قیمت گواهی اسقاط خودروهای فرسوده در آستانه افزایش قرار گرفته است. انجمن صنفی مراکز اسقاط پیشنهاد داده قیمت هر گواهی از ۶۰ میلیون به 100 میلیون تومان برسد. تغییری که در صورت تصویب، هزینه تأمین سه گواهی را از 180 میلیون به 300 میلیون تومان افزایش می‌دهد. محمدصادق حاتمی، مدیر ستاد نوسازی ناوگان حمل‌ونقل و اسقاط خودروهای فرسوده در این باره به «ایران» گفت: «این پیشنهاد اکنون در ستاد نوسازی ناوگان و اسقاط خودروهای فرسوده، سازمان حمایت و وزارت صمت در دست بررسی است و هنوز به مرحله تأیید و اجرا نرسیده است.»

مالکان خودروهای فرسوده
چه می‌گویند؟
درحالی‌که مراکز اسقاط خواهان بازنگری در قیمت‌ها هستند، مالکان خودروهای فرسوده نیز معتقدند مبلغی که از محل اسقاط دریافت می‌کنند، با هزینه‌های امروز و ارزش اقتصادی خودروهایشان تناسب ندارد. برای مالکان خودروهای فرسوده، اسقاط فقط تصمیمی برای کنار گذاشتن یک وسیله نقلیه قدیمی نیست؛ پای هزینه و منفعت اقتصادی نیز در میان است. بسیاری از مالکان زمانی به تحویل خودروی فرسوده خود تمایل نشان می‌دهند که مبلغ دریافتی از محل اسقاط با ارزش خودرو و هزینه‌های جایگزینی آن تناسب داشته باشد. از همین رو، پایین بودن قیمت گواهی اسقاط می‌تواند یکی از موانع اقتصادی در مسیر خروج خودروهای فرسوده از چرخه تردد باشد.
یکی از مالکان خودروی فرسوده درباره مبلغ دریافتی از محل اسقاط می‌گوید: «خودروی ما سال‌هاست دیگر مثل قبل کارایی ندارد و هزینه تعمیر و نگهداری آن هم بالا رفته است، اما مبلغی که بابت اسقاط پرداخت می‌شود چندان قابل توجه نیست. با این پول نمی‌توان خودروی جایگزین خرید و حتی بخش زیادی از هزینه‌های آن را هم تأمین کرد. اگر قرار است مردم خودروهای فرسوده را تحویل بدهند، باید مبلغ گواهی اسقاط هم افزایش پیدا کند.»
مالک دیگری نیز با اشاره به افزایش هزینه‌های نگهداری خودرو معتقد است «قیمت گواهی اسقاط باید متناسب با شرایط اقتصادی تغییر کند.» او می‌گوید: «قیمت قطعات و تعمیرات خودرو چند برابر شده، اما مبلغی که بابت اسقاط دریافت می‌کنیم با این افزایش‌ها تناسبی ندارد. وقتی هزینه‌های نگهداری خودرو این‌قدر بالا رفته، طبیعی است که مالک انتظار داشته باشد در ازای تحویل خودروی فرسوده‌اش مبلغ منصفانه‌تری دریافت کند. با قیمت فعلی، اسقاط برای خیلی‌ها جذابیت اقتصادی ندارد.»
این مطالبات در شرایطی مطرح می‌شود که انجمن صنفی مراکز اسقاط نیز خواستار بازنگری در قیمت گواهی‌ها شده است. محمدحسین گودرزی، نایب‌رئیس انجمن صنفی مراکز اسقاط خودرو، از تعیین نرخ پیشنهادی 100 میلیون تومانی برای هر گواهی اسقاط خبر داده است. به گفته او، «این نرخ براساس مستندات قانونی و بررسی کارشناسی هزینه‌های فرآیند اسقاط تعیین و برای اجرا به ستاد نوسازی ناوگان و اسقاط خودروهای فرسوده ارسال شده است.» بررسی ارقام پیشنهادی نشان می‌دهد در صورت تأیید نرخ جدید، بهای هر گواهی اسقاط از 60میلیون تومان به 100 میلیون تومان خواهد رسید؛ افزایشی حدود 67درصدی که هزینه تأمین سه گواهی را نیز از 180 به 300میلیون تومان می‌رساند. به این ترتیب، متقاضیان تأمین سه گواهی باید در صورت اجرای نرخ پیشنهادی، 120 میلیون تومان بیشتر از گذشته هزینه کنند. این تغییر از یک سو می‌تواند درآمد مراکز اسقاط را افزایش دهد و از سوی دیگر، هزینه تأمین گواهی برای خودروسازان و واردکنندگان را تحت تأثیر قرار دهد.

بررسی پیشنهاد افزایش قیمت گواهی اسقاط در وزارت صمت
در همین زمینه، محمدصادق حاتمی، مدیر ستاد نوسازی ناوگان حمل‌ونقل و اسقاط خودروهای فرسوده، تأکید کرد: «پیشنهاد افزایش قیمت هنوز در دست بررسی است و هنوز اعمال نشده است.»
به گفته حاتمی، «در این زمینه با سازمان حمایت مکاتباتی انجام شده و ستاد نوسازی منتظر اعلام نظر نهایی وزارت صمت است.» او پیش‌بینی کرد که نتیجه بررسی‌ها طی هفته آینده مشخص شود. حاتمی همچنین تأکید کرد: «تا این لحظه نرخ جدیدی اعلام یا تأیید نشده و مبلغ گواهی اسقاط همان 60 میلیون تومان قبلی است.»
مدیر ستاد نوسازی ناوگان با اشاره به پیشنهاد انجمن صنفی برای تغییر قیمت گواهی‌ها توضیح داد: «این موضوع در کارگروه‌های مختلف در حال بررسی است و نتایج بررسی‌ها حداکثر تا 10 روز آینده مشخص خواهد شد.»
بنابراین، افزایش نرخ گواهی اسقاط هنوز در مرحله کارشناسی قرار دارد و اجرای آن به جمع‌بندی نهادهای مسئول و ابلاغ رسمی وابسته است.

افزایش هزینه
یا تقویت انگیزه اسقاط؟
تعیین نرخ جدید گواهی اسقاط تنها موضوعی مرتبط با مراکز فعال در این حوزه نیست و می‌تواند بر بخش‌های دیگر زنجیره خودرو نیز اثر بگذارد. گواهی اسقاط یکی از الزامات مرتبط با فرآیند تولید و واردات خودرو است و تغییر قیمت آن می‌تواند هزینه تأمین گواهی برای خودروسازان و واردکنندگان را افزایش دهد. از این منظر، تصمیم‌گیری درباره نرخ جدید نیازمند در نظر گرفتن مجموعه‌ای از ملاحظات است؛ از هزینه فعالیت مراکز اسقاط و ارزش اقتصادی خودروهای فرسوده گرفته تا تأثیر احتمالی افزایش قیمت بر هزینه‌های تولید و واردات. با این حال، مسأله مهم‌تر، ایجاد انگیزه اقتصادی برای مالکان خودروهای فرسوده است. خروج خودروهای قدیمی از چرخه تردد زمانی شتاب می‌گیرد که مالکان نیز منفعت قابل قبولی از تحویل خودروهای خود به دست بیاورند. اگر مبلغ دریافتی فاصله زیادی با هزینه‌های جایگزینی و شرایط اقتصادی داشته باشد، طبیعی است که بخشی از مالکان ترجیح دهند همچنان از خودروهای قدیمی خود استفاده کنند. در نهایت، باید دید بررسی‌های وزارت صمت و سازمان حمایت به چه نتیجه‌ای می‌رسد و آیا پیشنهاد 100 میلیون تومانی انجمن صنفی به نرخ نهایی گواهی اسقاط تبدیل خواهد شد یا خیر. تا آن زمان، افزایش قیمت همچنان در حد یک پیشنهاد باقی می‌ماند و قیمت 60 میلیون تومانی مبنای محاسبات خواهد بود.