از پالایشگاه تا جایگاه؛ زنجیرهای که قطع نشد
رضا مهدویپور کارشناس انرژی
با وجود آسیبدیدگی برخی از پالایشگاههای گازی در پارس جنوبی که در مقطعی تا ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت فرآورش گاز طبیعی را از مدار خارج کرد، همچنین آسیب به بخشی از زیرساختهای ذخیرهسازی فرآورده در تهران در جریان دو جنگ تحمیلی ۱۲روزه و ۴۰روزه رمضان و از دست رفتن بخشی از ظرفیت تولید پالایشگاه نفت لاوان در روزهای پایانی جنگ رمضان، اما خوشبختانه در بیش از ۴۵۰۰ جایگاه عرضه سوخت و فرآوردههای نفتی در سراسر کشور اختلالی در تأمین و عرضه سوخت ایجاد نشد.
در این شرایط، یکی از اقدامات سیاستی دولت، بازتنظیم سهمیههای کارت سوخت بود؛ بهگونهای که سهمیه از ۱۰۰ لیتر به ۷۰ لیتر و سپس به 50 لیتر کاهش یافت. همچنین سهمیه یارانهای در مقطعی محدود شد تا از یک سو انحراف و مصرف خارج از الگوی سوخت به حداقل برسد و از سوی دیگر، دسترسی تمامی خودروها به سوخت در جایگاهها تسهیل شود. این پایداری در تأمین و عرضه سوخت، حاصل مجموعه اقداماتی بود که از سوی دولت، وزارت نفت، شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی و شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی در بخشهای مختلف زنجیره، از تولید و انتقال گرفته تا ذخیرهسازی و توزیع، انجام شد. در نهایت نیز شبکه گسترده بیش از ۴۵۰۰ جایگاه عرضه سوخت کشور توانست بدون اختلال به فعالیت خود ادامه دهد. همچنین همراهی مردم و مشارکت آنها در کمپینها و پویشهای مرتبط با مدیریت و بهینهسازی مصرف انرژی نیز در تداوم این روند مؤثر بود. از سوی دیگر، کشور از ظرفیت قابل توجهی در بخش پالایش نفت و فرآورش گاز برخوردار است و ظرفیتهای بالقوهای برای تولید انواع فرآوردههای نفتی در پالایشگاهها، مجتمعهای پتروشیمی و برخی واحدهای پالایشی خصوصی وجود دارد. در شرایط جنگی، این ظرفیتها به کار گرفته شد تا توان بالقوه تولید فرآوردههایی مانند بنزین، گازوئیل و نفت کوره به ظرفیت بالفعل تبدیل و بخشی از کمبودهای احتمالی از این طریق جبران شود.


