ابهام‌زدایی از الگوی جدید در گفت‌وگو با معاون وزیر رفاه

معیار اختصاص یارانه چیست؟

معیارهای جدید برای دریافت یارانه نقدی اعلام شد و البته ابهاماتی را نیز به دنبال داشت. به عنوان مثال میزان درآمد تعیین شده برای حذف یارانه مورد انتقاد قرار گرفته است. منتقدان بر این باورند از آنجا که اگر خانواری تنها یکی از سه ملاک تعیین شده را داشته باشد، یارانه نقدی آن حذف خواهد شد، حقوق 30 میلیون تومانی برای خانوار یک نفره و حقوق 36 میلیون تومانی برای خانوار 2 نفره با توجه به تورم کنونی، ملاک درستی محسوب نمی‌شود. از سوی دیگر در خصوص جمع ارزش خودروهای خانوار یا ارزش یک خودرو معادل 5 میلیارد تومان نیز سؤالاتی مطرح شده بود. این موضوع در مورد املاک و مستغلات خانوار نیز صدق می‌کرد. به همین دلیل روزنامه ایران برای حل این ابهامات با معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی گفت‌و‌گو کرد.
معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با تشریح جزئیات آیین‌نامه جدید هدفمندسازی یارانه‌ها اعلام کرد:« ملاک بررسی حذف یا بازگشت یارانه‌بگیران، مجموع درآمد و دارایی‌های خانوار است و داشتن هر یک از شاخص‌های تعیین‌شده برای حذف کفایت می‌کند.» یعقوب اندایش در گفت‌وگو با «ایران» درباره ابهامات مطرح‌شده در مورد تصمیم اخیر دولت در خصوص معیار جدید برای حذف یارانه‌ها اظهار کرد: «بر اساس مصوبه ۲۵ آذر ۱۴۰۴ هیأت وزیران درباره آیین‌نامه اجرایی بند «چ» تبصره ۵ و بند «ت» تبصره ۱۳ قانون بودجه سال ۱۴۰۴، شرایط غیرمشمولان یارانه در ماده ۸ به‌صورت شفاف مشخص شده است.»

مبنای تعیین درآمد خانوارهای خارج از شمول یارانه
اندایش با بیان اینکه مبنای بررسی «خانوار» است، نه افراد به‌صورت جداگانه، افزود: «سه شاخص اصلی برای حذف یارانه در نظر گرفته شده است که اول درآمد ماهانه خانوار است. سقف درآمد برای خانوار یک‌نفره ۳۰ میلیون تومان تعیین شده و برای خانوارهای دو، سه، چهار و پنج نفره به‌ترتیب ۳۶، ۴۲، ۴۸ و ۵۴ میلیون تومان است و به ازای هر نفر، ۶ میلیون تومان به این میزان افزوده می‌شود.»
به گفته اندایش، البته طبق آیین‌نامه، این ارقام معادل ۱.۲۵ برابر حداقل معافیت مالیاتی ماهانه حقوق است؛ بنابراین با تغییر سقف معافیت مالیاتی در سال آینده، این اعداد نیز متناسب با آن تعدیل خواهد شد.
او در توضیح میزان درآمد گفت: «رقم تعیین شده (30 میلیون تومان به ازای خانوار یک نفره) برای سال 1404 است و برای سال 1405 این رقم تغییر خواهد کرد. امسال معافیت مالیاتی 24 میلیون تومان بود که 1.25 برابر آن معادل 30 میلیون تومان است. اما سال آینده معافیت مالیاتی به 40 میلیون تومان افزایش می‌یابد که 1.25 برابر آن رقمی حدود 50 میلیون تومان به ازای خانوار یک نفره می‌شود. اگر خانوار دو نفره باشد 1.5 برابر معافیت مالیاتی به عنوان درآمد خانوار محسوب می‌شود که 10 میلیون تومان به 50 میلیون تومان اضافه خواهد شد. بنابراین میزان درآمد تعیین شده بسته به معافیت مالیاتی سال آینده تغییر خواهد کرد. همان‌طور که ارزش ملک و خودرو نیز با توجه به تورم و شاخص‌های دیگر تغییر می‌کند.»
 
خودرو و املاک «خانوار» معیار محاسبه است
دومین ملاک به گفته معاون وزیر رفاه، املاک و مستغلات است که بر اساس آن خانوارهایی که مجموع ارزش املاک آنها، از جمله باغ‌ویلاهای مجلل یا لوکس، بیش از ۵۰ میلیارد تومان باشد، در دسته خانوارهای حذف‌شده از فهرست یارانه‌بگیران قرار می‌گیرند. سومین ملاک نیز خودرو است که چنانچه خانواری دارای یک یا چند خودروی سواری یا وانت دوکابین با پلاک شخصی و با مجموع ارزش بیش از ۵ میلیارد تومان باشد، مشمول حذف یارانه خواهند شد. اندایش تأکید کرد:« داشتن هر یک از این شرایط به‌تنهایی برای حذف یارانه کافی است و نیازی به احراز همزمان همه شاخص‌ها نیست.»

بررسی مجدد معترضان 
به حذف یارانه
معاون وزیر رفاه درباره وضعیت افرادی که پیش‌تر حذف شده‌اند، توضیح داد:« از اسفند ۱۴۰۳ تا مهر ۱۴۰۴ حدود ۸ میلیون نفر بر اساس دهک‌بندی حذف شدند که نزدیک به یک میلیون نفر از آنها اعتراض ثبت کردند. طبق آیین‌نامه جدید، مبنای رسیدگی به اعتراض‌ها دیگر دهک‌بندی نیست، بلکه همین سه شاخص درآمد، ملک و خودرو است.» او ادامه داد: «البته آن 72 میلیون نفری که یارانه دریافت می‌کردند، همچنان مشمول دریافت یارانه هستند و مورد بازنگری قرار نمی‌گیرند.»
او افزود: «اگر خانواری هیچ‌یک از این شرایط را نداشته باشد، یارانه نقدی آنها مجدداً برقرار خواهد شد و اگر تنها یکی از این موارد را دارا باشد یارانه به او تعلق نمی‌گیرد.»

مبلغ یارانه نقدی و کالابرگ
معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی درباره احتمال افزایش مبلغ یارانه نقدی نیز گفت: «در حال حاضر مصوبه‌ای برای افزایش یارانه نقدی در دولت وجود ندارد و مبنا همان مبالغ ۳۰۰ و ۴۰۰ هزار تومان است. هرچند در مجلس بحث‌هایی مطرح شده، اما هنوز تصمیم نهایی اتخاذ نشده است.»
او در خصوص کالابرگ الکترونیکی نیز اظهار کرد: «در ماده ۳ آیین‌نامه پیش‌بینی شده که مبلغ کالابرگ متناسب با نرخ تورم افزایش یابد و این بازنگری باید به‌صورت فصلی، یعنی هر سه ماه یک‌بار انجام شود. بنابراین در صورت اجرای این بند، میزان اعتبار کالابرگ بر اساس تغییرات قیمت اقلام مشمول به‌روزرسانی خواهد شد.»
معاون وزیر رفاه در پایان تأکید کرد:« ارقام تعیین‌شده برای درآمد، ارزش خودرو و املاک، متناسب با شرایط اقتصادی و سقف معافیت مالیاتی هر سال قابل تعدیل است و اعداد ثابت و دائمی نخواهد بود.»