مهدی گلشنی چهره ماندگار فیزیک در ۸۷ سالگی درگذشت

وداع با چهره علم و دین

 مهدی گلشنی، عضو پیوسته فرهنگستان علوم، بنیان‌گذار گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف، چهره ماندگار فیزیک و دارنده نشان درجه یک دانش، صبح دیروز، ۳۰ آبان در ۸۷ سالگی درگذشت. گلشنی متولد اول بهمن ۱۳۱۷ در اصفهان بود. تحصیلات متوسطه خود را در دبیرستان ادب اصفهان گذراند و سال ۱۳۳۹ مدرک کارشناسی فیزیک را از دانشگاه تهران دریافت کرد و برای ادامه تحصیل به آمریکا رفت و سال ۱۳۴۸ مدرک دکترای فیزیک با گرایش ذرات بنیادی را از دانشگاه کالیفرنیا برکلی دریافت کرد.  پس از بازگشت به ایران، فعالیت دانشگاهی خود را در دانشگاه صنعتی شریف آغاز کرد و در سال ۱۳۶۴ به مرتبه استادی ارتقا یافت. 
این استاد برجسته علاوه بر فعالیت در حوزه تخصصی فیزیک، در زمینه فلسفه علم، الهیات و مطالعات میان‌رشته‌ای علم و دین نیز پژوهش‌های گسترده‌ای داشت و از بنیانگذاران گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف به شمار می‌رفت. 
گلشنی همچنین عضو پیوسته فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران و عضو سابق شورای عالی انقلاب فرهنگی بود و در همایش چهره‌های ماندگار به‌عنوان چهره ماندگار عرصه فیزیک معرفی شد. 
از دیگر افتخارات علمی او می‌توان به دریافت جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران برای آثار تألیفی و پژوهشی اشاره کرد. 
او همچنین آثار متعددی به زبان‌های فارسی، عربی و انگلیسی در حوزه‌های فیزیک و فلسفه علم منتشر کرده که از جمله آنها می‌توان به «جستارهایی در فیزیک معاصر»، «خداباوری و دانشمندان معاصر غربی» و «علم و شبه‌علم» اشاره کرد. مرحوم مهدی گلشنی یکی از مدافعان نظریه علم دینی بود و از دیدگاه کسانی که علم اسلامی را قبول ندارند؛ انتقاد می‌کرد.  به اعتقاد او علم هم در مرحله نظر و هم در مرحله عمل تحت‌تأثیر پیش‌فرض‌های دینی و متافیزیکی است و از ایده «علم اسلامی» دفاع می‌کرد.
 به باورگلشنی علم نیز نوعی پرستش و عبادت در میان دیگر پرستش‌ها و عبادات است. چنانچه دین و علم هر دو قصد دارند ما را به تحقیق و پژوهش در آثار خداوند فراخوانند.
 او موضوع تنظیم دقیق در قوانین فیزیکی را به‌عنوان شاهدی بر وجود طراح و ناظمی با قصد برمی‌شمارد و بر این باور بود که علم به تنهایی انسان را به تعالی نمی‌رساند بلکه به دین و متافیزیک نیز در این سیر نیاز است.  در واقع پروژه مهم مرحوم گلشنی پیوند زدن علوم تجربی و فیزیک نظری با ژرفای حکمت الهی و اندیشه فلسفی بود و فعالیت‌های علمی و پژوهشی خود را در راه تبیین نسبت میان علم و دین و اعتلای جایگاه دانش درکشور مصروف کرد. 
زنده‌یاد گلشنی در سخنرانی بهمن ۱۳۹۶ خود در دانشگاه صنعتی شریف که آن را وصیت‌نامه علمی خود خوانده بود، نسبت به بی‌کیفیتی دانشگاه هشدار داده و از مقاله‌محوری شدیداً انتقاد کرد و سیاست‌هایی مانند جذب دانشجوی پولی در پردیس‌ها را زیر سؤال برد.