همتی در گفت و گو با رسانه آمریکایی بلومبرگ تشریح کرد
شکست پروژه فروپاشی اقتصاد ایران
رئیس بانک مرکزی گفت: «ذخایر ما وضعیت خوبی دارد و مطمئن باشید میتوانیم واردات کشور تا پایان دوره ریاست جمهوری ترامپ و حتی بیشتر از آن را تأمین کنیم.»
عبدالناصر همتی هفته گذشته در حاشیه اجلاس سالانه صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی با خبرنگار شبکه بلومبرگ مصاحبه تلویزیونی داشت و در این مصاحبه نکات مهمی بیان شد. رئیسکل بانک مرکزی، با تأکید بر ناکامی فشارهای اقتصادی آمریکا در تحقق وعده فروپاشی اقتصاد ایران، اعلام کرد ذخایر کشور در وضعیت مناسبی قرار دارد و ایران میتواند واردات خود را تا پایان دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ و حتی پس از آن تأمین کند.
رئیس کل بانک مرکزی در این گفتوگو اعلام کرد «روند تورم درایران که بعد از جنگ ۴۰ روزه شتاب تندی گرفته بود در سه ماه منتهی به شهریور تخفیف یافت. دو دلیل اصلی شتاب تند تورم در بهار در بخش حقیقی شوک عرضه و ناشی از صدمه به زیرساختها و واحدهای صنعتی بود که بخشهایی از آنها به مدار تولید برگشتند و دوم انتظارات تورمی در بخش تقاضا بود که با ابزارهای پولی بانک مرکزی تا حدی کنترل شدند.»
همتی گفت:« آمریکاییها با عملیات طرد اقتصادی و تنگ کردن حلقه محاصره علیه ایران وعده فروپاشی اقتصادی ایران در ظرف دو هفته را داده بودند که بهرغم فشار اقتصادی سنگین به مردم، در هدف اصلی خود توفیقی نداشتند و نشان داد این ایده توهمی بیش نبود. این را در سخنرانی خود در جمع رؤسای بانکهای مرکزی خاورمیانه و شمال آفریقا و آسیای میانه نیز مطرح کردم.»
همتی در پاسخ به سؤالی در مورد کاهش درآمدهای نفتی تأکید کرد:«درآمد نفت سهم عمدهای در بودجه ندارد و دولت مصمم است از طریق سایر منابع ریالی نظیر فروش دارایی و اصلاحات لازم در بخش انرژی و صادرات فراورده نفتی، کسری بودجه را تأمین کند در خصوص بخش ارزی آن با اینکه هنوز وصولی ارز صادرات نفتی را داریم، برای ادامه هم تمهیدات لازم را انجام دادهایم.»
وی در پاسخ به سؤال میزان ذخایر بانک مرکزی نیز اظهار کرد «ذخایر ما وضعیت خوبی دارد و مطمئن باشید میتوانیم واردات کشور تا پایان دوره ریاست جمهوری ترامپ و حتی بیشتر از آن را تأمین کنیم.»
رئیس کل بانک مرکزی در مورد نحوه جبران قدرت خرید گفت:« اعطای کالابرگ به مردم و نیز افزایش تدریجی مبلغ ریالی آن برای خانوارهای کمدرآمد مورد تأکید دولت قرار دارد.»
رئیسکل بانک مرکزی ایران، در گفتوگو بلومبرگ اعلام کرد که فشارهای تورمی در سه ماه گذشته، همزمان با کاهش متغیرهای پولی و در پی اقدامات بانک مرکزی برای کنترل نقدینگی در اقتصاد، کاهش یافته است.
همتی همچنین گفت: «بازسازی زیرساختهای آسیبدیده به تقویت جریان عرضه کالا در بازارها کمک کرده است و بانک مرکزی به استفاده از ابزارهای سیاست پولی برای مهار تورم ادامه خواهد داد.»
همتی در این گفتوگو با اشاره به کاهش فشارهای تورمی طی سه ماه منتهی به شهریور گفت:« دو عامل اصلی در تشدید تورم پس از جنگ نقش داشتند: اول، شوک عرضه ناشی از آسیبدیدن زیرساختها و واحدهای صنعتی و دوم، افزایش انتظارات تورمی.» به گفته وی، با بازسازی بخشی از زیرساختهای آسیبدیده و بازگشت برخی واحدهای تولیدی به چرخه فعالیت، شرایط عرضه کالا بهبود یافت. در سوی تقاضا نیز بانک مرکزی با استفاده از ابزارهای سیاست پولی برای کنترل متغیرهای پولی و مهار نقدینگی اقدام کرد.
رئیسکل بانک مرکزی پیش از این نیز در اظهارنظرهای مختلف، با اشاره به سیاستهای آمریکا برای تشدید فشار اقتصادی علیه ایران اعلام کرده بود که واشنگتن با اجرای آنچه «عملیات طرد اقتصادی» و تشدید محاصره اقتصادی خوانده میشود، وعده داده بود اقتصاد ایران ظرف دو هفته فروبپاشد؛ با این حال، به گفته همتی، این هدف محقق نشده است.
وی در همین زمینه تأکید کرد: «واقعیتهای اقتصادی را باید با شاخصهای قابل اندازهگیری سنجید، نه با مواضع سیاسی.»
کاهش رشد نقدینگی؛ پاسخ بانک مرکزی به فشارهای تورمی
یکی از محورهای اصلی اظهارات همتی در روزهای اخیر، اقدامات بانک مرکزی برای کنترل نقدینگی و کاهش فشارهای تورمی بود. وی اعلام کرده که بر اساس آخرین آمار اعلامشده از سوی بانک مرکزی، رشد دوازدهماهه نقدینگی از ۵۶.۴ درصد در خرداد ۱۴۰۵ به ۵۱.۶ درصد در شهریور همان سال کاهش یافته است؛ کاهشی معادل ۴.۸ واحد درصد طی سه ماه.
به گفته همتی،«رشد نقدینگی در شهریور به ۱.۳ درصد رسیده که از آن بهعنوان کمترین میزان در دوره مورد اشاره یاد کرد.» وی همچنین تأکید میکند که مداخله بانک مرکزی در بازار ارز به توقف روند افزایشی نرخ ارز، که به گفته او تحت تأثیر انتظارات تورمی شکل گرفته بود، کمک کرده و حتی زمینه کاهش آن را فراهم آورده است.
تأمین ارز واردات
همتی تأکید میکند که بانک مرکزی برای ادامه تأمین ارز واردات برنامهریزی کرده و اولویت خود را بر تأمین کالاهای اساسی، دارو و مواد اولیه موردنیاز واحدهای صنعتی قرار داده است.
آمارهای اعلامشده از سوی رئیسکل بانک مرکزی نیز تصویری از روند تأمین ارز در ماههای گذشته ارائه میدهد. همتی در یکی از اظهارات خود اعلام کرد که از ابتدای سال تا نیمه مهرماه، ۲۴.۹ میلیارد دلار ارز برای واردات کالا تأمین شده است. به گفته وی، این رقم در مدت مشابه سال گذشته حدود ۲۸ میلیارد دلار بود.
او همچنین گفت با وجود کاهش ۱۲ درصدی تأمین ارز در بخش کالاهای اساسی، تأمین ارز دارو در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۳۰ درصد افزایش یافته است.
در اظهارنظری دیگر، همتی از تأمین ۲۷ میلیارد دلار ارز برای واردات از ابتدای سال تا زمان اعلام این آمار خبر داد و افزود که برای نیمه دوم سال، تأمین ۲۰ میلیارد دلار ارز واردات برنامهریزی شده است.
این ارقام نشان میدهد بانک مرکزی بر تداوم جریان تأمین ارز و حفظ دسترسی بخشهای ضروری اقتصاد به منابع ارزی تأکید دارد.
رئیسکل بانک مرکزی همچنین تأکید دارد که با وجود فشارهای موجود، وصول درآمدهای ارزی حاصل از صادرات نفت همچنان ادامه دارد و برای تداوم تأمین منابع ارزی در آینده نیز تمهیدات لازم در نظر گرفته شده است.
این رویکرد نشان میدهد که سیاستگذار اقتصادی در کنار مدیریت منابع ارزی، به دنبال استفاده از منابع جایگزین برای کاهش وابستگی بودجه به درآمدهای نفتی است.
تأکید بر تابآوری اقتصاد ایران در برابر تحریمها
همتی همچنین در نشست اخیر رؤسای بانکهای مرکزی کشورهای خاورمیانه، شمال آفریقا و آسیای مرکزی در بانکوک، سیاست پولی ایران در شرایط جنگی، تحریم و محدودیت انتقال منابع مالی را تشریح کرده بود.
وی در این نشست تأکید کرده که واکنش سیاستی بانک مرکزی با هدف مهار شتاب تورم و تقویت تابآوری اقتصادی و با در نظر گرفتن ذخایر ارزی در دسترس تنظیم میشود. به گفته او، این سیاستها علاوه بر محدودکردن رشد ترازنامه بانکها، شامل اقداماتی برای تقویت سلامت مالی شبکه بانکی و تخصیص منابع به تولید از طریق ابزارهای مختلف تأمین مالی است.
در مجموع، اظهارات رئیسکل بانک مرکزی بر این محور استوار است که با وجود فشارهای اقتصادی، محدودیتهای تجاری و دشواریهای ناشی از جنگ، سازوکارهای تأمین ارز، مدیریت نقدینگی و حمایت از تولید همچنان فعال هستند. کاهش رشد دوازدهماهه نقدینگی، بازگشت بخشی از زیرساختها و واحدهای صنعتی به مدار فعالیت و ادامه تأمین ارز واردات، از جمله شاخصهایی هستند که همتی برای تشریح ظرفیت اقتصاد کشور به آنها استناد کرده است.

