در حافظه موقت ذخیره شد...
افزایش قیمت نفت با تشدید نگرانی‌های تورمی، بورس آمریکا را قرمزپوش و طلا و بیت‌کوین را تحت فشار گذاشته است
نفت؛ پاشنه آشیل بازارهای جهانی
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، از کاهش قیمت نفت پس از پایان جنگ با ایران سخن می‌گوید و پیش‌بینی کرده است که قیمت‌ها پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در سوم نوامبر کاهش یابد. با این حال، تحولات بازار نشان می‌دهد نگرانی درباره امنیت عرضه و افزایش تنش‌ها همچنان بر معاملات غلبه دارد.
تنش‌های منطقه‌ای
نفت را به مرز 117 دلار رساند
قیمت نفت در معاملات روز جمعه، اول آبان، افزایش یافت و به بالاترین سطح در پنج ماه اخیر رسید. نفت برنت در جریان معاملات تا 117 دلار در هر بشکه بالا رفت. بنابراین نفت برنت در مسیر ثبت سومین افزایش هفتگی متوالی قرار گرفت و رشد هفتگی آن حدود ۴ درصد برآورد شد. نگرانی از گسترش درگیری‌ها در خاورمیانه و احتمال اختلال در عرضه، مهم‌ترین عامل افزایش قیمت‌هاست. حملات یمن به عربستان سعودی، بار دیگر خطر گسترش تنش‌ها و ناامنی مسیرهای انتقال نفت را به کانون توجه معامله‌گران بازگردانده است. رویترز گزارش داده است که شرکت آرامکوی عربستان روز پنجشنبه دستور تخلیه ساختمان مرکزی خود در ظهران را صادر کرد. با توجه به جایگاه عربستان در بازار جهانی نفت، هرگونه تهدید علیه زیرساخت‌های انرژی این کشور می‌تواند انتظارات درباره عرضه را تغییر دهد و به افزایش قیمت‌ها دامن بزند.
ترامپ در هفته‌های اخیر گفته است که با پایان جنگ با ایران، قیمت نفت کاهش خواهد یافت. او همچنین مدعی شده است که ایران با طرح موضوع حملات به نفتکش‌ها و تهدیدهای مرتبط با تنگه هرمز، در پی بالا نگه داشتن قیمت نفت پیش از انتخابات آمریکاست. با این حال، این اظهارات تاکنون نگرانی بازار درباره امنیت عرضه را برطرف نکرده و قیمت نفت برنت همچنان در همین محدوده قرار دارد.
از نگاه تحلیلگران بازار انرژی، حتی در صورت بهبود صادرات نفت منطقه، حملات احتمالی به زیرساخت‌های انرژی، ناامنی مسیرهای کشتیرانی و افزایش هزینه انتقال محموله‌ها می‌تواند قیمت‌ها را در سطوح بالا نگه دارد. به همین دلیل، میزان صادرات به‌تنهایی برای ارزیابی وضعیت بازار کافی نیست و هزینه و ریسک انتقال نفت نیز اهمیت دارد.
صادرات نزدیک به سطح قبل
اما هزینه انتقال بالاتر
افزایش قیمت نفت در شرایطی رخ داده که مجموع صادرات نفت خام کشورهای منطقه تا حد زیادی به سطح پیش از جنگ نزدیک شده است، با این حال، وضعیت صادرکنندگان یکسان نیست. گزارش‌ها از داده‌های کشتیرانی از افزایش صادرات عربستان حکایت دارد، در حالی که صادرات نفت ایران پس از اعمال محاصره دریایی آمریکا و بستن تنگه هرمز از سوی ایران در ماه‌های اخیر با محدودیت جدی روبه‌رو شده است.
مسیر انتقال نفت نیز پیچیده‌تر از گذشته شده است. استفاده از خطوط لوله زمینی، نفتکش‌های واسطه و انتقال محموله از یک کشتی به کشتی دیگر، به ادامه صادرات کمک می‌کند، اما هزینه و ریسک انتقال را افزایش می‌دهد. در نتیجه، نزدیک شدن حجم صادرات به سطح پیش از جنگ لزوماً به معنای بازگشت بازار به شرایط عادی نیست.
در آمریکا نیز کاهش ذخایر نفت خام از دیگر عوامل مورد توجه معامله‌گران است. بر اساس داده‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا، ذخایر تجاری نفت خام این کشور در هفته منتهی به ۱۶ اکتبر حدود ۳.۱ میلیون بشکه کاهش یافت و به ۴۱۲.۵ میلیون بشکه رسید. کاهش ذخایر در کنار تنش‌های ژئوپلتیکی می‌تواند حساسیت بازار به هرگونه اختلال تازه در عرضه را افزایش دهد.
سرایت گرانی نفت به بورس، طلا و بیت‌کوین
افزایش قیمت نفت تنها به بازار انرژی محدود نمانده و در کنار نگرانی‌های مربوط به هوش مصنوعی و نرخ بهره، بر بازارهای مالی نیز اثر گذاشته است. بیت‌کوین در معاملات روز جمعه با افت ۰.۲ درصدی به ۸۱ هزار و ۷۸۱ دلار رسید و طلا در مسیر ثبت شدیدترین افت هفتگی خود طی بیش از چهار ماه گذشته قرار گرفت. در بورس آمریکا نیز سهام فناوری تحت فشار قرار گرفت. در بازار سهام، تردید درباره بازدهی سرمایه‌گذاری‌های سنگین در هوش مصنوعی از عوامل اصلی نگرانی سرمایه‌گذاران است. شرکت‌های بزرگ فناوری مبالغ زیادی برای توسعه مراکز داده و خرید تراشه هزینه می‌کنند، اما همچنان این پرسش مطرح است که این سرمایه‌گذاری‌ها تا چه اندازه به سودآوری منجر خواهند شد. افت سهام شرکت‌هایی مانند متا و انویدیا نیز بر بازار فناوری فشار وارد کرده است. سرمایه‌گذاران اکنون در انتظار گزارش‌های مالی مایکروسافت، آمازون و آلفابت در هفته آینده هستند تا ارزیابی دقیق‌تری از چشم‌انداز این شرکت‌ها به دست آورند. در همین حال، رشد قیمت نفت می‌تواند با افزایش هزینه انرژی، فشارهای تورمی را تشدید کند و تصمیم‌گیری بانک مرکزی آمریکا درباره کاهش نرخ بهره را دشوارتر سازد. اگر تورم در سطوح بالا باقی بماند، احتمال کاهش نرخ بهره کمتر می‌شود؛ موضوعی که می‌تواند جذابیت سهام و دارایی‌های پرریسک، از جمله بیت‌کوین را تحت تأثیر قرار دهد. طلا نیز از این شرایط بی‌تأثیر نمانده است. نگرانی از تداوم نرخ‌های بهره بالا می‌تواند هزینه فرصت نگهداری طلا را افزایش دهد، زیرا این فلز برخلاف برخی دارایی‌های مالی، سود دوره‌ای پرداخت نمی‌کند. به این ترتیب، در حالی که تنش‌های خاورمیانه و نگرانی از اختلال عرضه به رشد قیمت نفت دامن زده‌اند، ابهام درباره تورم، نرخ بهره و بازدهی سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی، مسیر حرکت بازارهای سهام، طلا و رمزارزها را پیچیده‌تر کرده است.
