شدن ورزشکاران نخبه را فراهم آورد تا با بهرهگیری از امکانات بهتر، مسیر پیشرفت آنان هموار شود.
بخش دوم به اعزام تیمها و کاروانهای ورزشی به رقابتهای قهرمانی آسیا، جهان، بازیهای آسیایی و المپیک مربوط میشود. در شرایط فعلی که نگاه جهانی به عملکرد ورزشکاران ایرانی معطوف است، شاید منطقی باشد که برای صرفهجویی در هزینهها، اعزامها صرفاً به ورزشکاران مدالآور محدود و از اعزامهای صرفاً تجربهآموزی یا حمایتی خودداری شود. این رویکرد همچنین مانع از حضور افراد غیرضروری در کاروانهای ورزشی میشود، بهگونهای که حتی میتوان از همراهی برخی مدیران و مسئولان در این سفرها نیز صرفنظر کرد تا هزینهها کاهش یابد.
با وجود وابستگی مالی فدراسیونها به دولت، این نهادها باید پس از اعمال صرفهجویی، به سمت درآمدزایی حرکت کنند؛از جمله از طریق واگذاری یا بهرهبرداری بهینه از اماکن ورزشی و جذب حمایتهای مالی.
تجربه کشورهایی مانند آلمان و ژاپن پس از جنگ جهانی دوم نشان میدهد که بازسازی ورزش حرفهای امکانپذیر است. با این حال، باید توجه داشت که شرایط آن کشورها با وضعیت کنونی ایران متفاوت بوده و نوع نگاه آنان به ورزش نیز تفاوتهایی اساسی داشته است. با این وجود، یک نکته مشترک در این تجربهها قابل توجه است و آن اینکه آنها در کنار بازسازی ساختارها، از تقویت قهرمانان خود غافل نشدند تا جایگاه قهرمانیشان حفظ شود.
