سرپرست دفتر توانبخشی سازمان بهزیستی کشور در گفتوگو با «ایران» خبر داد
«زبان اشاره ایرانی» رسمی میشود
سمیه افشینفر
گروه اجتماعی
زبان اشاره برای افراد ناشنوا از اهمیت بسیاری برخوردار است. این زبان سیستم قراردادی خاص منظم و پیشرفتهای است که برای انتقال معنا به جای الگوهای صوتی یا نوشتاری از الگوهای علایم دیداری (ترکیب همزمان شکل، جهت و حرکت دستان، بازوها یا بدن و حالات صورت برای بیان سلیس افکار گوینده) در یک کلمه اشاره استفاده میکند.
زبان اشاره در بسیاری از کشورهای جهان و بویژه پس از تصویب کنوانسیون جهانی حقوق افراد دارای معلولیت به عنوان یکی از زبانهای رسمی معرفی شده است. به گفته کارشناسان؛ محور اصلی تعامل بین بهزیستی و شبکه ملی تشکلهای ناشنوایان، آموزش و به کارگیری مترجمان زبان اشاره است. چرا که آموزش و استفاده از مترجمان، پاشنهآشیل زبان اشاره است تا بتوان ارتباط ناشنوایان را با جامعه برقرار کرد. تاکنون 600 مربی آموزش زبان اشاره تربیت و بیش از 9 هزار مترجم برای کمک به ناشنوایان به کار گرفته شدهاند. نبود دسترسی مناسب به مترجمان، کمبود آموزشهای استاندارد زبان اشاره و فقدان به رسمیت شناختن زبان اشاره ایرانی از جمله موانعی است که سالها ناشنوایان کشور با آن مواجه بودهاند. اما به تازگی سازمان بهزیستی کشور در راستای اجرای قانون جامع حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت و مفاد کنوانسیون حقوق افراد دارای معلولیت سازمان ملل متحد، پیشنویس لایحه «به رسمیت شناختن زبان اشاره ایرانی» را تدوین و برای بررسی و تصویب به هیأت دولت ارائه
کرده است.
این اقدام با هدف تأمین فرصتهای برابر برای افراد دارای معلولیت شنوایی در دسترسی به ابزارهای ارتباطی و اطلاعاتی، بهرهمندی از خدمات عمومی و افزایش مشارکت اجتماعی انجام شده و مبتنی بر اصول سوم و بیستم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران است.
زهرانوعپرست، سرپرست دفتر توانبخشی و آموزش حرفهای و توانپزشکی سازمان بهزیستی کشور در این باره به «ایران» میگوید: «تدوین پیشنویس لایحه در قالب مجموعهای از اقدامات و تمهیدات تحت عنوان «نهضت زبان اشاره ایرانی» و پس از برگزاری جلسات متعدد هماندیشی و رایزنی با حضور نمایندگان دستگاههای اجرایی، کارشناسان، صاحبنظران و فعالان حوزه ناشنوایان انجام شده است.» او با بیان اینکه مطالعه برای تدوین پیشنویس این لایحه در سازمان بهزیستی با هدف تأمین فرصتهای برابر افراد دارای معلولیت شنوایی در جامعه و ارتقای دسترسی آنها برای بهرهمندی از خدمات عمومی و در پی درخواست شبکه ملی تشکلهای مردم نهاد افراد دارای معلولیت شنوایی، کلید خورده است، توضیح میدهد: «پس از برگزاری جلسات متعدد و هماندیشی با حضور نمایندگان دستگاههای اجرایی صاحبنظران و کارشناسان فعال در حوزه ناشنوایان، پیشنویس تهیه و به کمیسیون فرهنگی اجتماعی دولت ارسال شده است. در حال حاضر جلسات بررسی پیشنویس در سطوح فرعی مذکور تشکیل و متن نهایی شده است.
تدوین بسته استاندارد سند با محوریت سازمان بهزیستی در دستور کار قرار گرفته که با همت و مشارکت فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دانشگاه فرهنگیان، سازمان آموزش و پرورش استثنایی و دیگر صاحبنظران دانشگاهی و کارشناسان مربوط در روند نهاییسازی و ارائه به کمیسیون فرعی قرار دارد.» نوعپرست تأکید میکند: «شبکه ملی تشکلهای مردم نهاد افراد دارای معلولیت شنوایی نهادی غیردولتی برخاسته از بطن جامعه ناشنوایان کشور است و گستره ملی دارد. بند ج مطابق ماده 1 قانون حمایت از حقوق معلولان شبکه ملی به منظور هماهنگی و یکپارچهسازی فعالیت کانونها و تشکلهای ناشنوایی عضو و ایجاد صدای واحد ملی تشکیل شده است.»
او با بیان اینکه یکی از مهمترین خواستهها و مشکلات ناشنوایان همواره موضوع ارتباط و برطرف کردن موانع ارتباطی بوده است، میگوید: «بهزیستی در سه سال گذشته تمرکز خود را بر این خواسته قرار داده که زبان اشاره ایرانی را نهادینه کرده و در عین حال میدان را برای توسعه و گسترش آن باز کند تا به اهداف خود در زمینه دسترسپذیری ارتباطی برای ناشنوایان دست پیدا کند.»
برش
مدافع حقوق افراد دارای معلولیت هستیم
نوعپرست با اشاره به همکاری گسترده سازمان بهزیستی با شبکه ملی تشکلهای ناشنوایان توضیح میدهد: «در این تعامل، ابتدا شیوهنامه و سپس دستورالعملی برای تربیت و اعزام مربیان زبان اشاره ایرانی تدوین شد. در فرآیند تدوین این دستورالعمل، تلاش کردهایم خواستهها و نیازهای جامعه ناشنوایان را در نظر بگیریم تا بتوانیم مسیر رفع موانع ارتباطی و تسهیل حضور آنها در جامعه را هموار کنیم. سازمان بهزیستی همواره مدافع و مطالبهگر حقوق افراد دارای معلولیت بوده است، یکی از محورهای مهم فعلی ما، پیگیری به رسمیت شناختن زبان اشاره ایرانی است، برای همین در حال تلاش برای اخذ مصوبه هیأت دولت هستیم، امیدواریم این مصوبه تا بهمنماه نهایی و تصویب شود.» سازمان بهزیستی کشور در سالهای اخیر با رویکردی هدفمند تلاش کرده است تا این شکاف ارتباطی را کاهش دهد و زمینه حضور فعالتر ناشنوایان در جامعه را فراهم کند.
