علی کفاشیان، رئیس پیشین فدراسیون فوتبال در گفت‌و‌گو با «ایران»:

عبرت نگیریم، از آسیا هم عقب می‌مانیم

مهری رنجبر/ علی کفاشیان، رئیس پیشین فدراسیون فوتبال، جام جهانی ۲۰۲۶ را «کارگاه آموزشی مدرن» برای مربیان، مدیران و بازیکنان فوتبال ایران می‌داند؛ تورنمنتی که به باور او، بار دیگر نشان داد مسیر موفقیت تیم‌های ملی از دل لیگ‌های قدرتمند و پویا می‌گذرد. کفاشیان در گفت‌و‌گو با «ایران» با تأکید بر پیوند مستقیم میان کیفیت لیگ داخلی و عملکرد تیم ملی گفت:«تقریباً همه کارشناسان معتقدند لیگ قوی، تیم ملی قدرتمند می‌سازد. چهار تیم حاضر در مرحله نیمه‌نهایی جام جهانی ۲۰۲۶ در واقع مزد سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی در لیگ‌های خود را گرفته‌اند. مسابقات جام جهانی حاصل عملکرد چهار ساله تیم‌هاست؛ تیم‌هایی که کار کرده‌اند، پیشرفت‌شان را نشان می‌دهند و آنهایی که عقب مانده‌اند نیز مجبور به کنار رفتن از چرخه برگزاری مسابقات شده‌اند.»

او با اشاره به افزایش تعداد تیم‌های حاضر در این دوره از رقابت‌ها توضیح داد:«هرچند این دوره با حضور ۴۸ تیم برگزار شد، اما با یک مقایسه ساده می‌توان دید که تیم‌های صاحبنام همچنان جلوتر هستند و برخی دیگر از مسیر پیشرفت جا مانده‌اند. به نظر من کادر فنی تیم ملی باید به‌ صورت دقیق بررسی کنند که تیم‌های قدرتمند از نظر زیرساخت، سرمایه‌گذاری، آموزش و برنامه‌ریزی در تیم‌های پایه چگونه عمل کرده‌اند. جام جهانی در واقع یک فرصت مطالعاتی است تا بتوان با الگوبرداری، مسیر پیشرفت فوتبال باشگاهی را ترسیم کرد.»
رئیس پیشین فدراسیون فوتبال در ادامه به نقش بازار نقل‌وانتقالات پس از جام‌جهانی اشاره کرد و گفت:«بعد از جام جهانی و با باز شدن پنجره نقل‌وانتقالات لیگ‌های مختلف، مشخص می‌شود فوتبال کدام کشورها رشد کرده است. ممکن است از یک تیم، چهار بازیکن راهی لیگ‌های معتبر شوند و از تیمی دیگر حتی یک بازیکن هم منتقل نشود. حضور تیم‌هایی از انگلیس، اسپانیا، آرژانتین و فرانسه در نیمه‌نهایی نیز نشان‌دهنده قدرت لیگ‌های این کشورهاست.»
او با انتقاد از ایده تمرکز بیش از اندازه به تیم ملی و رهایی مسابقات باشگاهی در ایران تأکید کرد:«کشوری که فقط روی تیم ملی تمرکز کند، قطعاً به مراحل بالای رقابت‌ها نمی‌رسد و در نقطه‌ای متوقف می‌شود. ریشه اصلی موفقیت تیم ملی، لیگ و باشگاه‌ها هستند. اگر باشگاه‌ها روی بازیکنان سرمایه‌گذاری کنند، مسیر موفقیت هموار می‌شود. همچنین اگر هدف، تربیت بازیکنانی باشد که به لیگ‌های اروپایی ترانسفر شوند، راه رشد فوتبال باز خواهد شد. امروز می‌بینیم بازیکنان ازبکستان و ژاپن به‌راحتی راهی اروپا می‌شوند، اما بازیکنان ایرانی به دلیل بالا بودن سن، متقاضی چندانی ندارند؛ این ضعفی است که باید برطرف شود.»
کفاشیان بر ضرورت توجه به نسل جوان تأکید کرد و گفت:«اگر باشگاه‌ها و مربیان از جام جهانی عبرت نگیرند، فوتبال ایران نه‌تنها پیشرفت نمی‌کند، بلکه احتمال عقب‌گرد نیز وجود دارد و حتی ممکن است از کشورهای آسیایی هم عقب بمانیم. بنابراین باشگاه‌ها باید به‌ جای تمرکز بر بازیکنان خارجی درجه دو و سه، روی بازیکنان جوان سرمایه‌گذاری کنند.»
رئیس پیشین تیم ملی، پیر شدن تیم ملی را نتیجه بی‌توجهی به جوانان در لیگ برتر دانست و توضیح داد:«ناکامی تیم‌های پایه ایران در آسیا، نتیجه عدم استفاده از بازیکنان جوان در لیگ برتر است. هرچند سازمان لیگ استفاده از بازیکنان زیر ۲۰سال را الزامی کرده، اما وقتی مربیان به آنها میدان نمی‌دهند، طبیعی است که بازیکن جوانی به تیم ملی اضافه نشود. نتیجه این روند، پیر شدن تیم ملی و افت کیفیت آن است؛ بازیکنان مسن کنار می‌روند، اما جایگزینی برای آنها وجود ندارد.»
کفاشیان ادامه داد:«مشکل اصلی، نتیجه‌گرایی افراطی است که جای سرمایه‌گذاری روی آینده را گرفته است. همین حالا حسین عبدی هدایت تیم امید را برعهده دارد؛ تیمی که باید آینده فوتبال ایران را بسازد. باید دید این تیم در بازی‌های آسیایی ناگویا چه عملکردی خواهد داشت. اگر عملکرد موفقی داشته باشد، باشگاه‌ها نیز به سمت استفاده از بازیکنان جوان می‌روند و کمتر به سراغ بازیکنان خارجی سطح پایین خواهند رفت.»
او همچنین به گفت‌وگوی خود با سرمربی ‌تیم‌ملی اشاره کرد و گفت:«پیش از این به امیر قلعه‌نویی پیشنهاد دادم در جلسه‌ای با مربیان لیگ برتر، از آنها بخواهد به بازیکنان جوان میدان بدهند؛ نه فقط به خاطر لیگ، بلکه به خاطر آینده فوتبال ایران. چرا باید یک بازیکن مسن با رقم‌های چند میلیاردی قرارداد ببندد، اما بازیکنان جوان و باانگیزه با هزینه کمتر کنار گذاشته شوند؟ این مسأله به همان نتیجه‌گرایی برمی‌گردد که یک ایراد بزرگ است.»
رئیس پیشین فدراسیون فوتبال در ادامه به مشکلات مدیریتی نیز  اشاره کرد و گفت:«همه چیز به مربی برنمی‌گردد. ما مربیان خوبی مانند منصوریان و گل‌محمدی داشته‌ایم. اما وقتی باشگاهی برای یک بازیکن هزینه ۱۵۰ میلیاردی می‌کند، آیا به همان میزان به زیرساخت، تیم‌های پایه و ارتقای دانش‌فنی مربیان توجه دارد؟ در این دوره دیدم که قلعه‌نویی از مربیان جوان و فنی استفاده کرده و تحلیل‌های به‌روزی ارائه می‌شود که بسیار ارزشمند است.»
او تأکید کرد:«اگر مدیران باشگاه‌ها به‌ جای توجه به نام و تبلیغات رسانه‌ای، دانش فنی مربیان را ملاک قرار دهند، می‌توانند به نتایج بهتری برسند. وقتی مدیر باشگاه فقط نتیجه می‌خواهد، مربی هم مجبور می‌شود به هر قیمتی نتیجه بگیرد؛ در حالی که این رویکرد اصولی نیست. مدیر باید به زیرساخت، تیم‌های پایه و برنامه‌های فنی توجه کند و با حمایت، مسیر موفقیت را هموار سازد.»
کفاشیان با اشاره به تبعات بی‌توجهی به پایه‌ها توضیح داد:«وقتی به بازیکنان پایه توجه نشود، استعدادها در مسیر رشد از بین می‌روند و حتی درآمدزایی باشگاه‌ها از محل ترانسفر بازیکنان نیز متوقف می‌شود.»
او در بخش دیگری از گفت و گوی خود، برگزاری لیگ ۱۸ تیمی را تصمیمی ناموفق دانست و گفت:«پیش از این هم لیگ ۱۸ تیمی را تجربه کرده‌ایم و موفق نبود. مشخص نیست با چه استدلالی دوباره به این مدل بازگشته‌ایم. بدون تردید در فصل جدید با مشکلاتی در زیرساخت، رفت‌وآمد تیم‌ها و افت کیفیت مواجه خواهیم شد. افزایش کمیت به قیمت کاهش کیفیت، یک خطر جدی برای فوتبال است؛ در حالی که باید کیفیت لیگ ارتقا پیدا کند. باشگاه‌ها باید برای فوتبال هزینه کنند، نه صرفاً برای تیم.»
کفاشیان به ضرورت برنامه‌ریزی برای آینده تیم ملی اشاره کرد و گفت:«از همین حالا باید برای جام جهانی بعدی برنامه‌ریزی کنیم. لازم است حدود ۵۰ درصد ترکیب تیم ملی با حضور بازیکنان جوان بازسازی شود تا این تیم به جام ملت‌های آسیا برسد و از آن مسیر به جام جهانی صعود کند. جام‌ملت‌های آسیا می‌تواند پلی برای موفقیت در جام جهانی آینده باشد.»
او در پایان توضیح داد:«فدراسیون باید توجه ویژه‌ای به رده‌های سنی پایه داشته باشد و بخشی از بودجه را به این بخش اختصاص دهد. نباید فراموش کنیم که رقابت‌های انتخابی جام جهانی خیلی زود آغاز می‌شود و اگر از همین حالا کار را شروع نکنیم، حتی حضور در میان ۴۸ تیم نیز دشوار خواهد شد.»
صفحات
آرشیو تاریخی
شماره نه هزار و هفتاد و سه
 - شماره نه هزار و هفتاد و سه - ۲۳ تیر ۱۴۰۵