رئیس اتحادیه صنف نمایشگاه‌داران و فروشندگان خودروی تهران:
مردم فعلاً برای خرید خودرو عجله نکنند
قیمت خودرو از پلتفرم‌های آنلاین حذف شد
قیمت خودرو دوباره به مسأله‌ای بحث‌برانگیز در بازار تبدیل شده است؛ این‌بار نه فقط به دلیل افزایش قیمت‌ها، بلکه به دلیل اینکه اصلاً مشخص نیست عددی که در سایت‌ها و فضای مجازی دیده می‌شود، قیمت واقعی بازار است یا قیمتی که فروشنده برای خودروی خود در نظر گرفته است. از روز دوشنبه 13 مهر، همزمان با نوسان نرخ ارز، بسیاری از پلتفرم‌های خودرویی انتشار قیمت‌ها را متوقف کردند. حالا اسد کرمی، رئیس اتحادیه صنف نمایشگاه‌داران و فروشندگان خودروی تهران، می‌گوید:«اعلام قیمت خودرو در پلتفرم‌ها ممنوع شده است.»
البته این اولین‌بار نیست که انتشار قیمت خودرو در پلتفرم‌ها متوقف می‌شود؛ در سال‌های گذشته هم هر زمان بازار با موجی از افزایش قیمت روبه‌رو شده، بحث حذف قیمت‌ها از سایت‌ها مطرح بوده است. استدلال این است که قیمت‌های لحظه‌ای، در بازاری که معامله چندانی در آن انجام نمی‌شود، می‌تواند بیشتر از آنکه به شفافیت کمک کند، به افزایش هیجان دامن بزند.
کرمی اما انتقاد دیگری دارد. او می‌گوید:«اساساً مشخص نیست چه کسی باید برای خودرو قیمت تعیین کند.» به گفته او، «امروز هر فردی می‌تواند در سایت‌ها، پلتفرم‌ها یا شبکه‌های اجتماعی قیمتی برای یک خودرو اعلام کند و همان عدد بعد از مدتی به‌عنوان قیمت بازار شناخته شود.»
او به «خودرو یک» می‌گوید:«متأسفانه امروز اعلام قیمت خودرو از سوی اتحادیه انجام نمی‌شود و هر فردی برای خودش در سایت‌ها، پلتفرم‌ها و فضای مجازی قیمت اعلام می‌کند.»
به گفته کرمی، «ماجرا فقط به آگهی‌های اینترنتی هم محدود نمی‌شود.» او از فعالیت افرادی خبر می‌دهد که خارج از چارچوب نمایشگاه‌های رسمی وارد خرید و فروش خودرو شده‌اند و در برخی موارد تعداد زیادی خودرو را از شهرهای مختلف جمع‌آوری کرده و برای آنها قیمت تعیین می‌کنند. کرمی می‌گوید:«اتحادیه بارها در این‌باره نامه‌نگاری کرده و خواسته است فعالیت چنین مجموعه‌هایی تحت نظارت قرار گیرد، اما هنوز این مسأله به شکل مطلوب سامان نگرفته است.»
قیمت‌هایی که معامله نمی‌شوند
رشد قیمت خودرو در روزهای اخیر را نمی‌توان از افزایش نرخ ارز جدا کرد. خودروهای خارجی بیشترین اثر را از این نوسان گرفته‌اند و در بازار داخلی نیز قیمت برخی مدل‌های پرتقاضا افزایش قابل‌توجهی داشته است.
رئیس اتحادیه صنف نمایشگاه‌داران و فروشنـــــــدگان خـــــــودروی تهــــــــــران می‌گوید:«خودروهایی مانند پژو ۲۰۶ و دنا در مدت اخیر حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون تومان گران شده‌اند. با این حال او معتقد است:«همه این افزایش را نمی‌توان به حساب قیمت واقعی بازار گذاشت.» برای او، قیمت‌های چند میلیارد تومانی برخی خودروهای داخلی محل سؤال است. کرمی می‌گوید:«اگر قیمت خودرویی مانند پژو ۲۰۷ به چند میلیارد تومان رسیده، باید مشخص شود این رقم دقیقاً بر چه مبنایی تعیین شده است.»
افزایش نرخ ارز بخشی از ماجراست، اما به گفته رئیس اتحادیه صنف نمایشگاه‌داران و فروشندگان خودروی تهران، «این عامل هم نمی‌تواند توضیح‌دهنده تمام فاصله‌ای باشد که میان قیمت‌های اعلامی و توان خرید مردم ایجاد شده است.» همین‌جا یکی از مشکلات بازار خودش را نشان می‌دهد. خودرویی ممکن است با قیمت دو یا سه میلیارد تومان در سایت‌ها آگهی شود، اما این به معنی آن نیست که همان خودرو با این رقم معامله شده است. با این حال، وقتی چند آگهی با قیمت مشابه منتشر می‌شود، همان عدد خیلی زود به‌عنوان قیمت روز خودرو میان مردم می‌چرخد. کرمی می‌خواهد این فاصله کمتر شود. او می‌گوید:«اتحادیه تلاش می‌کند قیمت‌ها به سطحی برسد که به قیمت واقعی خودرو نزدیک‌تر باشد.»
پارکینگ‌هایی که تبدیل به بازار شده‌اند
بخش دیگری از انتقاد اتحادیه متوجه مجموعه‌هایی است که به گفته کرمی، «بدون مجوز نمایشگاه‌داری، در عمل وارد بازار خرید و فروش خودرو شده‌اند.»
او می‌گوید:«نمی‌توان فردی را که ۱۰۰ یا ۲۰۰ خودرو از شهرهای مختلف خریداری کرده و در یک پارکینگ نگه داشته است، بدون هیچ نظارتی فعال بازار دانست. اتحادیه این موضوع را با وزارت صمت و شورای رقابت هم مطرح کرده است.»
به گفته کرمی، «اتحادیه این موضوع را با وزارت صمت و شورای رقابت هم مطرح کرده است.» هرچند چالش اصلی به اعتقاد او، «فقط محل نگهداری خودرو نیست. وقتی خودرو در نمایشگاه عرضه می‌شود، خریدار امکان دیدن و بررسی آن را دارد و معامله در چارچوب مشخصی انجام می شود. اما نمی‌توان برای یک پارکینگ مجوز نمایشگاه صادر کرد و همان فعالیت را با عنوان دیگری ادامه داد.» این اختلاف در حالی مطرح می‌شود که بخش مهمی از معاملات خودرو در سال‌های اخیر از نمایشگاه‌ها فاصله گرفته و به فضای آنلاین منتقل شده است. در این فضا، مرز میان فروشنده واقعی، واسطه و مجموعه‌ای که تعداد زیادی خودرو در اختیار دارد، همیشه روشن نیست.
حواله‌هایی که تعدادشان از خودروها بیشتر می‌شود
بازار وارداتی‌ها داستان دیگری دارد. کرمی از فروش حواله خودرو هم انتقاد می‌کند و می‌گوید:«در مواردی یک خودرو وارد کشور شده، اما برای همان خودرو تعداد زیادی حواله به فروش رسیده است.»
به گفته او، «تعداد این حواله‌ها گاهی به ۱۰، ۲۰ یا حتی ۱۰۰ فقره می‌رسد.» کرمی می‌گوید که حدود دو سال است این موضوع را پیگیری می‌کند و نسبت به فعالیت شرکت‌هایی که به گفته او دست به «خالی‌فروشی» می‌زنند، هشدار داده است.
او می‌گوید که در این مدت برای پیگیری موضوع با فشارها و تماس‌هایی هم روبه‌رو شده، اما اختیار اتحادیه برای برخورد با این موارد محدود است. خواسته اتحادیه این است که خودرو پیش از عرضه برای فروش، کارشناسی شود و مشخص باشد چه خودرویی، با چه مشخصاتی و با چه قیمتی قرار است معامله شود. به این ترتیب، دست‌کم می‌توان بخشی از فاصله میان قیمت واقعی و قیمت حبابی را تشخیص داد.
بازار گران است، اما خریداری نیست
شاید عجیب‌ترین بخش ماجرا همین باشد؛ قیمت خودرو بالا رفته، اما بازار رونق نگرفته است. کرمی می‌گوید:«با وجود افزایش قیمت‌ها، خرید و فروش چندانی انجام نمی‌شود. فروشنده از آینده قیمت‌ها مطمئن نیست و خریدار هم حاضر نیست در بازاری که هر روز با یک عدد تازه روبه‌رو می‌شود، تصمیم قطعی بگیرد.»
فروشنده یک مسأله دیگر هم دارد؛ اگر امروز خودرو را بفروشد، فردا با پول آن چه خودرویی می‌تواند بخرد؟ همین مسأله باعث شده بخشی از مالکان ترجیح دهند فعلاً خودرو را وارد بازار نکنند. خریدار هم طرف دیگر ماجراست. کسی که قرار است چند میلیارد تومان برای خودرو هزینه کند، نمی‌خواهد چند روز بعد متوجه شود خریدش در سقف قیمت انجام شده است. نتیجه، بازاری است که قیمت‌های بالایی در آن دیده می‌شود، اما تعداد معامله‌ها با این قیمت‌ها قابل‌توجه نیست. رئیس اتحادیه صنف نمایشگاه‌داران و فروشندگان خودروی تهران هم در پاسخ به اینکه مردم در این شرایط خودرو بخرند یا منتظر بمانند، بر غیرواقعی بودن بخشی از قیمت‌های فعلی تأکید می‌کند. او می‌گوید:«اتحادیه تلاش می‌کند قیمت‌ها کنترل شود و مردم دوباره قدرت خرید پیدا کنند.»
بــــرش
بلاتکلیفی مردم برای خرید خودرو
بازار در وضعیتی قرار گرفته که نه فروشنده حاضر است به‌سادگی قیمت بدهد و نه خریدار با خیال راحت پول پرداخت می‌کند. قیمت‌ها بالا رفته‌اند، اما معامله‌ها عقب نشسته‌اند. در این میان، اتحادیه می‌خواهد قیمت‌ها را کنترل کند، پلتفرم‌ها فعلاً از انتشار آنها عقب کشیده‌اند و مردم مانده‌اند با یک سؤال ساده: اگر امروز خودرو نخرند، فردا ارزان‌تر می‌شود یا گران‌تر؟ هرچند فعلاً پاسخ روشنی برای این سؤال وجود ندارد!
