با تداوم خشکسالی و افت ذخایر سدهای تهران، استفاده از پساب در بخش صنعت به یکی از مسیرهای اصلی کاهش فشار بر منابع آب شرب پایتخت تبدیل شده است. همزمان با توسعه شبکه فاضلاب و افزایش ظرفیت تصفیه‌خانه‌ها، بخشی از نیاز آبی صنایع و مجموعه‌های دارای فضای سبز از پساب تأمین می‌شود؛ روندی که به گفته مسئولان آبفا می‌تواند به پایداری بیشتر تأمین آب تهران کمک کند.
سخنگوی شرکت آب و فاضلاب استان تهران در نشستی خبری که روز گذشته در شرکت آبفای منطقه ۲ برگزار شد، با اشاره به وضعیت تولید و بهره‌برداری از پساب در پایتخت گفت: «در حال حاضر حدود ۸۰ درصد شبکه فاضلاب تهران تکمیل شده است.» به گفته او، در سال‌های گذشته توسعه این شبکه در برخی مناطق نامتوازن بود و خطوط جمع‌آوری در بخش‌هایی از شهر کامل نشده بود، اما اکنون روند تکمیل شبکه شتاب گرفته و وضعیت جمع‌آوری فاضلاب به شرایطی پایدارتر رسیده است. بهنام بخشی افزود با افزایش ظرفیت تصفیه‌خانه‌های تهران، صنایع بزرگ نیز بخشی از نیاز آبی خود را از پساب تصفیه‌شده تأمین می‌کنند. او در این زمینه به پالایشگاه تهران اشاره کرد و گفت این مجموعه سالانه حدود ۱۹ میلیون مترمکعب پساب دریافت می‌کند؛ رقمی که به گفته او در کاهش مصرف آب شرب در بخش صنعت اثرگذار بوده است.

ظرفیت پساب برای صنعت
به گفته سخنگوی آبفای استان تهران، شهرک‌های صنعتی نیز به استفاده از پساب روی آورده‌اند و امکان برداشت و انتقال برای آنها فراهم شده است. برآوردها نشان می‌دهد نیاز آبی صنایع تهران حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب در سال است و بجز صنایع غذایی و دارویی، بخش قابل توجهی از این نیاز را می‌توان از طریق پساب تأمین کرد. او همچنین یادآور شد استفاده از پساب تنها به صنایع محدود نمی‌شود و برای آبیاری فضای سبز اداری و مجموعه‌های بزرگ نیز مجاز است. بر اساس قانون برنامه هفتم توسعه، صنایع و نهادهایی که دارای فضای سبز وسیع هستند، ملزم به استفاده از پساب شده‌اند؛ اقدامی که می‌تواند برداشت از منابع متعارف آب را کاهش دهد. بخشی با اشاره به همکاری میان صنایع و شرکت آب و فاضلاب گفت: «در برخی واحدها حتی از منابع داخلی و آب‌های متعارف همان مجموعه‌ها نیز برای کمک به پایداری تأمین آب تهران استفاده می‌شود.» به گفته او، این همکاری موجب شده بخشی از چرخه مصرف آب در صنعت به سمت استفاده از پساب برود و فشار کمتری بر منابع زیرزمینی و سدها وارد شود.

مسیر مدیریت مصرف ادامه دارد
سخنگوی آبفای استان تهران در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به آغاز فصل گرما و اهمیت مدیریت مصرف آب، اظهار کرد: «تهران سال گذشته را با وجود تنش‌های آبی پشت سر گذاشت، اما روند مصرف در بخش خانگی تا حدی بهبود یافته است.» به گفته او، سهم خانوارهای خوش‌مصرف از حدود ۲۹ درصد در ابتدای سال، در اسفند به نزدیک ۴۰ درصد رسید و تا ۱۵ خرداد امسال نیز به حدود ۵۰ درصد افزایش یافته است. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که وضعیت ذخایر سدهای تهران همچنان نگران‌کننده است و مسئولان آبفا تأکید دارند بدون تداوم مدیریت مصرف، عبور از تابستان پیش‌رو دشوار خواهد بود.

ذخایر سدها هنوز 
پایین‌تر از حد نیاز است
بخشی با اشاره به وضعیت سدهای تهران گفت: «سال آبی جاری با یکی از کمترین سطوح ذخیره آغاز شده است.» به گفته او، در ابتدای سال آبی تنها ۲۵۰ میلیون مترمکعب آب در مخازن سدها ذخیره شده بود، در حالی که این رقم در سال‌های مشابه بیش از ۴۵۰ میلیون مترمکعب ثبت شده بود. 
او افزود: «تهران برای عبور از یک سال بدون تنش آبی به دست‌کم ۶۰۰ میلیون مترمکعب ذخیره و برای قرار گرفتن در شرایط مطلوب به ۸۵۰ میلیون مترمکعب آب نیاز دارد.» به گفته سخنگوی آبفای استان تهران، تا ۱۵ خرداد میزان پرشدگی سدهای تهران تنها ۳۰ درصد بوده و حجم ذخیره موجود به ۵۵۰ میلیون مترمکعب رسیده است؛ در حالی که میانگین بلندمدت این رقم در همین مقطع زمانی ۸۴۴ میلیون مترمکعب بوده است. این اختلاف نشان می‌دهد ذخایر سدهای تهران همچنان فاصله قابل توجهی با شرایط طبیعی دارد. او همچنین با اشاره به وضعیت بارش‌ها گفت تا این تاریخ ۱۷۲ میلیمتر بارندگی در تهران ثبت شده است. هرچند این رقم نسبت به سال گذشته ۱۸ درصد افزایش دارد، اما در مقایسه با میانگین بلندمدت همچنان ۳۴ درصد کمتر است؛ موضوعی که به گفته او ضرورت ادامه مدیریت مصرف را دوچندان می‌کند.

برنامه‌های آبفا برای عبور از تابستان
در همین نشست، ابوالفضل صدرایی، مدیرعامل آبفای منطقه ۲ تهران نیز با اشاره به شرایط منابع آبی گفت:«مجموعه آبفا و آب منطقه‌ای با توجه به تجربه سال گذشته و تداوم خشکسالی، برای عبور از 
شرایط پیش‌رو برنامه‌ریزی مشخصی انجام داده‌اند.»  او تأکید کرد: «روزهای سختی در حوزه تأمین و مدیریت آب پشت سر گذاشته شده، اما پایش مستمر شبکه و همراهی مشترکان، بخشی از فشار موجود را کاهش داده است.» 
صدرایی افزود: «با توجه به پیش‌بینی تابستانی گرم‌تر از حد نرمال و همزمانی برخی مناسبت‌ها و رویدادها که می‌تواند الگوی مصرف را تغییر دهد، مدیریت مصرف باید با جدیت دنبال شود.»  به گفته او، استان تهران اکنون پنجمین سال خشکسالی را پشت سر می‌گذارد و به همین دلیل برنامه‌های روزانه و مرحله‌بندی‌شده‌ای برای مدیریت کم‌آبی تدوین شده است. او یکی از محورهای این برنامه را اصلاح و به‌روزرسانی شبکه توزیع آب و مدیریت متمرکز آن عنوان کرد و گفت: «این فرآیند از طریق سامانه‌های برخط انجام می‌شود؛ سامانه‌هایی که در آنها فشار شبکه، میزان ورودی آب از مخازن و کیفیت آب به‌صورت لحظه‌ای کنترل می‌شود.»  صدرایی همچنین اعلام کرد: «سال گذشته حدود هزار و ۲۵۰ کیلومتر از شبکه مورد پایش قرار گرفت و اقداماتی برای شناسایی و کاهش هدررفت پنهان آب انجام شد.»
 
مقابله با انشعابات غیرمجاز
مدیرعامل آبفای منطقه ۲ تهران در ادامه به موضوع انشعابات غیرمجاز نیز اشاره کرد و گفت: «بر اساس آمار موجود، بیش از ۱۷ هزار انشعاب غیرمجاز شناسایی شده است.» به گفته او، برخورد با این انشعابات یکی از محورهای مدیریت منابع آب در تهران به شمار می‌رود و اقدامات لازم در این زمینه در حال انجام است. تهران برای عبور از شرایط کم‌آبی، ناگزیر از حرکت همزمان در چند مسیر است: کاهش مصرف، کنترل هدررفت، مقابله با برداشت‌های غیرمجاز و جایگزینی منابعی مانند پساب به جای آب شرب در بخش صنعت و فضای سبز.  در چنین شرایطی، پساب دیگر یک منبع فرعی نیست، بلکه به‌تدریج به بخشی از راهبرد تأمین آب پایتخت تبدیل می‌شود.