سه روز با سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان در اصفهان

کودکان؛ داوران اصلی سینمای کودک

 گروه فرهنگی-  سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان از یازدهم مهرماه در اصفهان آغاز شده و در سه روز اول، علاوه بر نمایش آثار ایرانی و بین‌المللی، شاهد حضور پررنگ کودکان و نوجوانان در مقام داور، برگزاری نشست‌های تخصصی و رسانه‌ای و اجرای برنامه‌های متعدد شهری بوده است. جشنواره امسال با شعار «رویای کودکان در پرده نقش جهان» تلاش کرده است سینمای کودک را از سالن‌های نمایش فراتر ببرد و آن را به بخشی از فضای عمومی شهر تبدیل کند. این دوره تا شانزدهم مهرماه ادامه دارد.
 
جشنواره با ادای احترام به کودکان شهید
 جشنواره امسال پیش از آنکه چراغ سالن‌های سینما روشن شود، در گلستان شهدای اصفهان آغاز شد؛ جایی که آیین افتتاحیه معنوی جشنواره با ادای احترام به شهدای کودک و نوجوان برگزار شد. در این مراسم، یاد شهدای جنگ تحمیلی ۱۲روزه و کودکان شهید گرامی داشته شد و جشنواره فعالیت خود را با تأکید بر موضوع «میناب، جان ایران» آغاز کرد.
 یکی از ویژگی‌های متفاوت این دوره، اختصاص بخشی ویژه به کودکان شهید مدرسه «شجره طیبه» میناب است. برگزارکنندگان اعلام کرده‌اند که این بخش تنها بخش ویژه جشنواره است و قرار است آثاری با موضوع کودکان میناب در قالب‌های مختلف در آن مورد توجه قرار گیرند. به این ترتیب، موضوع جنگ و تجربه کودکان از بحران، از همان آغاز در فضای جشنواره حضور پیدا کرده است.
 
 پرده‌ها روشن شدند و داوران کوچک 
به میدان آمدند
 نمایش رسمی آثار از یکشنبه دوازدهم مهر آغاز شد و اولین روز جشنواره با استقبال مخاطبان همراه بود. در اولین سانس ویژه کودکان و نوجوانان، فیلم‌های «نابغه و دیو سنگی» برای داوران کودک و «بادبادک‌ها» برای داوران نوجوان روی پرده رفتند و حضور قابل توجه کودکان، نوجوانان، عوامل فیلم‌ها و اهالی رسانه، حال‌وهوای جشنواره را از همان ابتدا شکل داد. اما شاید مهم‌ترین اتفاق این دوره، نه فقط تعداد فیلم‌ها، بلکه نقشی باشد که مخاطبان اصلی جشنواره در فرآیند داوری دارند. بیش از هزار و ۶۰۰ کودک و نوجوان در داوری آثار مشارکت می‌کنند و گروهی از نوجوانان نیز در قالب خبرنگار، رویداد را پوشش می‌دهند. بنابراین کودک و نوجوان در این جشنواره صرفاً تماشاگر نیست؛ او درباره فیلم‌ها نظر می‌دهد، نقد می‌کند و در انتخاب آثار برگزیده نقش دارد.
 
 رقابت فیلم‌ها جدی‌تر شد
 دومین روز جشنواره با افزایش تعداد اکران‌ها و برگزاری نشست‌های تخصصی و رسانه‌ای، فضای رقابتی بیشتری پیدا کرد. فیلم‌های کوتاه، پویانمایی و آثار بلند ایرانی و خارجی در جدول نمایش قرار گرفتند و داوران کودک و نوجوان نیز به تماشای آثار رقابتی نشستند.
 از جمله فیلم‌هایی که در این روز برای داوران کودک و نوجوان به نمایش درآمدند، «نگهبان خورشید» و «من جاسوزنی نیستم» بودند. در کنار اکران‌ها، نشست‌های رسانه‌ای، فرصت گفت‌وگوی فیلمسازان با خبرنگاران و مخاطبان را فراهم کرد و برنامه‌های تخصصی نیز بخش دیگری از فعالیت‌های روز دوم بود.
  در این میان، حضور آثار متنوع نشان می‌دهد که سینمای کودک امسال تنها به یک قالب یا یک موضوع محدود نشده است. در بخش ملی جشنواره ۷۷۱ اثر ثبت شده که شامل ۴۶ فیلم بلند داستانی، ۲۸۶ فیلم کوتاه داستانی، ۱۷۶ پویانمایی کوتاه و ۵۰ مستند کوتاه است. همچنین ۱۰۷ اثر در حوزه هوش مصنوعی ثبت شده که نشانه‌ای از ورود فناوری‌های تازه به حوزه تولید محتوای کودک و نوجوان است.
 
 از «گرگی خان» تا بزرگداشت کامبوزیا پرتوی
 سومین روز جشنواره نیز با مجموعه‌ای از اکران‌ها، نشست‌ها و کارگاه‌های تخصصی ادامه یافت. در خانه جشنواره، فیلم «گرگی خان» ویژه نابینایان و فیلم «بازگشت دوست وحشی» از بخش بین‌الملل به نمایش درآمدند و در ادامه، «گرگی خان» برای داوران کودک و «عموی بچه‌ها» برای داوران نوجوان اکران
 شدند. 
در کنار نمایش فیلم‌ها، نشست‌های رسانه‌ای درباره «عموی بچه‌ها» و «ورکانا» و کارگاه «کارگردانی برای سینمای کودک و نوجوان» با حضور آرش معیریان از برنامه‌های این روز بود. سومین روز همچنین با ادای احترام به زنده‌یاد کامبوزیا پرتوی، فیلمنامه‌نویس و کارگردان شناخته‌شده سینمای کودک، همراه شد؛ اتفاقی که بار دیگر نقش چهره‌های تأثیرگذار نسل‌های گذشته در شکل‌گیری سینمای کودک ایران را به یاد آورد. 
معرفی برگزیدگان 
بخش‌های بین‌الملل و کوتاه جشنواره
برگزیدگان بخش مسابقه بین‌الملل و مسابقه آثار کوتاه داستانی، پویانمایی، مستند و هوش مصنوعی سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان معرفی شدند. مراسم اختتامیه این بخش‌ها شامگاه دوشنبه ۱۳ مهر با حضور مدیران جشنواره، هنرمندان و اهالی رسانه در هتل کوثر برگزار شد. در بخش بین‌الملل، فیلم «قهرمان نیست» ساخته ریما داس، پروانه زرین بهترین فیلم را دریافت کرد و «تولدت مبارک» به کارگردانی سارا گوهر نیز جوایزی از جمله بهترین کارگردانی و بهترین فیلم از نگاه داوران نوجوان را به دست آورد. در بخش‌های کوتاه نیز «مکانیک»، «کوه راستین»، «زومپیا» و «شیشه‌ای در قلب من» از آثار برگزیده بودند.
 یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های جشنواره امسال، تلاش برای تبدیل آن به یک رویداد شهری است. در کنار نمایش فیلم‌ها، بیش از هزار برنامه جنبی در نقاط مختلف اصفهان پیش‌بینی شده است؛ از برنامه‌های مدارس و محله‌ها تا موکب‌ها، غرفه‌ها و اجراهای صحنه‌ای. برنامه‌های شهری در چهارباغ نیز با حضور خانواده‌ها و کودکان دنبال می‌شود و برای دسترسی آسان‌تر مخاطبان به محل اصلی جشنواره، سرویس‌های رفت‌وبرگشت از چند نقطه شهر در نظر گرفته شده است. این رویکرد باعث شده جشنواره تنها به «اکران فیلم» محدود نماند. از یک سو، موضوعات سختی مانند جنگ و تجربه کودکان از بحران وارد آثار و برنامه‌ها شده و از سوی دیگر، فضای جشنواره تلاش می‌کند شادی، بازی، خیال و مشارکت اجتماعی را برای کودکان فراهم کند. حضور هوش مصنوعی در میان آثار، مشارکت گسترده داوران کودک و نوجوان و گسترش برنامه‌ها در سطح شهر نیز نشان می‌دهد سینمای کودک در این دوره در حال تجربه تغییراتی جدی است.