نیاز قایقرانی به خانه‌تکانی
هرمز فتحی‌نیا
کارشناس قایقرانی
عملکرد قایقرانی آب‌های آرام ایران در بازی‌های آسیایی ۲۰۲۶ ناگویا، با کسب تنها یک مدال برنز، نتیجه‌ای قابل تأمل و نگران‌کننده برای کانوئینگ ایران بود. این تیم در شرایطی ۹ فینالیست در بازی‌ها داشت که حاصل حضورش تنها یک مدال برنز بود؛ نتیجه‌ای که روند نزولی این رشته را بیش از گذشته نمایان می‌کند. بدون شک اگر فدراسیون با همین رویکرد به مسیر خود ادامه دهد، قایقرانی ایران در سال‌های آینده با چالش‌های جدی‌تری روبه‌رو خواهد شد. در شرایطی که علم تمرین در قایقرانی و ورزش قهرمانی به‌طور مستمر در حال به‌روزرسانی است، نمی‌توان با روش‌های منسوخ و الگوهای قدیمی به نتایج مطلوب دست پیدا کرد. حضور در بازی‌های آسیایی ۲۰۲۶ باید از مدت‌ها قبل با یک برنامه‌ریزی دقیق، بلندمدت و مبتنی بر اصول علمی دنبال می‌شد؛ برنامه‌ای اساسی که مورد تأیید کارشناسان و پیشکسوتان قایقرانی قرار گیرد و تمام ابعاد فنی، آماده‌سازی، استعدادیابی و پشتوانه‌سازی را دربرگیرد. یکی از مسائلی که در این میان نیازمند توجه جدی است، نحوه تصمیم‌گیری و سیاست‌گذاری در فدراسیون است. سیاست تک‌محوری حاکم بر فدراسیون، این نگرانی را ایجاد می‌کند که نظرات کارشناسی و واقعیت‌های موجود در میدان ورزش، آن‌گونه که باید در تصمیمات نهایی لحاظ نشوند. معمولاً آنچه از سوی مربیان و کادر فنی مدنظر قرار می‌گیرد، با تصمیم رئیس فدراسیون تغییر می‌کند و برنامه‌ها بر اساس نظر افرادی تدوین می‌شود که تجربه مستقیم حضور در بازی‌های آسیایی را نداشته‌اند. طبیعی است که در چنین شرایطی، فاصله میان برنامه‌ریزی و واقعیت‌های رقابت‌های سطح بالای آسیا افزایش پیدا کند. اتفاقی که برای قایقرانان ملی‌پوش کانوئینگ در ناگویا رخ داد، از این جهت ناراحت‌کننده است که آنها سال‌ها برای رسیدن به این سطح تلاش کرده‌اند و بخش مهمی از عمر ورزشی خود را در اردوها و مسابقات سپری کرده‌اند، اما در نهایت نتوانستند متناسب با زحمات خود نتیجه بگیرند. نکته مهم دیگر، ترکیب تیم اعزامی به ناگویا و مسأله پشتوانه‌سازی است. بسیاری از پاروزنان حاضر در این رقابت‌ها محصول فعالیت و برنامه‌ریزی فدراسیون‌های قبل هستند و در پنج یا شش سال اخیر ساخته نشده‌اند. حتی در میان آنها چهره جدید و جوانی که بتواند نویدبخش آینده کانوئینگ باشد، دیده نمی‌شد. این مسأله می‌تواند آینده این رشته را با چالش مواجه کند و نشان می‌دهد استعدادیابی و سرمایه‌گذاری روی نسل جدید قایقرانی نیازمند توجه بیشتری است. در گذشته تلاش می‌شد از ظرفیت نیروی انسانی موجود در اردوها استفاده شود، اما اکنون اردوهای تیم ملی در نهایت با حضور حدود ۱۰ قایقران برگزار می‌شود. طبیعی است که چنین مدل محدودی از سرمایه‌گذاری، نمی‌تواند پشتوانه مناسبی برای آینده تیم ملی ایجاد کند و شاید یکی از دلایل روند نزولی قایقرانی آب‌های آرام نیز همین کاهش دامنه استعدادیابی و محدود شدن فرآیند پرورش قهرمان باشد. اکنون کانوئینگ ایران بیش از هر زمان دیگری به خون تازه، تغییر رویکرد و بازنگری در شیوه تصمیم‌گیری نیاز دارد. برای خروج از رخوت موجود، خانه‌تکانی در برخی ساختارها و تدوین یک برنامه جدید و بلندمدت ضروری به نظر می‌رسد؛ برنامه‌ای که بتواند زمینه ظهور نسل جدید قایقرانی ایران را فراهم و این رشته را دوباره به سمت توسعه پایدار و موفقیت در رقابت‌های آسیایی هدایت کند.
