نماینده تشکل‌های دانشجویی در دیدار با محمدرضا عارف دیدگاه‌ها و پیشنهادهای خود را مطرح کردند

گپ و گفت انتقادی دانشجویان با معاون اول

معاون اول رئیس‌ جمهور روز گذشته با نمایندگان انجمن‌ها و تشکل‌های دانشجویی کشور دیدار کرد. در این نشست، محمدرضا عارف تأکید کرد که بنا بر دلایلی در دهه‌های گذشته، افول جدی در جنبش دانشجویی ایجاد شده است و تشکل‌های دانشجویی نیز تا حدی از بدنه خود فاصله گرفته‌اند. در شکل‌گیری این وضعیت، بدنه دانشجویی، مدیران دانشگاهی و دخالت‌های بیرونی در دانشگاه‌ها نقش داشته‌اند.
او با اشاره به نقش دانشجویان در بیان مطالبات مردم اعلام کرد: «باور دولت چهاردهم این است که مشکلات کشور تنها از مسیر تعامل، گفت‌وگو و همزبانی میان دانشگاه، جامعه و حاکمیت قابل حل است و دانشگاه‌ها باید به‌عنوان یک نهاد علمی و عمومی، اداره امور خود را بر عهده داشته باشند.» معاون اول رئیس ‌جمهور با اشاره به اینکه دانشجویان پل ارتباطی مردم با حاکمیت و زبان گویای مطالبات مردم هستند، افزود: «همه مشکلات با تعامل و همزبان شدن قابل حل است و بهترین و پربارترین جلسات ما با دانشجویان برگزار می‌شود.‌» عارف با تأکید بر سابقه شکل‌گیری اولین تشکل‌های دانشجویی با ابتکار مهندس بازرگان و آیت‌الله طالقانی تصریح کرد: «تشکل‌های دانشجویی در طول ۴۸ سال گذشته بارها در صحنه حضور داشتند و پایه تحولات و حرکت‌های ارزشمند، بویژه با محوریت امام خمینی(ره) بوده‌اند. دانشجویان به دلیل روحیه مطالبه‌گری از جایگاه ویژه‌ای در میان مردم برخوردارند. بارها اعلام کرده‌ام که ارزش یک پرخاش دانشجو برای من بیشتر از تکریم افراد است، چراکه این رفتار از دلسوزی، آینده‌نگری و استقلال آنان نشأت می‌گیرد و وابستگی جناحی ندارد.»

دخالت‌های نابجا و هزینه تراش 
در ادامه این نشست، معاون اول رئیس‌ جمهور با اشاره به نقش دانشجویان پس از پیروزی انقلاب اسلامی، بویژه در دوران دفاع مقدس و فرماندهی دانشجویان در جبهه‌ها، اظهار کرد: «بنابر دلایلی در دهه‌های گذشته، افول جدی در جنبش دانشجویی ایجاد شده است. دانشجویان مانند گذشته حاضر به پرداخت هزینه نیستند و تشکل‌های دانشجویی نیز تا حدی از بدنه خود فاصله گرفته‌اند. در شکل‌گیری این وضعیت، بدنه دانشجویی، مدیران دانشگاهی و دخالت‌های بیرونی در دانشگاه‌ها نقش داشته‌اند.»
عارف با اشاره به اتفاقات سال ۱۴۰۱، علت اصلی آن را دخالت افرادی دانست که نقشی در اداره دانشگاه‌ها نداشتند، بنابراین این دخالت‌ها هزینه‌هایی جدی برای کشور به همراه داشت. در حوادث دی ماه نیز کشور یک باخت جدی داشت و حدود سه هزار جوان را از دست داد؛ جوانانی که می‌توانستند در مسیر سازندگی کشور نقش‌آفرین باشند. تدوین روایت دقیق و مبتنی بر داده از این رخدادها ضروری است و دانشگاه‌ها می‌توانند در این زمینه به دولت کمک کنند. معاون اول رئیس ‌جمهور با تأکید بر ضرورت گفت‌وگو در فضای دانشگاهی گفت: «یکی از مشکلات امروز دانشگاه‌ها، عدم همزبانی میان اساتید و دانشجویان است. بخشی از این اختلافات ناشی از عوامل تحمیلی و بیرونی، بویژه از سوی کشورهای غربی است اما نکته این است که گفت‌وگوی درون‌دانشگاهی می‌تواند راه‌حل این مسائل باشد. در حقیقت باید بررسی شود که آیا فضای فعلی دانشگاه‌ها در مسیر انسان‌سازی حرکت می‌کند یا خیر. حوادث زیان‌بار یک سال گذشته نیازمند ریشه‌یابی دقیق است تا بتوان راه‌حل‌های اساسی ارائه داد.»
همچنین عارف درباره جنگ ۱۲ روزه افزود: «این جنگ دستاوردهای ارزشمندی برای کشور داشت و نقش دانشگاه‌ها در حوزه علم و فناوری به‌روشنی نمایان شد. تجربه این دوره نشان داد هرجا دانشگاه نتوانست یا نخواست حضور مؤثر داشته باشد، با مشکل مواجه شدیم. در هشت ماه گذشته، یک خیزش خودجوش و جدی در دانشگاه‌ها آغاز شده و دانشگاهیان به‌صورت شبانه‌روزی در حال فعالیت برای جبران کمبودها هستند.»
 
انتقادات و پیشنهادهای دانشجویان 
بخش مهمی از نشست عارف با دانشجویان در اختیار نمایندگان انجمن‌ها و تشکل‌های دانشجویی با گرایش‌های بعضاً کاملاً متضاد قرار گرفت. نمایندگان دانشجویی با گرایش‌های نزدیک به اصولگرایان از آنچه که بی‌تدبیری دولت براى معیشت و تأمین سفره مردم می‌خواندند، انتقاد و ادعا کردند قوه قاهره‌ای در دولت در مقابل دخالت‌ها و کارشکنى‌هاى سازمان یافته، وجود ندارد.
به گفته این طیف از دانشجویان دولت اصلاح ساختار اقتصادى و حذف ارز ترجیحى را در بدترین زمان ممکن اجرایى کرد و همین مسأله زمینه ساز حوادث دی ماه شد.
از سوی دیگر نمایندگان طیف‌های منتقد و معترض ادعا کردند حوادث دی‌ماه نشان داد که شکاف‌هاى اجتماعى بسیار عمیقى شکل گرفته است که به راحتى درمان نمى‌شود. به گفته آنها مى‌توان با ایجاد فضاى گفت‌و‌گو از طریق تشکل‌هاى دانشجویى و نشریات و انجمن‌هاى علمى شکاف‌ها را تا حدودى ترمیم کرد.
به زعم این دانشجویان معترض، خشم انباشته شده در میان مردم ماحصل سال‌ها نادیده انگاشتن خواسته‌هاى اکثریت و افول گفت‌و‌گوی بین دولت و دانشجویان است.
نمایندگان طیف‌های منتقد در این نشست با هدف بهبود شرایط کشور دیدگاه ها و درخواست‌هایی بدین شرح مطرح کردند؛
۱- پیگیری آزادی دانشجویانى که در حوادث اخیر به بهانه اعتراض و اجتماع بازداشت شده‌اند.
۲- انتشار اسامى جانباختگان حوادث دى ماه اقدامى مثبت بود که منتظر ادامه چنین اقداماتى جهت شفاف‌سازى و تنویر افکار عمومی هستیم. شفافیت قوى‌ترین سلاح در برابر ناامیدهاست.
۳- آنچه در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی ماه شاهد بودیم یک اقدام غیرقابل قبول بود. بزرگ‌ترین مغلطه آنجاست که می‌گویید اعتراض آرام را مى‌پذیریم ولى نمونه آن را در راهپیمایى سکوت مردم در سال ۸۸ برنتافتید. لذا تشکیل یک کمیته حقیقت‌یاب مستقل از نهادهاى رسمى، تنها راه برون‌رفت از وضعیت کنونى است.
۴- غفلت از مسائل فرهنگی ریشه بسیارى از مشکلاتى است که با آن دست و پنجه نرم مى‌کنیم. منابع و توانایى‌هاى کانون‌هاى فرهنگی‌ و هنرى دانشگاه‌ها بازوى توانمندى براى گره‌گشایى از مشکلات فرهنگ و اجتماعى است که متأسفانه شاهدیم کانون‌ها را با موانع و محدویت‌هاى بسیارى محدود کرده‌اند. با وجود دیدگاه مثبت دولت نسبت به کانون‌هاى فرهنگى و هنرى دانشجویان، انتظار آن را داریم که این حمایت‌ها شکل اجرایى و بالاترى را به خود بگیرد.
 ۵- خلأ ارتباطى دولت با دانشجویان در دولت کنونى بسیار احساس مى‌شود. غیبت اعضاى کابینه در مراسم ۱۶ آذر امسال در میان دانشجویان بسیار محسوس بود. تنها وزیر علوم دکتر سیمایى صراف در برنامه‌هاى دانشجویى امسال، سخنرانى داشتند و سایر اعضاى هیأت دولت هیج جلسه و نشستى با دانشجویان نداشتند.
۶- ضرورت بازتعریف نقش حاکمیت در نبرد روایت‌ها احساس مى‌شود. شاهد رهاشدگی افکار عمومى در رسانه هستیم.
 ۷- در سفرهاى استانى دولت جایگاهی براى تشکل‌هاى دانشجویى و دانشجویان تعریف نشده است.
 ۸- قطعى بى‌سابقه و مکرر اینترنت و سرعت پایین آن باعث چالش‌هاى شدیدى از لحاظ علمى، فرهنگی و اجتماعى در میان دانشجویان شده که لزوم چاره‌اندیشى هر چه سریع‌تر آن را مى‌طلبد.
۹- تا زمانى که نتوانید تضمین کنید که دانشجویان بى‌دغدغه در فضاى دانشگاه ابراز نظر و عقیده کنند، اعتماد شکل نخواهد گرفت.
۱۰- دولت هیچ اقدامى در راستاى احقاق حقوق ملت برنداشته است. برنامه‌ای براى حضور مردم در شئونات مختلف وجود ندارد.
 ۱۱- حضور دولت در فضاى مجازى چشمگیر نیست. اطلاع‌رسانى دولت مطلوب و جریان‌ساز نبوده و گاهی از روش‌هاى منسوخ مانند پیامک براى اطلاع‌رسانى استفاده مى‌شود که اصلاً قابل پذیرش نیست.
۱۲- دولت در اجرایى کردن اسناد همکارى با کشورهاى چین و روسیه اهتمام بیشترى به خرج دهد. 
معاون اول رئیس‌ جمهور پس از استماع دیدگاه‌ها و مطالبات نمایندگان تشکل‌های دانشجویی، گزارشی از شرایط جنگی کشور در یک سال گذشته و اقدامات دولت در حوزه‌های ارز، تراستی‌ها، اصلاحات ساختاری، کالابرگ الکترونیکی، بنزین و نان ارائه کرد.