شاه ماتِ ترامپ؛ خامنهای پیروز شد
دانشیار دانشگاه ملی مالزی
تمام راههای خروج برای ایالات متحده بسته شده است. ترامپ فکر میکند با کشتن خامنهای موفق شده است؛ او در اشتباه است. در تشیع، شهادت رکن زندگی و دین آنان است.
سناتور «الیزابت وارن» از ایالت ماساچوست آمریکا، دیروز در یک جلسه توجیهی محرمانه در کاخ سفید حضور یافت تا توضیحات روشنی درباره آنچه در غرب آسیا میگذرد و نحوه مواجهه ایالات متحده با آن دریافت کند. او پس از بازگشت از این جلسه سری، ویدئوی کوتاهی در دفتر خود ضبط و در پلتفرم X (توئیتر سابق) منتشر کرد. وارن در این ویدئو گفت که به نظر میرسد ایالات متحده، یعنی دونالد ترامپ، هیچ طرح و استراتژی خروجی برای این جنگ ندارد و آنچه تصور میشد شروعی بد برای آمریکا باشد، در واقع بسیار بدتر و سهمگینتر است. کشتار صدها دانشآموز دبستانی در شهر «میناب» ایران، همزمان با ترور رهبر عالی ایران آیتالله سید علی خامنهای، جرقه یک جنگ منطقهای را در این لحظه زده است. آمریکا و کشورهای حوزه خلیج [فارس] اکنون در حال دست و پا زدن هستند. اگر این جنگ ادامه یابد، آنها نه تنها ضرر خواهند کرد، بلکه با نابودی کامل روبهرو خواهند شد.
نگاه تاریخنگار کانادایی-چینی به بحران
پروفسور «جیانگ شوکین»، مورخ کانادایی-چینی که مفهوم «تاریخ پیشگویانه «Predictive Historyرا معرفی کرده است، وضعیت فعلی را چگونه میبیند؟ او از تاریخ تمدن و رویکرد ژئواستراتژیک برای خواندن آینده استفاده میکند و پیشبینی او در سال ۲۰۲۴ مبنی بر اینکه دونالد ترامپ بازخواهد گشت و جنگی میان آمریکا-اسرائیل با ایران رخ خواهد داد، به نظر میرسد که درست از آب درآمده است.
او وضعیت فعلی را چگونه تحلیل میکند؟ من فکر میکنم یافتههای او کموبیش با گفتههای الیزابت وارن همخوانی دارد؛ آمریکا پس از ورود به این ورطه خطرناک، هیچ راه خروجی ندارد. به گفته جیانگ، کشورهای حوزه خلیج [فارس] با هم فرو خواهند پاشید. بحرین، امارات (دبی-ابوظبی)، قطر، کویت و عربستان سعودی، همگی کشورهایی ساختگی، بدون تاریخ و فاقد سنت فکری هستند که از سوی قدرتهای استعماری ایجاد شدهاند. آنها «دولتهای نفتی مصنوعی« (Artificial petro-states) هستند که بر روی ماسه بنا شدهاند. غذا و آب آشامیدنی آنها از خارج تأمین و وارد میشود. بیابانهای خشک به کندومینیومها و ساختمانهای بلند تبدیل شدهاند که ساکنان آنها مهاجران هستند و شهروندان اندکِ آنها نیز هیچ روحیه مبارزه و مقاومتی ندارند. تمام نیروی کار در اینجا از هند، پاکستان، بنگلادش و فیلیپین است. این وضعیت در مقایسه با ایران بسیار متفاوت است؛ کشوری که نه تنها پهناور، بلکه کوهستانی است، زمینهای حاصلخیز دارد و دارای تاریخی کهن و تمدنی چند هزار ساله با سنت فکری غنی است. ایران یک کشور «واقعی« (Real) است. اکثریت مردم آن شیعه هستند که روحیه مبارزهطلبیشان فوقالعاده است. تحریمهای اقتصادی آنان را فلج نمیکند، زیرا به عنوان مسلمان با گرسنگی در ماه رمضان خو گرفتهاند. بمباران هم آنان را از پای در نمیآورد، زیرا شیعیانی هستند که به سرکوب شدن و کشته شدن عادت دارند و شهادت را آرمان خود میدانند. ایران همچنین تنگه هرمز را در اختیار دارد؛ مسیری استراتژیک برای کشتیرانی که ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور میکند.
قدرت تسلیحاتی و اقتصادی
قدرت تسلیحاتی ایران نیز شکستناپذیر است. پهپادهای ایرانی ارزان ساخته میشوند، زیرا آنان به دلیل تحریمهای اقتصادی تجهیزات فوقپیشرفته ندارند. در مقابل، یک موشک آمریکایی و پدافند آن میلیونها دلار هزینه برمیدارد. گفته میشود ایران بیش از ۴۵۰ هزار پهپاد و موشک دارد که از دهه ۱۹۸۰ میلادی هر روز در حال تولید آنها بودهاند. ذخایر تسلیحاتی آنها انبوه است و تمام نمیشود. اصابت تنها یک پهپاد ایرانی میتواند کشورهای خلیج [فارس] را به آشوب بکشد، تأمین آب شیرین، اینترنت (و در نتیجه بانکداری) و البته فرودگاههایشان را مختل کند. حتی اگر به هدف هم نخورد مهم نیست، چون ارزان است.
فقط در فرودگاه دوحه، بیش از 8 هزار نفر از سراسر جهان گرفتار شدهاند و نمیتوانند به خانههایشان بازگردند. شهر دبی نیز در حال تجربه وضعیت مشابهی است. از نظر آینده اقتصادی، سرمایهگذاران دیگر بازنخواهند گشت و تمام آن شکوه و شادی در آنجا به پایان خواهد رسید. جیانگ همچنین فروپاشی حکومتهای سلطنتی منطقه را که سالها متحد قدرتهای امپریالیستی بودهاند، پیشبینی میکند. بحرین، کشوری نوپا که از سوی مهاجران اداره میشود، سقوط خواهد کرد، زیرا اکثریت مردم بومی آن پیرو مذهب تشیع هستند.
تأثیر ترور بر جهان تشیع و تسنن
تمام پیروان شیعه امامیه خشمگین هستند، زیرا «رهبر» یا پیشوای معنوی آنان (آیتالله) خامنهای، کشته شده است. مذهب شیعه با سنی متفاوت است؛ رهبر در آن جایگاه سیاسی و روحانی همزمان دارد. «الشهید» علی خامنهای مرجع فقهی و معنوی آنان بود. ما اهل سنت یک رهبر واحد و بزرگ نداریم، لذا پراکنده هستیم، اما رهبر در تشیع نقش وحدتبخش دارد. به عنوان مقایسه، کشتن پاپ برای جامعه کاتولیک قطعاً خشم واتیکان را برمیانگیزد؛ اما این اتفاقی است که افتاده و کل جامعه شیعه در جهان خشمگین است. جنبشهای وهابی آگاهند که آنان نیز در این بازی غرق خواهند شد. لذا برای نجات خود، دوباره شروع به تبلیغات برای بدنام کردن مذهب شیعه کردهاند؛ ببینید که کمپینهای تکفیر شیعه دوباره بازگشته است. آنان سخت در تلاشند تا انواع فتنهها را ایجاد کنند؛ ادعا میکنند که در ایران درس خواندهاند و ایران از اهل سنت متنفر است و غیره. این تاکتیک نه تنها ضعیف و رقتانگیز است، بلکه حتی مورد تمسخر قرار میگیرد. حتی «مفتی منک» با ۱۰ میلیون دنبالکننده در پلتفرم X به دلیل انتشار یک پست انگیزشی درباره حسادت به موفقیت دیگران، مورد حمله قرار گرفت؛ گویی او نسبت به آنچه بر امت میگذرد کر و کور است. اما در عین حال بسیاری از اهل سنت و حتی غیرمسلمانان در حال مشاهده نفوذ و قاطعیت شیعیان هستند. آنان جذب این موضوع شدهاند و حتی اگر این اهل سنت مذهب خود را به شیعه تغییر ندهند، این وضعیت منجر به وحدت مذاهب خواهد شد که غرب به شدت از آن هراس دارد. اگر سنی و شیعه متحد شوند، بازی صهیونیستها به بنبست خواهد رسید. حماقت دیگر ترامپ این بود که ارتشش شهرها را در ایران بمباران کرد. (برخی از) ساکنان این شهرها مرکز جریانهای مخالف بودند، اما اکنون آنان (هم) در حال کشته شدن هستند. در حالی که در روستاها و مناطق دورافتاده که پایگاه و ستون حمایتی (آیتالله) خامنهای است، حمایتها پابرجا و در حال گسترش است. هرچند موساد و سیا گروههای کُرد را در ایران برای آشوب تحریک خواهند کرد، اما این کار دشوار است و آنان تنها مانند مگسهای مزاحمی هستند که قابل مدیریتاند.
تمرکززدایی از قدرت در ایران
پس از ترور (آیتالله) خامنهای، ایران بلافاصله قدرت را غیرمتمرکز کرد. اکنون مراجع متعددی وجود دارند که میتوانند مستقیماً بر اساس عقیده خود تصمیمگیری کنند. متوقف کردن این روند دشوار است. «عباس عراقچی» وزیر امور خارجه ایران، در یک مصاحبه تلویزیونی اظهار کرد که «کار از کار گذشته است» (یعنی آش پخته شده است). ارتش منضبطی که آرزوی شهادت دارد، هرگز عقبنشینی نخواهد کرد. دیگر قدرت سیاسی وجود ندارد که جلوی اقدامات لازم را بگیرد. به عبارت دیگر، جنگ به سادگی پایان نخواهد یافت. استراتژی جنگی ایران بر تولید پهپاد و موشک تمرکز دارد. در مقابل، آمریکا بر پیشرفت نیروی هوایی تمرکز کرده است، زیرا روش معمول آنان این است: بمباران از راه دور و سپس ورود به میدان و تسلط. در ایران، این کار آسان نخواهد بود. کشور پهناور است و مردمش شجاع. از زمان (شهادت آیتالله) خامنهای، میلیونها ایرانی به میادین و خیابانها آمدهاند و به خانه برنمیگردند. تصور کنید مردم ما به صورت انبوه مثلاً به «میدان مردکا» بیایند و از بازگشت به خانه خودداری کنند! به نظر میرسد آنان (ایرانیان) به استقبال مرگ میروند، اما وقتی این کار به صورت جمعی انجام شود، یک چالش، یک اتحاد و یک قاطعیت است؛ و در جنگ، ترسِ اولیه به معنای شکست است. اما به نظر میرسد مردم ایران نمیترسند و این نشانه پیروزی است.
شاهمات
اصطلاحی در بازی شطرنج وجود دارد به نام «Checkmate». این واژه زمانی گفته میشود که بازیکن بر بازی مسلط شده و آن را به پایان میرساند. افراد زیادی نمیدانند که اصطلاح «Checkmate» از زبان فارسی ریشه گرفته است: «شاهمات.» شاه یعنی پادشاه و مات یعنی نابود شده. ایرانیها عاشق شطرنج هستند. آنان میتوانند ساعتها در پارک بنشینند و شطرنج بازی کنند. شطرنج بازیای است که به تمرکز و صبر بالا نیاز دارد و ایران به آن عادت کرده است.
تمام راههای خروج برای ایالات متحده بسته شده است. ترامپ فکر کرد با ترور (آیتالله) خامنهای موفق شده است؛ او اشتباه کرد. در تشیع، شهادت رکن زندگی و دین است. خامنهای ۸۶ ساله بود. تمام دوستانش رفته بودند. او نگران بود که در بستر بیماری بمیرد. او دقیقاً میخواست همینگونه بمیرد؛ در حال مبارزه، شهید. و این به یک نمایش و الگوی بزرگ تبدیل شد. اکنون او با شهادت نمیمیرد، بلکه برای چندین قرن دیگر زنده میماند. دلارها در طول این جنگ سرازیر میشوند و آمریکا فکر میکند جنگ به زودی تمام میشود. اما آنان فراموش کردهاند که جنگ هنر شطرنج است که به استقامت نیاز دارد، نه عجله.
شاهمات؛ واقعاً شاهمات.
___________________________
*محمد فیصل موسی، از برجستهترین و پرکارترین نویسندگان و اندیشمندان معاصر مالزی است که به عنوان دانشیار در دانشگاه ملی این کشور و همچنین محقق مدعو در اندیشکده یوسف اسحاق سنگاپور فعالیت میکند. وی همچنین به عنوان یک ستوننویس تأثیرگذار و تحلیلگر مسائل ژئوپلتیک در رسانههای معتبر فعالیت میکند.
