رئیس‌جمهور مسعود پزشکیان در پیام تلویزیونی و در گفت وگوی مهمی با مردم و کشورهای منطقه از دفاع ملت ایران در جنگ تحمیلی گفت و بار دیگر تاکید کرد که ایران تسلیم بدون قید و شرط را نمی پذیرد.
پزشکیان گفت:« خدمت ملت عزیز و بزرگ ایران سلام عرض می‌کنم. مجدداً شهادت مقام معظم رهبری، فرماندهان بزرگوار کشور و جمعی از دانش‌آموزان و مردم مظلوم کشورمان را که از سوی مدعیان حقوق بشر، آزادی و انسانیت با بمباران مدارس، بیمارستان‌ها، منازل مسکونی و مراکز دیگر، بدون توجه به تمام قوانین بین‌المللی، بی‌گناه به شهادت رسیدند تسلیت عرض می‌کنم.»
رئیس‌جمهور افزود:«لازم می‌دانم از مردم بزرگوار کشورمان که با وجود همه سختی‌ها هر شب در صحنه حضور دارند، صمیمانه قدردانی کنم؛ از همه ایرانیانی که دل در گرو وطن دارند و بدون توجه به اینکه چه مذهب، ظاهر و وضعیتی دارند، با حضورشان برای دفاع از تمامیت خاک و سرزمین ایران، در حقیقت از سربلندی و عزت ایران دفاع کرده و دشمنان را از آنچه نسبت به ایران در ذهن دارند، ناامید می‌کنند.»
وی تاکید کرد: «باور و اعتقاد من این است که امروز باید همه اختلافات، دلخوری‌ها و مشکلاتی که احیاناً با یکدیگر داریم را کنار بگذاریم و همه دست به دست هم دهیم و از این آب و خاک و سرزمین با قدرت دفاع کنیم. تسلیم بدون قید وشرط ایران خواب و خیالی است که دشمنان باید با خودشان به گور ببرند.»
همچنین پزشکیان در این پیام گفت:«ما به قوانین بین‌المللی و چهارچوب‌های انسانی پایبندیم و کسانی که از اصول و حقوق انسانی دم می‌زنند نیز باید به آن پایبند باشند؛ اساساً کسی حق و اجازه ندارد حقوق حقه کشورها و از جمله ایران عزیز ما را نادیده بگیرد. ملت ایران وقتی رهبر عزیز، فرماندهان شجاع و جمعی از نیروهای مسلح قهرمان و جان‌ برکف خود را در نتیجه تجاوز وحشیانه دشمن از دست داد، تلاش کرده و می‌کند که از تمامیت ارضی، عزت و سربلندی خود با قدرت دفاع کند.»
رئیس‌جمهور ادامه داد:« ما قصد تجاوز به هیچ یک از کشورهای همسایه خود را نداشته و نداریم و بارها و بارها گفته‌ایم که آنها برادران ما هستند. ما به دنبال این بوده و هستیم که در منطقه با برادران و همسایگان عزیز خود دست به دست هم داده و صلح و آرامش پایدار برقرار کنیم و امیدوارم این هدف محقق شود.»
وی خاطرنشان کرد که ما دیروز در شورای موقت رهبری تصمیم گرفتیم و این تصمیم به نیروهای مسلح ابلاغ شده که از این به بعد نباید حمله‌ای به کشورهای همسایه صورت بگیرد، مگر اینکه از آن کشورها بخواهد به ما حمله‌ای صورت گیرد. باور دارم و داریم که این مساله باید با دیپلماسی حل و فصل شود تا با درگیری و جنگ که به ایجاد و بروز مشکل با کشورهای همسایه هم بینجامد.
به گفته پزشکیان، مردم عزیز ما باید بدانند که تمام وزرا و نیروها در دولت، با تمام وجود پای کار هستند و آنچه از دست ما برای خدمت به مردم برمی‌آید، کوتاهی نخواهیم کرد. ما خدمتگزار مردم هستیم و تلاش خواهیم کرد که هیچ مشکلی برای مردم عزیز پیش نیاید، ولی واقعیت این است که در شرایط جنگی هستیم؛ اگر چه ما خودمان را برای جنگ آماده کرده بودیم و آماده هستیم.
رئیس دولت چهاردهم در پایان با بیان اینکه از خداوند بزرگ می‌خواهم در این ماه مبارک به ما آن باور، اعتقاد و ایمان را عطا کند که بتوانیم از تمامیت ارضی، سربلندی و عزت مردم و کشورمان با قدرت دفاع کنیم و این مساله برای آیندگان درسی باشد که بدانند ایرانیان در تمام صحنه‌هایی که نیاز باشد، با هم هستند،تاکید کرد:« ما باید با هم باشیم؛ به کشورهای همسایه و یکسری از گروه‌ها و جریان‌ها که در فکر این هستند که بخواهند از این فرصت استفاده کرده و به کشور ما حمله کنند، این پیام را می‌دهم که بهتر است بازیچه دست امپریالیسم نشوند. ممکن است ما با هم اختلاف و از هم گلایه داشته باشیم، اما چنین اقدامی به پشتیبانی رژیم نسل‌کش صهیونیستی و آمریکای قلدر، رنگ بی‌عزتی و بی‌غیرتی دارد. بازیچه دست استعمارگران و نسل‌کش‌ها شدن هیچ توجیهی ندارد و برای کسانی که تصور کنند و بخواهند با چنین اقداماتی آزادی و عزت خودشان را به دست بیاورند، سرابی بیش نیست؛ عزت را کنار روباه‌صفتان، دروغگویان و جهان‌خواران نمی‌شود به دست آورد و اگر ما با هم اختلافی داریم بهتر است با هم بنشینیم و این اختلافات را حل کنیم و بازیچه دست رژیم اسرائیل و آمریکا نشویم.»

نیروهای مسلح، منافع و حاکمیت ملی کشورهای همسایه را 
محترم می‌شمارند
در پی پیام تلویزیونی رئیس جمهوری به مردم و اعلام تصمیم شورای رهبری مبنی بر پرهیز از حمله به کشورهای همسایه، قرارگاه خاتم الانبیا در اطلاعیه ای اعلام کرد، نیروهای مسلح، منافع و حاکمیت ملی کشورهای همسایه را محترم می‌شمارند.
در این اطلاعیه آمده است: «پیرو فرمایشات ریاست محترم جمهوری، نیروهای مسلح برای چندمین بار اعلام می‌کنند، منافع و حاکمیت ملی کشورهای همسایه را محترم می‌شمارند و تاکنون نیز هیچ تعرضی به آنها نداشته‌اند لیکن در تداوم اقدامات هجومی قبلی، تمام پایگاه‌های نظامی و منافع آمریکای جنایتکار و رژیم جعلی صهیونیستی در زمین و دریا و فضا در منطقه به عنوان هدف اصلی زیر ضربات کوبنده و سهمگین نیروهای مسلح مقتدر جمهوری اسلامی ایران قرار خواهد گرفت.»
همچنین سردار شکارچی، سخنگوی ستاد کل نیروهای مسلح گفت: «کشورهایی را که فضا و زمین در اختیار آمریکایی‌ها برای تجاوز به ما قرار ندادند مورد اصابت قرار نداده ایم.» وی افزود: «رئیس جمهوری هم  تاکید کرد حاکمیت ملی کشورها مورد احترام ماست و بر آن تاکید داریم، برابر فرمایش رئیس جمهوری محترم، کشورهایی که فضا و مکان در اختیار رژیم صهیونیستی و آمریکایی ها قرار ندهند مورد ناامنی قرار نمی گیرند.»

تأکید بر حق دفاع مشروع
 حجت‌الاسلام والمسلمین محسنی اژه‌ای رئیس قوه قضائیه هم تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران در طول تاریخ همواره حسن همجواری و احترام همسایگان را نگه داشته و در بسیاری از سوانح و حوادث به یاری آن‌ها شتافته است، لکن این امری بدیهی و یک اصل ثابت است: ایران به کسی که به ما تعدی نکرده ضربه نخواهد زد.  اما در اسناد و حقوق بین الملل، حقِ دفاع مشروع برای کشور مورد تجاوز، امری مشروع و مورد تأکید است.
عضو شورای موقت رهبری تصریح کرد: فعلاً شواهد نیرو‌های مسلح ایران نشان می‌دهد جغرافیای برخی کشور‌های منطقه آشکارا و نهان در اختیار دشمن است و از آن نقاط علیه کشور ما در تجاوز استفاده می‌شود. 
حملات شدید به این اهداف ادامه خواهد داشت و این راهبرد هم‌اکنون در حال اجراست و دولت و دیگر ارکان نظام متفق‌القولند.

برش

پزشکیان: تا پای جان برای دفاع از ایران ایستاده ایم 

مسعود پزشکیان دیروز در صفحه شخصی خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «جمهوری اسلامی ایران بر حفظ و تداوم روابط دوستانه با دولت های منطقه بر مبنای حسن همجواری و احترام متقابل به حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی همواره تأکید دارد. این امر نافی حق ذاتی ایران برای دفاع از خود در برابر تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی نیست. ما تا پای جان برای دفاع از کشورمان ایستاده ایم و مقاومت می کنیم.»
رئیس جمهوری افزود: «عملیات دفاعی ایران منحصراً علیه اهداف و امکاناتی می باشد که منشأ و مبدأ اقدامات تجاوزکارانه علیه ملت ایران هستند و ما آنها را اهداف مشروع خود می دانیم. ما به کشورهای دوست و همسایه خود حمله نکرده‌ایم بلکه پایگاه ها، تأسیسات و امکانات نظامی آمریکا در منطقه را هدف قرار داده ایم.»

دفاع مشروع در چهارچوب حقوق همسایگی
احمد بیگدلی
نماینده مجلس شورای اسلامی
در روابط میان کشورها، به‌ویژه کشورهایی که مرزهای مشترک زمینی، دریایی و هوایی دارند، مجموعه‌ای از قواعد و اصول شناخته‌شده در حقوق و روابط بین‌الملل حاکم است. این قواعد برای آن وضع شده‌اند که همزیستی میان همسایگان بر پایه احترام متقابل، حفظ تمامیت ارضی و جلوگیری از تنش و درگیری شکل بگیرد. بدیهی است تا زمانی که این اصول رعایت شود و از سوی یک کشور آسیبی متوجه همسایه خود نشود، دلیلی برای ایجاد تنش یا واکنش متقابل وجود نخواهد داشت.
در چنین چهارچوبی، اصل بنیادین این است که هیچ کشوری اجازه ندهد از خاک آن علیه کشور دیگر اقدام خصمانه‌ای صورت گیرد. اگر کشوری خاک خود را در اختیار دشمن یک کشور قرار دهد و از آن سرزمین برای انجام حمله یا اقدام نظامی استفاده شود، در واقع به نوعی در آن اقدام مشارکت کرده است. در چنین شرایطی کشوری که مورد تعرض قرار گرفته، ناچار است برای دفاع از خود اقدام کند.
واقعیت این است که وقتی حمله‌ای از مبدأ مشخصی صورت می‌گیرد برای مثال موشکی از نقطه‌ای خاص شلیک می‌شود یا پایگاهی برای اقدام نظامی علیه کشوری مورد استفاده قرار می‌گیرد، طبیعتاً آن مبدأ برای طرف مقابل شناخته‌شده است. اگر آن مکان در خاک کشوری باشد که امکانات خود را در اختیار آمریکا یا رژیم صهیونیستی قرار داده و از آنجا علیه ایران اقدام شود، این به معنای همکاری با دشمن تلقی خواهد شد.
با این حال، جمهوری اسلامی ایران همواره تلاش کرده روابطی دوستانه و مبتنی بر احترام با کشورهای همسایه داشته باشد. این رویکرد یک اصل ثابت در سیاست منطقه‌ای ایران بوده است؛ اصلی که بر پایه حسن همجواری و احترام به تمامیت ارضی دیگر کشورها شکل گرفته است. اما این رویکرد تا زمانی معنا دارد که خاک کشورهای همسایه به محلی برای اقدام علیه ایران تبدیل نشود.
تجربه تاریخی نیز نشان می‌دهد که چنین وضعیتی مسبوق به سابقه است. در دوران جنگ هشت‌ساله، ایران عملاً با رژیم صدام درگیر بود، اما در عمل بسیاری از کشورها با ارائه حمایت‌های مختلف در کنار او قرار گرفتند و علیه ایران اقدام کردند. امروز نیز اگر برخی کشورها امکانات یا پایگاه‌های خود را در اختیار آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار دهند تا از آنجا علیه ایران استفاده شود، این وضعیت شباهت‌هایی با همان تجربه تاریخی پیدا می‌کند.
بر همین اساس، تأکید ایران روشن است: تا زمانی که از خاک کشورهای همسایه علیه ایران استفاده نشود، هیچ مشکلی با آن کشورها وجود نخواهد داشت و ایران به تمامیت ارضی و حقوق حاکمیتی آنها احترام می‌گذارد. اما اگر منافع و امنیت ملی ایران از طریق خاک کشوری دیگر مورد تعرض قرار گیرد، دفاع از خود امری اجتناب‌ناپذیر خواهد بود. چنین اقدامی نه حمله، بلکه مصداق روشن دفاع مشروع در چهارچوب قواعد پذیرفته‌شده بین‌المللی است.
در واقع، جمهوری اسلامی ایران نه آغازگر جنگ بوده و نه تمایلی به آغاز درگیری دارد. آنچه در مواضع مسئولان کشور نیز مورد تأکید قرار گرفته، همین اصل است که اگر منافع ملی ایران از طریق خاک کشوری دیگر هدف قرار گیرد، دفاع از خود حق طبیعی و قانونی ایران خواهد بود. در غیر این صورت، ایران همچنان به حقوق همسایگی پایبند است و هیچ‌گونه تعرضی از سوی ایران متوجه کشورهای منطقه نخواهد شد.
از این رو، همسایگان ایران نیز باید توجه داشته باشند که «دفاع مشروع» را با «حمله» اشتباه نگیرند. رعایت قواعد و تعهدات بین‌المللی، به‌ویژه در جلوگیری از استفاده از خاک یک کشور علیه کشور دیگر، مسئولیتی است که بر عهده همه دولت‌ها قرار دارد. حفظ ثبات و امنیت منطقه‌ای نیز دقیقاً در گرو پایبندی به همین اصول است.
 

 دو پیام روشن سخنان رئیس‌‌جمهوری
فاطمه مهاجرانی
سخنگوی دولت

سخنان رئیس‌جمهوری در پیام تلویزیونی اخیر، بیش از هر چیز حامل دو پیام روشن برای افکارعمومی داخلی و مخاطبان منطقه‌ای و بین‌المللی بود: حفظ انسجام ملی در داخل و تأکید بر اهتمام ویژه ایران در قبال صلح و ثبات منطقه.نخست باید توجه داشت که کشور در شرایطی خاص و پیچیده قرار دارد؛ شرایطی که از یک سو با فقدان شخصیت‌های برجسته ملی و نظامی و از سوی دیگر با فشارهای امنیتی و تهدیدات خارجی همراه است. در چنین فضایی، طبیعی است که مهم‌ترین وظیفه دولت، حفظ آرامش جامعه، تقویت همبستگی ملی و جلوگیری از گسترش دامنه بحران باشد. تأکید رئیس‌جمهوری بر کنار گذاشتن اختلافات و تمرکز بر دفاع از تمامیت ارضی، دقیقاً در همین چهارچوب قابل فهم است. تاریخ ایران نیز نشان داده است که در لحظات سرنوشت‌ساز، انسجام ملی مهم‌ترین سرمایه کشور بوده است.بخش دیگری از سخنان رئیس‌جمهوری که مورد توجه قرار گرفته، ناظر بر اقدامات دفاعی ایران در پاسخ به تجاوز دشمنان در منطقه است. این بخش، بیانگر این حقیقت است که جمهوری اسلامی ایران همواره اعلام کرده است امنیت منطقه باید به دست کشورهای منطقه تأمین شود و هیچ‌گاه خواهان گسترش درگیری یا آسیب دیدن همسایگان نبوده و نیست. در همین چهارچوب، تأکید رئیس‌جمهوری تکرار همان سیاست اصولی است که بر پایه احترام متقابل و حسن همجواری بنا شده است.همچنین تصمیم اعلام‌شده درباره کشورهای همسایه نشان می‌دهد که راهبرد ایران همچنان دفاعی و بازدارنده است، نه تهاجمی. این رویکرد پیام روشنی برای منطقه دارد: ایران به دنبال جنگ نبوده و امروز هم به دنبال گسترش جنگ نیست، اما در دفاع از امنیت و تمامیت ارضی خود مقابل متجاوزان، قاطع و جدی خواهد بود.در عین حال، رئیس‌جمهوری با صراحت تأکید کرد که تسلیم ایران یک خیال باطل برای دشمنان است. این جمله در کنار دعوت به دیپلماسی نشان می‌دهد، سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران بر پایه ترکیبی از اقتدار، عقلانیت و مسئولیت‌پذیری است؛ اقتداری که از حمایت مردم سرچشمه می‌گیرد و به همراه اقتدار نیروهای مسلح، می‌کوشد با ایستادگی در مقابل متجاوزان از گسترش بحرانی که ایران آغازگر آن نبود، جلوگیری کند.امروز آنچه بیش از هر زمان دیگری کشور را از گردنه‌های سخت عبور می‌دهد، همدلی مردم، انسجام ملی و اعتماد به ظرفیت‌های داخلی است. دولت خود را موظف می‌داند در کنار مردم و نیروهای مسلح که در حال دفاع از کیان این کشور هستند، بایستد و با همه توان برای حفظ امنیت واقتدار ملی تلاش کند.

ضرورت تصمیمات درست در شرایط جنگی

ماشاءالله شمس‌الواعظین
عضو شورای اطلاع رسانی دولت
تصمیم اخیر شورای موقت رهبری ایران که یکی از اعضای آن رئیس‌جمهور است، درباره یک اقدام نظامی که از سوی سخنگوی نیروهای مسلح نیز تأیید شده، در چهارچوب شرایط ویژه‌ای اتخاذ شده است. بر اساس این موضع رسمی، اجرای این تصمیم به این شرط وابسته است که از سرزمین‌های مورد اشاره هیچ‌گونه حمله‌ای علیه منافع ملی ایران صورت نگیرد. در چنین وضعیتی که کشور در شرایط جنگی قرار دارد، نحوه تصمیم‌گیری و مواجهه با مسائل امنیتی با دوران عادی تفاوت اساسی پیدا می‌کند.در دوران جنگ، تصمیم‌ها ماهیتی متفاوت از تصمیم‌های زمان صلح دارند. این تصمیم‌ها نه مبتنی بر تکثر دیدگاه‌ها، بلکه بر پایه وحدت و انسجام اتخاذ می‌شوند. در چنین شرایطی، ضرورت دارد که مواضع ملی با صدایی واحد و همراه با پشتیبانی جمعی از سوی ملت بیان شود. جنگ دوره‌ای استثنایی است و پروتکل‌ها و قواعد آن با شرایط عادی سیاسی و اجتماعی تفاوت دارد. به همین دلیل تصمیم‌های اتخاذشده در این دوره اغلب ماهیتی یکپارچه و حتی در مواردی یک‌سویه پیدا می‌کنند، چراکه هدف اصلی حفظ انسجام ملی و تمرکز بر مدیریت بحران است.بر این اساس، همراهی با تصمیم‌های شورای موقت رهبری در شرایط جنگی می‌تواند به حفظ همبستگی ملی و تقویت انسجام اجتماعی در برابر چالش‌های پیش‌ رو کمک کند. در مقابل، هرگونه شکاف میان موضع رسمی حاکمیت و دیدگاه‌های جناح‌های سیاسی می‌تواند به منافع ملی آسیب وارد کند. در شرایط کنونی، با توجه به شکل‌گیری شورای موقت رهبری، عملاً دولت و حاکمیت در مسیر واحدی حرکت می‌کنند و هماهنگی میان آن‌ها بیش از گذشته اهمیت یافته است.در چنین فضایی، اختلاف‌نظرهای سیاسی ( فارغ از اینکه به جریان‌های اصلاح‌طلب، اصولگرا، تندرو یا میانه‌رو تعلق داشته باشند) اگر به شکاف در موضع ملی منجر شوند، می‌توانند پیامدهای منفی برای کشور داشته باشند. از همین رو، درک حساسیت‌های دوران جنگ اهمیت ویژه‌ای دارد. ایران به دلیل موقعیت ژئوپولیتیکی و جایگاه تاریخی خود همواره با شرایط خاصی روبه‌رو بوده است. این سرزمین با تمدنی کهن و جایگاهی مهم در منطقه، نیازمند رفتار و تصمیم‌هایی متناسب با همین جایگاه تاریخی است. هرگونه تعلل یا ناتوانی در حفظ انسجام ملی می‌تواند به معنای فاصله گرفتن از جایگاه شایسته در مسیر تاریخ باشد. امید می‌رود که در این دوره حساس، همبستگی، وحدت نظر و هماهنگی میان همه نیروها و جریان‌های سیاسی تقویت شود.

احترام به همسایگان سیاست اصولی تهران

امیررضا  واعظ آشتیانی
عضو شورای مرکزی موتلفه اسلامی 

برخی اظهارنظرها و تحلیل‌ها درباره مواضع مطرح‌شده رئیس جمهوری در خصوص حمله به پایگاه‌های آمریکایی در منطقه و تصمیم گیری مبتنی بر عدم حمله به کشورهای همسایه، در شرایط این روزهای کشور جای بسی تعجب دارد.
نخست باید توجه داشت که اظهارات مطرح‌شده در این زمینه، صرفاً بیان نظر شخصی یک فرد نیست، بلکه در چارچوب تصمیم‌گیری‌های کلان و جمعی صورت می‌گیرد. به همین دلیل نیز تحلیل این مواضع باید با در نظر گرفتن تصمیمات و ملاحظات نهادهای عالی تصمیم‌گیری انجام شود. طبیعی است که تصمیمات کلان در حوزه امنیت ملی بر اساس مجموعه‌ای از ملاحظات راهبردی اتخاذ می‌شود و نمی‌توان آن را صرفاً به سلیقه یا برداشت شخصی افراد تقلیل داد.
از سوی دیگر، سیاست احترام به همسایگان همواره یکی از اصول ثابت و اعلام‌شده سیاست خارجی ایران بوده است. ایران بارها تأکید کرده که با ملت‌ها و دولت‌های منطقه هیچ خصومت و تقابلی ندارد و همواره به دنبال روابط مبتنی بر احترام متقابل، همکاری و ثبات منطقه‌ای بوده است. این رویکرد نه یک موضع مقطعی، بلکه یک سیاست اصولی و مستمر در دیپلماسی منطقه‌ای ایران به شمار می‌رود.
در همین چارچوب نیز موضوع هدف قرار دادن پایگاه‌های آمریکایی باید فهمیده شود. آنچه مطرح شده، حمله به کشورهای منطقه نیست، بلکه واکنش به حضور و فعالیت نظامی ایالات متحده در پایگاه‌هایی است که در خاک برخی کشورها قرار دارند. اگر از این پایگاه‌ها اقدام یا حمله‌ای علیه ایران صورت گیرد، طبیعی است که پاسخ متوجه همان پایگاه‌ها خواهد بود، نه دولت‌ها و ملت‌های میزبان.
ایران پیش از این نیز بارها اعلام کرده بود که در صورت حمله از سوی آمریکا، پایگاه‌های نظامی این کشور در منطقه می‌تواند هدف پاسخ قرار گیرد. این موضع نه تازه است و نه پنهان؛ بلکه پیش‌تر نیز به‌صورت صریح مطرح شده بود. در چنین شرایطی اگر پاسخی داده شود، در واقع واکنشی به یک اقدام نظامی است، نه آغاز یک تقابل با کشورهای همسایه.
بر همین اساس، تفکیک میان «کشورهای میزبان» و «پایگاه‌های نظامی آمریکا» نکته‌ای کلیدی در فهم این موضع است. ایران تأکید کرده که با ملت‌ها و دولت‌های منطقه هیچ اختلاف و درگیری‌ای ندارد و علاقه‌ای نیز به گسترش تنش در منطقه ندارد. هدف، صرفاً زیرساخت‌های نظامی کشوری است که در صورت حمله، منشأ اقدام علیه ایران بوده است.
در نهایت باید گفت که حفظ ثبات منطقه‌ای و پرهیز از درگیری‌های گسترده، همچنان یکی از ملاحظات اصلی سیاست ایران است. احترام به همسایگان و در عین حال دفاع از امنیت ملی، دو اصلی هستند که در کنار یکدیگر معنا پیدا می‌کنند. در این چارچوب، پاسخ به تهدیدهای نظامی می‌تواند متوجه پایگاه‌های خارجی باشد، بی‌آنکه به معنای تقابل با کشورهای همسایه تلقی شود.