قهرمانان بی‌دفاع
عزیزالله اطاعتی
رئیس پیشین کمیته داوران کشتی
کشتی ایران قدرتی درجه‌یک در جهان است، اما قدرت فنی به‌تنهایی برای موفقیت در میادین بزرگ کافی نیست. کشتی ایران سال‌هاست از ضعف ارتباطات بین‌المللی رنج می‌برد و در مرکز تصمیم‌گیری‌های اتحادیه جهانی کشتی جایگاه مؤثری ندارد. طبیعی است که با چنین شرایطی نمی‌توان انتظار نتایجی فراتر از ظرفیت موجود داشت. این کم‌کاری مستقیماً بر سرنوشت کشتی ایران در رقابت‌های بزرگ تأثیر می‌گذارد. وقتی رئیس فدراسیون کشتی توانایی یا تمایلی برای ورود به شبکه روابط جهانی این رشته ندارد و حتی با رئیس کمیته داوران بین‌المللی وارد اختلاف می‌شود، نباید از پیامدهای چنین تقابلی غافل ماند. در کشتی قهرمانی، روابط و مناسبات بین‌المللی بخشی از واقعیت رقابت هستند؛ همان‌طور که برخی کشورهای آفریقایی و آسیایی، با وجود نداشتن جایگاه فنی قابل‌توجه در کشتی، از طریق ارتباط با کمیته داوران اتحادیه جهانی در معادلات و نتایج کشتی ایران اثرگذار می‌شوند. حاصل این ضعف مدیریتی و فقدان برنامه‌ریزی متناسب با مناسبات روز دنیا، چیزی جز تضعیف موقعیت کشتی ایران نیست. در کنار دیپلماسی، مسأله مهم دیگر غفلت از مهارت‌های نباختن است. سال‌هاست بخش قابل‌توجهی از شکست‌های کشتی آزاد ایران در شرایطی رقم می‌خورد که ملی‌پوشان از نظر فنی برتر یا دست‌کم با حریفان برابر هستند. این اتفاق نشان می‌دهد تمرینات تیم ملی باید فراتر از اجرای فنون باشد و جزئیات تعیین‌کننده مسابقات جهانی و المپیک را نیز پوشش دهد. کشتی‌گیر باید برای پیروزی بجنگد، اما هم‌زمان راه‌های جلوگیری از شکست را هم بشناسد. نمونه روشن این مسأله در کشتی رحمان عموزاد دیده شد؛ جایی که رئیس کمیته داوران به مربی او هشدار داد احتمال اعلام اخطار وجود دارد، اما در چهار ثانیه پایانی هیچ تغییر محسوسی در تاکتیک و استراتژی کشتی‌گیر ایجاد نشد. درباره حسن یزدانی نیز همه از جراحی کتف او پیش از المپیک اطلاع داشتند. کافی بود با گرفتن کتف، شرایطی برای ورود پزشک مسابقات و استفاده از ۳۰ ثانیه فرصت درمان فراهم شود؛ اقدامی که می‌توانست شرایط ادامه مسابقه را تغییر دهد. درست همان‌گونه که کشتی‌گیر روس در تقابل با هادی ساروی از این ظرفیت استفاده کرد و به پیروزی رسید. در کشتی، شکست معمولاً به طور کامل به حساب ورزشکار نوشته می‌شود، اما واقعیت این است که مسئولیت برد و باخت میان کشتی‌گیر و کادرفنی تقسیم شده است. مربی باید پیش از مسابقه، سناریوهای مختلف را پیش‌بینی کند و برای هر موقعیت، راهکار مشخصی داشته باشد. ادعای کادرفنی تیم ملی آزاد مبنی بر تأثیر ناداوری در ناکامی ملی‌پوشان نیز نباید بهانه‌ای برای نادیده گرفتن ضعف‌های فنی و تاکتیکی شود. در بسیاری از موارد، این مربی و کشتی‌گیر هستند که با نداشتن استراتژی مناسب، اختیار تعیین سرنوشت مسابقه را به داور واگذار می‌کنند. کشتی فقط تکنیک نیست؛ ترکیبی از تکنیک، تاکتیک، شناخت قوانین و مهارت‌های حمله و دفاع در سرپا و خاک است. مدیریت فرارها، واکنش‌های کنار تشک و استفاده هوشمندانه از ظرفیت‌های قانونی نیز بخشی از مهندسی پیروزی محسوب می‌شود. براساس بررسی‌های اتحادیه جهانی کشتی، داوران در ۳۰ ثانیه پایانی مسابقات، به دلیل خستگی، مستعد اشتباهات بیشتری هستند؛ بویژه زمانی که نتیجه مسابقه در حال قطعی شدن است. بنابراین کشتی‌گیر و مربی باید این شرایط را بشناسند، ریسک‌های غیرضروری را کاهش دهند و برای لحظات پایانی برنامه داشته باشند. مدال‌آوری در کشتی امروز تنها به اجرای فنون برتر وابسته نیست؛ قهرمان کسی است که تمام جزئیات مسابقه را مدیریت کند و اجازه ندهد یک تصمیم داوری، نتیجه تلاش چندساله‌اش را تغییر دهد.
