رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور از کاهش ۹۰ درصدی هزینه‌های اجرای سرشماری نفوس و مسکن در روش ثبتی مبنا خبر داد. بر اساس قانون از سال ۱۳۳۵ تاکنون هر ۱۰ سال سرشماری در کشور انجام شده است اما شیوه مراجعه حضوری در سرشماری امسال تغییر کرده است. بر اساس مصوبه سال ۱۳۹۹ هیأت وزیران سرشماری سال ۱۴۰۵ به شیوه ثبتی مبنا اجرا و جایگزین روش‌های سنتی می‌شود و به این ترتیب فاصله زمانی ۱۰ ساله برای آمارگیری نیز برداشته می‌شود. در شیوه ثبتی مبنا به جای مراجعات مکرر به مردم از اطلاعات واحدهای آماری که در سامانه‌ها و پایانه‌های معتبر کشور وجود دارد بهره گرفته می‌شود و به این ترتیب کاهش هزینه‌ها، کاهش بار پاسخگویی برای مردم بدلیل مراجعه مکرر توسط مأموران آمارگیری، افزایش سرعت، کاهش زمان و تولید انتشار آمارها و افزایش کیفی آمارها به عنوان مزایای این روش محقق می‌شود.

آغاز سرشماری به روش جدید
بنابراین سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۴۰۵ برای اولین بار به روش ثبتی‌ مبنا از دوم آبان در محل سازمان برنامه و بودجه کشور آغاز شد. بر اساس این روش مرکز آمار ایران، سرشماری عمومی نفوس و مسکن را با استفاده از تقاطع‌گیری داده‌های به دست آمده از سامانه‌های مختلف دستگاه‌های اجرایی و با حداقل حضور نیروی آمارگیر برگزار خواهد کرد.مرحله اول سرشماری ۱۴۰۵ از ۲۵ مهر به صورت داده‌محور آغاز شده بود و از ۲ آبان فرآیند سرشماری به صورت حضوری شروع می‌شود. در این مرحله برای خانوارهایی که داده‌های ثبتی آنها در سامانه‌های دستگاه‌های دولتی و اجرایی ناقص است، پیامک مراجعه حضوری آمارگیران به درب منازل آنها ارسال خواهد شد. این پیامک‌ها حاوی هیچ‌گونه لینکی نخواهد بود و خانواده‌ها مراقب سوءاستفاده برخی سودجویان باشند. آنگونه که رئیس مرکز آمار ایران اعلام کرده است، اسفند امسال سرشماری ۱۴۰۵ به پایان می‌رسد و نتایج اولیه آن اعلام خواهد شد. سیدحمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه، در آیین رسمی آغاز سرشماری نفوس و مسکن ۱۴۰۵ که با حضور دکتر مسعود پزشکیان رئیس‌جمهوری برگزار شد، اظهار کرد: «یکم آبان ماه روز آمار و برنامه‌ریزی است و ما اینجا جمع شده‌ایم تا به اهمیت داده و آمار احترام بگذاریم و بگوییم حکمرانی زمانی می‌تواند واقعیت‌ها را ببیند و عدالت را برقرار کند که تصمیمات مبتنی بر داده و شواهد باشد وگرنه تلاش حکمرانی جهد بی‌توفیق و تیری در تاریکی انداختن است و آینده کشور ظلمات خواهد بود.» رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور از کاهش ۹۰ درصدی هزینه‌های اجرای سرشماری نفوس و مسکن در روش ثبتی مبنا خبر داد و خاطر نشان کرد: «آمار، داده‌ها را جمع، تناقضات را رفع و شفافیت ایجاد می‌کند همچنین آمار نواقص را رفع و اعتماد عمومی را جلب می‌کند تا بتوانیم برنامه و اجرای درست داشته باشیم. بنابراین اولین هدف، گرامیداشت امر آمار و برنامه‌ریزی است.» پورمحمدی با بیان اینکه پیشکسوت‌های این عرصه تلاش زیادی کردند و عمر و زندگی خود را برای موضوعاتی مانند آمار و برنامه‌ریزی و بودجه صرف کردند، افزود: «به بهانه روز آمار و برنامه‌ریزی از ابتدای هفته گذشته تا الان حدود ۱۰ نشست علمی در سازمان برنامه و بودجه برگزار شد و در این نشست‌ها وزرا، نمایندگان مجلس، استادان دانشگاه‌ها، اعضای مجمع تشخیص و کارشناسان دستگاه‌های مختلف حضور داشتند.»

بهره‌برداری از رصدخانه 
سازمان برنامه و بودجه
معاون رئیس‌جمهور از فعالیت رصدخانه سازمان برنامه و بودجه کشور خبر داد و گفت: «اکنون بخش عمده‌ای از فعالیت‌های نوآورانه در سازمان شکل گرفته و پس از طی مراحل لازم از برخی از آنها رونمایی شده است و برای بخشی از آنها هم در مسیر راه هستیم؛ در این رصدخانه، بیش از ۵۰ هزار متغیر از اطلاعات گذشته جمع‌آوری می‌شود که می‌تواند در انجام بیش از چهار هزار پیش‌بینی و تصمیم‌گیری کلیدی نقش‌آفرینی کند.» پورمحمدی ادامه داد: «تلاقی این متغیرها با بازسازوکارها، الگوریتم‌های ریاضی و مدل‌های موجود در سازمان برنامه و بودجه بستری را فراهم می‌کند تا در هر موضوعی تصمیم‌گیری‌های دقیق‌تری اتخاذ شود.» پورمحمدی با بیان اینکه از دو سال پیش بحث انتقال نظام مالی عمومی از حالت سنتی به سمت نظام‌های پیشرفته و جدید مطرح بود، افزود: «در همین راستا، فرآیند طبقه‌بندی بودجه به دسته‌های مختلف، استانداردسازی و ایجاد ارتباط میان بودجه و برنامه بر اساس نظام کدینگ انجام شده که از جمله دستاوردهای این تحولات محسوب می‌شود.»
 
مجوز آمایش سرزمین به هوش مصنوعی سپرده شد
معاون رئیس‌جمهور با تأکید بر ضرورت توجه به آمایش سرزمین برای انجام طرح‌های عمرانی و سرمایه‌گذاری در نقاط مختلف کشور اظهار کرد: «سرمایه گذارانی که به مطالعات آمایش سرزمین توجه کردند، کسب و کار آنها موفق بود و هر جایی که با زور و ارتباط و روش‌های غیراخلاقی تأسیساتی را بدون رعایت ملاحظات آمایشی دایر کردند ورشکست شدند و از میدان کنار رفتند.» پورمحمدی ادامه داد: «تهیه آمایش سرزمین گرفتار دو مشکل بود؛ یکی اینکه آخرین مجوز بود و یک فعال اقتصادی اول همه مراحل را طی می‌کرد و بعد می‌خواست آمایش سرزمین را اخذ کند لذا احساس می‌کرد که در این مرحله، اعطای مجوز حق مسلم اوست و مشکل دوم این بود که اخذ مجوز آمایش سرزمین به طور متوسط ۹ ماه زمان می‌برد.» رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور افزود: «اکنون تمام این سازوکارها به هوش مصنوعی سپرده شده و به جای ۹ ماه در کمتر از ۲۰ دقیقه یک شخص می‌تواند بگوید آیا موقعیتی که قرار است سرمایه‌گذاری کنم، مطلوب است یا نه؟ آیا آب در این منطقه هست یا نه؟ آیا منجر به فرونشست خواهد شد یا خیر؟ آیا محیط زیست را آلوده می‌کند یا خیر؟ جمعیت بیش از اندازه بارگذاری می‌کند یا نه؟ همه اینها را هوش مصنوعی به راحتی پاسخ می‌دهد.» وی در ادامه اظهار کرد: «ما در مراحل پایانی تهیه این طرح هستیم و با استفاده از این روش یک بوروکراسی سنگین جمع می‌شود؛ از سوی دیگر، آمایش سرزمین به عنوان اولین مرحله برای اخذ مجوز سرمایه‌گذاری لحاظ می‌شود و بسیاری از نیازهای سرمایه‌گذار با این مجوز حل و فصل می‌شود.» عضو کابینه دولت چهاردهم عدالت آموزشی را از تأکیدات رئیس‌جمهوری برشمرد و گفت: «در حوزه سخت‌افزار و نهضت مدرسه‌سازی خوب عمل کردیم اما گوهر مدرسه، دانش‌آموز است و باید یادگیری داشته باشد لذا اگر همه مدارس مورد نیاز هم ساخته شود اما دانش‌آموز یادگیری و مهارت‌آموزی و قدرت حل مسأله نداشته باشد و عدالت آموزش رعایت نشود یعنی اینکه کار بیهوده کرده‌ایم.» معاون رئیس‌جمهور با بیان اینکه از ابتدای دولت چهاردهم و با تأکید بر آموزش مبنتی برسازوکارهای هوش مصنوعی، سازمان برنامه و بودجه ظرفیت‌های موجود را به کار گرفته است، افزود: «در چند مدرسه به طور آزمایشی این موضوع دنبال شد و می‌توانیم دستاورد آن را در اختیار همه مدارس و آموزش و پرورش قرار دهیم.»

۴۴ میلیون نفر در اولویت دریافت یارانه
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور به موضوع یارانه‌ها و محدودیت منابع دولت اشاره کرد و افزود: «هنر این است که این منابع محدود به دست نیازمندان برسد نه اینکه ثروتمندان از آن بهره‌مند شوند.» پورمحمدی ادامه داد: «با همراهی دستگاه‌های ذیربط پیامک برای حدود ۴۴ میلیون نفر که از نگاه سازمان برنامه و بودجه نیازمند افزایش یارانه هستند، ارسال شده است و پرسشنامه تکمیل شده توسط این افراد مورد راستی آزمایی قرار می‌گیرد تا یارانه به دست نیازمندان برسد.»