تصویر مهرماه از تغییر قیمت‌ها

تورم نقطه‌به‌نقطه با کاهش ۱/۱ واحد درصدی رو‌به‌رو شد

مهم‌ترین تغییر کاهشی در گزارش مهر ماه مرکز آمار، به گروه خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات مربوط است. این گروه نزدیک به ۲۹.۴ درصد از وزن سبد شاخص قیمت مصرف‌کننده را تشکیل می‌دهد و تغییرات آن در هزینه خرید روزمره خانوارها اهمیت دارد. تورم نقطه‌ای این گروه در یک ماه ۸.۴ واحد درصد پایین آمده است. این کاهش در شهرها و روستاها دیده می‌شود. تورم نقطه‌ای گروه خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات برای خانوارهای شهری از ۱۲۰.۲ به ۱۱۲ درصد و برای خانوارهای روستایی از ۱۲۸.۶ به ۱۱۹.۵ درصد رسیده است. بنابراین، کاهش این شاخص محدود به یک منطقه جغرافیایی نبوده است.

گزارش تازه مرکز آمار ایران نشان می‌دهد تورم نقطه‌به‌نقطه در اولین ماه پاییز ۱.۱ واحد درصد کاهش یافت و به ۸۸.۷ درصد رسیده و بخش مهمی از این تغییرات با پایین آمدن تورم نقطه‌ای خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات همراه بوده است.
به گفته مرکز آمار، شاخص قیمت مصرف کننده در گروه خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات، از ۱۲۱.۸ درصد در شهریور به ۱۱۳.۴ درصد در مهر رسیده است. کاهش تورم نقطه‌ای در هر دو منطقه شهری و روستایی و افت قیمت ماهانه برخی اقلام خوراکی، از دیگر نکات قابل‌توجه گزارش است. با این حال، تورم ماهانه با اندکی افزایش به ۴.۴ درصد رسیده و تورم سالانه نیز همچنان صعودی است. این تصویری است که از کاهش آهنگ رشد سالانه قیمت‌ها در بخشی از بازار حکایت دارد، اما برای قضاوت درباره ماندگاری آن باید آمار ماه‌های آینده را دنبال کرد.
به گزارش مرکز آمار ایران، شاخص قیمت مصرف‌کننده خانوارهای کشور در مهرماه ۱۴۰۵ به عدد ۷۶۱.۸ رسیده و متوسط قیمت کالاها و خدمات مصرفی نسبت به شهریور امسال ۴.۴ درصد و نسبت به مهر سال گذشته ۸۸.۷ درصد افزایش یافته است. نرخ تورم سالانه نیز که تغییر میانگین شاخص در دوازده ماه را اندازه می‌گیرد، با افزایش ۳.۲ واحد درصدی نسبت به شهریور، به ۷۶.۸ درصد رسیده  است.

کاهش محسوس 
تورم نقطه‌ای خوراکی‌ها
مهم‌ترین تغییر کاهشی در گزارش مهر ماه به گروه خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات مربوط است. این گروه نزدیک به ۲۹.۴ درصد از وزن سبد شاخص قیمت مصرف‌کننده را تشکیل می‌دهد و تغییرات آن در هزینه خرید روزمره خانوارها اهمیت دارد. تورم نقطه‌ای این گروه در یک ماه ۸.۴ واحد درصد پایین آمده است.
این کاهش در شهرها و روستاها نیز دیده می‌شود. تورم نقطه‌ای گروه خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات برای خانوارهای شهری از ۱۲۰.۲ به ۱۱۲ درصد و برای خانوارهای روستایی از ۱۲۸.۶ به ۱۱۹.۵ درصد رسیده است. بنابراین، کاهش این شاخص محدود به یک منطقه جغرافیایی نبوده است.
البته مقایسه ماهانه، روایت متفاوتی دارد. متوسط قیمت این گروه در مهر نسبت به شهریور ۲.۴ درصد افزایش یافته، در حالی که افزایش ماهانه آن در شهریور ۲.۳ درصد بود. به این ترتیب، کاهش تورم نقطه‌ای را باید به معنای کمتر شدن رشد قیمت نسبت به ماه مشابه سال قبل دانست، نه کاهش عمومی قیمت خوراکی‌ها در فاصله دو ماه.

افت قیمت میوه 
و بخشی از گروه گوشت
جزئیات گزارش نشان می‌دهد همه اقلام خوراکی در مهر مسیر یکسانی نداشته‌اند. متوسط قیمت گروه میوه و خشکبار نسبت به شهریور ۱.۵ درصد کاهش یافته و در زیرگروه گوشت قرمز و گوشت ماکیان نیز افت ۰.۴ درصدی ثبت شده است. همچنین افزایش ماهانه قیمت در گروه گسترده‌تر گوشت قرمز، سفید و فرآورده‌های آنها به ۰.۲ درصد محدود بوده است.
 در گروه‌های اختصاصی نیز تورم ماهانه خوراکی‌های تازه ۱.۴ درصد گزارش شده که کمتر از تورم ۲.۲ درصدی کل خوراکی‌ها و افزایش ۳.۳ درصدی سایر خوراکی‌هاست. این تفاوت نشان می‌دهد بخشی از اقلام غذایی در مهر، تغییر قیمت محدودتری داشته‌اند.
در مقابل، برخی گروه‌ها از جمله سبزیجات و حبوبات افزایش بیشتری را تجربه کرده‌اند. در نتیجه، کاهش قیمت چند قلم یا زیرگروه، به معنای یکسان بودن شرایط در تمام بازار مواد غذایی نیست؛ اما همین جزئیات، تصویری دقیق‌تر از عدد کلی تورم به دست می‌دهد.

 کانون افزایش ماهانه 
تورم کجاست؟
در مهرماه، تورم ماهانه کالاهای غیرخوراکی و خدمات ۵.۸ درصد بوده است که در شهریورماه هم همین عدد ثبت شده بود. این گروه با سهم حدود ۷۰.۶ درصدی در سبد شاخص، وزن بیشتری از خوراکی‌ها دارد و افزایش قیمت آن بر تورم کل اثر قابل‌توجهی می‌گذارد.
حمل‌ونقل با افزایش ماهانه ۱۰.۷ درصدی و تفریح و فرهنگ با رشد ۹.۸ درصدی، از گروه‌های دارای افزایش بالاتر از متوسط بوده‌اند. در مقابل، تورم ماهانه اجاره ۳.۵ درصد و آب، برق و سوخت ۰.۷ درصد ثبت شده است.
تورم ماهانه کل نیز از ۴.۲ درصد در شهریور به ۴.۴ درصد در مهر رسیده است. با وجود این افزایش، نرخ مهر ماه همچنان پایین‌تر از ارقام ثبت‌شده در فروردین، اردیبهشت و خرداد امسال است که به‌ترتیب ۵، ۸.۸ و ۵.۹ درصد بود. این مقایسه از فاصله گرفتن تورم ماهانه با جهش این شاخص در اردیبهشت حکایت دارد، هرچند مسیر ماه‌های اخیر پیوسته نزولی نبوده 
است.

کاهش تورم نقطه‌ای در شهر و روستا
تورم نقطه‌ای خانوارهای شهری در مهر با یک واحد درصد کاهش به ۸۵.۵ درصد رسیده است. این شاخص برای خانوارهای روستایی نیز ۱.۹ واحد درصد پایین آمده و ۱۰۷ درصد ثبت شده است. در نتیجه، فاصله تورم نقطه‌ای شهر و روستا از ۲۲.۴ به ۲۱.۵ واحد درصد کاهش یافته است.
فاصله تورم سالانه دهک‌های هزینه‌ای نیز اندکی کمتر شده و از ۱۱.۱ واحد درصد در شهریور به ۱۱ واحد درصد در مهر رسیده است. با این حال، تورم سالانه دهک دوم، با نرخ ۸۵.۸ درصد، همچنان بالاتر از سایر دهک‌هاست و دهک دهم با ۷۴.۸ درصد کمترین نرخ را دارد.