واکنش مسئولان و مدیران فرهنگی به درگذشت بازیگر و کارگردان پیشکسوت تئاتر

کوروش زارعی؛ میراثی فراتر از صحنه ماندگار در حافظه فرهنگی ایران


کوروش زارعی یکشنبه ۱۷ آبان‌ماه پس از دوره‌ای بیماری در سن 55 سالگی درگذشت. او از ۱۳سالگی فعالیت خود را در تئاتر آغاز کرد. اولین تجربه‌های بازیگری او به دوران مدرسه بازمی‌گشت. زارعی با بازی در نمایش «تیر غیب» در جشنواره دانش‌آموزی جایزه بازیگری دریافت کرد. او در دوران دبیرستان نیز به کارگردانی روی آورد و نمایش «گل و جهله» را اجرا کرد و موفق به کسب مقام دوم جایزه کانون ملی منتقدان ایران شد، در ادامه، با ایفای نقش در مجموعه‌هایی چون «یوسف پیامبر»، «مختارنامه»، «کیمیا» و «آنام» به چهره‌ای شناخته‌شده برای مخاطبان تلویزیون تبدیل شد. زارعی در چند اثر سینمایی چون «روز رستاخیز» و «امپراطور جهنم» نیز ایفای نقش کرد. زارعی همچنین در فیلم سینمایی «روز رستاخیز» به کارگردانی احمدرضا درویش حضور داشت و نقش «اشعث بن قیس» را ایفا کرد.
در مقام کارگردان نیز آثاری چون «کانال کمیل»، «فیروزه که می‌خواند»، «شب مویه‌ها»، «زنان مهتابی مرد آفتابی»، «بانوی بی‌نشان»، «ماه معصوم» و «راکب» را در کارنامه داشت. در کنار فعالیت‌های هنری، مسئولیت مدیریت مرکز هنرهای نمایشی حوزه هنری و تلاش برای گسترش تئاتر دینی، آیینی و انقلابی، حمایت از جریان «تئاتر بچه‌های مسجد» و دبیری چهل‌ویکمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر، بخش مهمی از کارنامه مدیریتی زنده‌یاد زارعی به شمار می‌رود. درگذشت این هنرمند موجی از واکنش‌ها را در جامعه فرهنگی و چهره‌های هنری در پی داشت.

 میراثی که به پایان نمی‌رسد
سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در پیام تسلیت خود، فقدان زارعی را فراتر از اندوه خانواده و نزدیکان او دانست و نوشت: «جامعه هنری نیز در سوگ بخشی از خاطره و تجربه خویش می‌نشیند. آنچه از یک عمر کوشش در عرصه هنر بر جای می‌ماند، میراثی است که با خاموشی چراغ عمر هنرمند به پایان نمی‌رسد و در حافظه فرهنگی جامعه استمرار می‌یابد.»

 هنرمندی مکتبی و ولایتمدار
غلامحسین محسنی‌اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه نیز در پیام خود، زارعی را هنرمندی متعهد، مکتبی و ولایتمدار توصیف کرد که قریحه هنری‌اش را در خدمت آرمان‌های انسانی و ارزش‌های الهی قرار داد. او با اشاره به زادگاه زارعی نوشت: «مرحوم زارعی که پرورش‌یافته خاک پاک میناب بود، قریحه خدادادی خویش را در خدمت آرمان‌های اصیل انسانی و ارزش‌های الهی قرار داد.» محسنی‌اژه‌ای همچنین تئاتر را عرصه‌ای دانست که این هنرمند از آن برای ترویج معارف اهل‌بیت(ع)، روایت عاشورا و تبیین قصص انبیای الهی بهره گرفت.

ناشر ارزش‌های دینی و ملی
مهدی شفیعی، معاون امور هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز زارعی را هنرمندی متعهد و مردمی خواند که هنر را رسالتی فرهنگی و اجتماعی می‌دانست و سال‌های عمرش را در مسیر اعتلای تئاتر متعهد و نشر ارزش‌های دینی و ملی سپری کرد. 

 خدمات ماندگار فرهنگی
قادر آشنا، مشاور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و دبیر شورای فرهنگ عمومی کشور نیز در پیامی کارنامه هنری این هنرمند فقید را سرشار از تجربه‌های ارزشمند در عرصه بازیگری و کارگردانی دانست. در بخشی از پیام آشنا آمده: «بی‌تردید فقدان چنین هنرمندانی، تنها از دست دادن یک چهره شناخته‌ شده هنری نیست، بلکه فقدان سرمایه‌ای انسانی و فرهنگی است که تجربه، دانش، خلاقیت و تعهد خود را در خدمت بالندگی هنر و فرهنگ این سرزمین قرار داده است.»

 رسالت فرهنگی و اعتقادی او
اتابک نادری، مدیرکل هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز در پیامی تأکید کرده: «کوروش زارعی هنر را فراتر از یک فعالیت حرفه‌ای، رسالتی فرهنگی و اعتقادی می‌دانست. ارادت قلبی او به خاندان عصمت و طهارت(ع) و دلبستگی‌اش به فرهنگ عاشورا در آثار و فعالیت‌های هنری‌اش از جمله نمایش‌های «خورشید کاروان»، «غمنامه فرات» و «بانوی بی‌نشان» جلوه‌گر بود.» رضا بصیرت، مدیرعامل انجمن هنرهای نمایشی ایران نیز در پیام خود آورده: «آنچه از کوروش زارعی در حافظه تئاتر ایران باقی خواهد ماند، تنها مجموعه‌ای از آثار، مسئولیت‌ها و عناوین نیست؛ میراث او بخشی از تلاشی پیوسته برای زنده نگه داشتن تئاتری است که به ریشه‌های فرهنگی و معنوی خود وفادار بماند.»

 زارعی هنرمندی متعهد بود
ایوب آقاخانی، دبیر چهل‌وپنجمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر نیز درباره این هنرمند فقید نوشت: «اگر تئاتر متعهد پس از انقلاب ما بخواهد از معادلاتش مخرج مشترک بگیرد و آن را در یک نام خلاصه کند، قطعاً به همین نام زلال خواهد رسید؛ کوروش زارعی.» بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، مراسم تشییع و خاکسپاری مرحوم کوروش زارعی روز چهارشنبه ۲۰ آبان‌ماه در شهر قم برگزار خواهد شد‌. محمد اله‌یاری فومنی، مدیرعامل صندوق اعتباری هنر ، محمدمهدی دادمان، رئیس حوزه هنری انقلاب اسلامی، سیدمحمد هاشمی، رئیس سازمان هنری رسانه‌ای اوج، محمد کاظم‌تبار، دبیر بیستمین جشنواره بین‌المللی تئاتر مقاومت، حامد شب‌خیز، مسئول سازمان بسیج هنرمندان کشور ، مهدی نقویان، رئیس مرکز سیما فیلم پیام هایی در وصف این هنرمند فقید نوشتند.  با این حال، آنچه در اغلب پیام‌های تسلیت به‌عنوان وجه متمایز کارنامه او تکرار شده، تلاش برای پیونددادن هنر نمایش با باورها، هویت فرهنگی و مسئولیت اجتماعی است؛ میراثی که به تعبیر وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، با خاموشی چراغ عمر هنرمند
پایان نمی‌یابد.