سفر مسعود پزشکیان به مسکو و حضور در هشتمین اجلاس سران مجمع کشورهای صادرکننده گاز، فرصتی برای پیشبرد همزمان دیپلماسی سیاسی و انرژی ایران در تعامل با روسیه و دیگر کشورهای تولیدکننده گاز فراهم کرد؛ سفری که با رایزنی درباره افزایش سرمایه‌گذاری روسیه در صنایع نفت و گاز ایران، پیگیری طرح انتقال گاز روسیه به ایران و تأکید کشورهای عضو بر مخالفت با تحریم‌های یکجانبه همراه شد. در این میان، دیدار پزشکیان و ولادیمیر پوتین در کرملین نیز بر اهمیت مناسبات تهران و مسکو و ضرورت تقویت همکاری‌های دوجانبه در شرایط پیچیده منطقه‌ای و بین‌المللی تأکید داشت.
این دیدار در کنار حضور هیأت ایرانی در هشتمین اجلاس سران مجمع کشورهای صادرکننده گاز، دو عرصه سیاسی و اقتصادی را به یکدیگر پیوند زد: از یک سو، تقویت روابط تهران و مسکو و از سوی دیگر، بهره‌گیری از ظرفیت‌های مشترک دو کشور در صنعت نفت و گاز و بازارهای بین‌المللی انرژی. اگرچه جزئیات مستقلی از توافق‌های حاصل در دیدار رؤسای‌جمهوری در اخبار منتشرشده ارائه نشده است، نفس برگزاری این دیدار در سطح عالی و همزمانی آن با مذاکرات تخصصی انرژی، نشان‌دهنده اهمیت استمرار رایزنی‌های دو کشور برای پیشبرد همکاری‌های مشترک است.

از گفت‌وگوهای سیاسی تا توافق‌های انرژی
یکی از مهم‌ترین محورهای اعلام‌شده در جریان این سفر، چشم‌انداز افزایش سرمایه‌گذاری روسیه در صنایع نفت و گاز ایران بود. حمید بورد، سرپرست وزارت نفت، در تشریح نتایج مذاکرات مسکو اعلام کرد که گفت‌وگوهای سازنده‌ای با طرف روسی انجام شده و بر اساس توافق‌های صورت‌گرفته، میزان سرمایه‌گذاری روسیه در ایران، بویژه در توسعه صنایع نفت و گاز، افزایش خواهد یافت. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که توسعه ظرفیت‌های تولیدی و زیرساخت‌های انرژی، به منابع مالی، فناوری و همکاری‌های پایدار نیازمند است. در چنین شرایطی، تقویت مشارکت با روسیه می‌تواند زمینه تازه‌ای برای پیشبرد پروژه‌های مشترک فراهم کند. البته تحقق این ظرفیت به چگونگی اجرای توافق‌ها، رفع موانع موجود و تبدیل تفاهم‌های سیاسی به برنامه‌های اجرایی وابسته خواهد بود. بر اساس توضیحات سرپرست وزارت نفت، دو طرف همچنین برای حل مشکلات پروژه‌های مشترک و تبادل حامل‌های انرژی به توافق‌هایی دست یافته‌اند. این توافق‌ها نشان می‌دهد که همکاری تهران و مسکو در حوزه انرژی صرفاً به مبادلات مقطعی محدود نیست و امکان گسترش آن در بخش‌های مختلف زنجیره تولید، انتقال و تجارت انرژی وجود دارد. بر اساس توضیحات بورد طرح انتقال گاز روسیه به ایران از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ طرحی که در صورت تحقق، می‌تواند به یکی از محورهای مهم همکاری انرژی میان دو کشور تبدیل شود. در همین چارچوب در مسکو نشست سه‌جانبه وزیران انرژی ایران، روسیه و جمهوری آذربایجان برگزار شد. بورد از نتایج مثبت این نشست در تعاملات سه کشور خبر داد، اما درباره عملیاتی شدن انتقال گاز از طریق خطوط لوله موجود تأکید کرد که بررسی‌های فنی همچنان ادامه دارد و نتایج آن در هفته‌های آینده مشخص خواهد شد.

پاسخ بورد به بسنت: فکر وضعیت سوخت در کشور خود باشید
حمید بورد، سرپرست وزارت نفت، در واکنش به اظهارات وزیر خزانه‌داری آمریکا درباره وضعیت سوخت ایران در زمستان پیش‌رو گفت: «مقام‌های آمریکایی به‌جای اظهارنظر درباره وضعیت سوخت ایران، به شرایط کشور خود و قیمت بنزین و گازوئیل رسیدگی کنند.»  وی با تأکید بر اینکه تأمین سوخت و نیازمندی‌های کشور با جدیت دنبال می‌شود، افزود: «با وجود مشکلات ناشی از تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی، وضعیت سوخت کشور مناسب است و مردم نتایج اقدامات مسئولان را مشاهده می‌کنند.» بورد پیش‌تر نیز در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، با انتقاد از اظهارات اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، تأکید کرده بود که مقام‌های آمریکایی باید نگران قیمت سوخت برای مردم خود باشند.

 اجلاس گازی؛ همگرایی در برابر تحریم و بی‌ثباتی بازار
بخش دیگر اهمیت سفر پزشکیان به مسکو، حضور در هشتمین اجلاس سران مجمع کشورهای صادرکننده گاز بود؛ مجمعی که اعضای آن در مجموع حدود ۷۰ درصد ذخایر اثبات‌شده گاز طبیعی جهان را در اختیار دارند. این ظرفیت، اجلاس را به بستری مهم برای گفت‌وگو درباره آینده بازار گاز، امنیت عرضه و تقاضا و سازوکارهای همکاری میان تولیدکنندگان تبدیل می‌کند. بیانیه پایانی نشست مسکو، مخالفت قاطع کشورهای عضو با تحریم‌های یکجانبه و اعمال فراسرزمینی مقررات ملی و منطقه‌ای را اعلام کرد؛ موضعی که برای ایران، با توجه به محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها، واجد اهمیت ویژه‌ای است. کشورهای شرکت‌کننده همچنین نسبت به پیامدهای اقدامات تعرفه‌ای بر تجارت جهانی، سرمایه‌گذاری و تأمین مطمئن انرژی ابراز نگرانی کردند. در این بیانیه، تحولات ژئوپلتیک، بویژه در خاورمیانه، از عوامل تهدیدکننده ثبات بازار گاز معرفی شد. اختلال در عرضه، افزایش عدم قطعیت و نوسانات قیمت از جمله پیامدهایی بود که مورد توجه سران و نمایندگان کشورهای حاضر قرار گرفت.

دیپلماسی انرژی؛ از ظرفیت سیاسی 
تا دستاورد اقتصادی
رایزنی‌های هیأت ایرانی در حاشیه اجلاس به مذاکرات با روسیه محدود نماند. دیدارهای دوجانبه با وزیر انرژی قطر، وزیر نفت و گاز لیبی و وزیر نفت و انرژی سنگال، رایزنی با وزیر نفت ونزوئلا و گفت‌وگو با مدیرعامل شرکت دولتی گازپروم روسیه، بخشی از برنامه دیپلماتیک ایران در مسکو بود. گستره این دیدارها نشان می‌دهد که تهران در پی حفظ و توسعه ارتباطات خود با مجموعه‌ای از تولیدکنندگان و صادرکنندگان انرژی است. این تعاملات، در صورت پیگیری مستمر، می‌تواند فرصت‌هایی برای همکاری‌های فنی، سرمایه‌گذاری و گسترش مبادلات ایجاد کند.