شماری از اساتید دانشگاه در گفت‌وگو با «ایران» اهداف سخنان ادعایی وزیر خارجه آمریکا علیه تمدن ایرانی را مورد بررسی قرار دادند

ایران در قاب جنگ تمدنی؛ واشنگتن چگونه تاریخ را وارونه می‌کند؟

فاطمه غریبی / گروه دیپلماسی-    ادعاهای اخیر مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا در آتن بار دیگر بحث درباره پیوند تاریخ و سیاست و تلاش واشنگتن برای صورت ‌بندی تقابل با ایران در چارچوبی تمدنی را برانگیخته است. آیا گفتمان «جنگ تمدنی» در حال تبدیل ‌شدن به یکی از مبانی سیاست خارجی آمریکا است و چنین رویکردی در گذشته نیز زمینه ‌ساز تقابل‌های تمدنی، جنگ‌افروزی و برهم‌خوردن نظم جهانی بوده است؟ در گفت‌وگو با جمعی از استادان دانشگاه، این پرسش‌ها را از منظر اهداف سیاسی و ریشه‌های تاریخی این رویکرد بررسی کرده‌ایم. حیدرعلی مسعودی، استاد روابط بین‌الملل دانشگاه شهید بهشتی معتقد است دولت ترامپ با گسترش ادبیات تهدید، می‌کوشد تقابل با ایران را از سطح منافع ملی آمریکا به سطح دفاع از منافع تمدنی غرب ارتقا دهد؛ گفتمانی که با وجود کاستی‌های جدی و دشواری تثبیت، لزوماً مانع تداوم فشارها و اقدامات نظامی واشنگتن علیه ایران نخواهد شد. سیروس فیضی، استاد روابط بین‌الملل دانشگاه تهران نیز این رویکرد را تلاشی برای ایدئولوژیک‌ کردن تقابل با جمهوری اسلامی و تعمیم آن به رویارویی غرب با ایران می‌داند؛ رویکردی که پیش‌تر در قالب نظریه «برخورد تمدن‌ها» مطرح شده بود، اما دامنه آن به ایران محدود نمی‌شد و جهان اسلام و قدرت‌هایی چون روسیه و چین را نیز در بر می‌گرفت. علی کالیراد، عضو هیأت علمی گروه تاریخ دانشگاه تهران، نیز روایت روبیو را مبتنی بر نگاهی ساده‌سازانه به تاریخ و دوگانه «غرب و اغیار» می‌داند؛ روایتی که در آن، قدرت‌های خارج از جهان غرب در جایگاه تهدیدی برای تمدن غرب قرار می‌گیرند.
صفحات
آرشیو تاریخی
شماره نه هزار و صد و چهل و پنج
 - شماره نه هزار و صد و چهل و پنج - ۱۹ مهر ۱۴۰۵