شرح مشکلات و دغدغههای فعالان یک صنعت نوآور و پویا
تار و پود صنعت «بــــازیســــازی» به اینترنت بینالملل گره خورده است
آرزو کیهان
گروه علم و فناوری
در حالی که جهان با سرعتی بالا به سوی اقتصاد دیجیتال، صنایع خلاق و بازارهای نوین تکنولوژی حرکت میکند، فعالان حوزه بازیسازی کشور، بهدلیل محدودیت اینترنت بینالملل ناشی از شرایط تجاوز جنایتکارانه آمریکا و اسرائیل و وقوع جنگ رمضان، با چالشهای بزرگی مواجه شدهاند. با هر بار قطع ارتباط با شبکه جهانی، بخش بزرگی از سرمایههای انسانی، فنی و اعتباری این حوزه از دست میرود و این قطعیها برای گیمرها به معنای پایان یک سرگرمی حرفهای و نابودی درآمدهای ارزی و برای بازیسازان هم به مثابه پرتاب شدن از میدان رقابت بینالمللی به حاشیه است. به گفته فعالان این حوزه، صنعت بازیسازی و گیمینگ در ایران سالهاست که با «تحریمهای بینالمللی» و «محدودیتهای زیرساختی داخلی» دستوپنجه نرم میکنند و تبعات ناخواسته جنگ تحمیلی سوم این مشکلات را بیشتر کرده است.
اینترنت، اکسیژن صنعت بازیسازی
«عمـــــاد رحمانــــــــی»، از کارشناسان و فعالان باسابقه حوزه بازیسازی در گفتوگو با «ایران»، محدودیتهای اخیر اینترنت بینالمللی را زمینه ساز ایجاد چالشهای فنی برای بازیسازان و گیمرها میداند و میگوید: «پیش از هر چیز باید درک کنیم که صنعت بازیهای رایانهای، مصداق بارز «هایتک» و ایستادن در لبه تکنولوژی جهان است. وقتی از صنعتی در لبه تکنولوژی سخن میگوییم، یعنی تمامی تار و پود آن، از دانش و ارتقای فنی گرفته تا ارتباط با مخاطب، مارکتینگ و مذاکره با ناشران، به ابزاری حیاتی به نام «اینترنت بینالملل» گره خورده است.
او اینترنت را در حکم اکسیژن برای صنعت بازیسازی میداند و ادامه میدهد: «وقتی یک بازیساز یا گیمر با کاهش دسترسی به اینترنت جهانی مواجه میشود، نمیداند در دنیای بازیاش چه میگذرد، چند نفر درحال استفاده از محصول او هستند و حتی از نظرات و نقدهای مخاطبانش بیخبر میماند. در صورت قطع اینترنت بینالملل هم در عمل پلهای ارتباطی با ناشران بینالمللی محدود میشود و دسترسی به درآمدهای ارزی و مطالبات مالی نیزغیرممکن میشود.»
نیاز مداوم به آموزش
رحمانی با اشاره به نیاز این حوزه به آموزش مداوم، میگوید:«واقعیت این است که صنعت بازیسازی در ایران هنوز به معنای کلاسیک و آکادمیک در دانشگاهها تدریس نشده و بخش عمده دانش ما از طریق بومیسازی آموزههای روز جهان به دست میآید و این فرآیند بشدت به اینترنت بینالملل وابسته است. به عنوان مثال، اگر قرار باشد یک افکت بصری خاص در بازی اجرا شود، هنرمند و برنامهنویس باید در پلتفرمهایی مثل یوتیوب آموزشهای لازم را ببینند تا شیوه اجرای آن را یاد بگیرند.»
او با اشاره به اینکه همه مراحل تولید یک ویدیوگیم نیازمند اتصال مداوم به اینترنت است، ثبت «لایسنس» نرمافزارهای تخصصی و موتورهای بازیسازی را نیز چالش دیگر پیشروی بازیسازان میداند و میگوید: «اگر این لایسنسها تا یک ماه به اینترنت جهانی متصل نشوند، به طور کامل غیرفعال و نابود میشوند. درواقع محدودیت طولانیمدت اینترنت برای بازیساز یک مشکل ساده نیست بلکه آن را میتوان یک «ابرچالش» یا «ابربحران» برای بقای تولید دانست.»
این فعال حوزه بازیسازی در پاسخ به سؤالی درباره وضعیت اشتغال در این حوزه پس از جنگ رمضان هم با اشاره به لطمات جدی وارده به گیمرها، استریمرها و تولیدکنندگان محتوا، توضیح میدهد: «بیشتر شرکتهای همکار ما که در حوزه بازیهای ویدیویی بویژه پلتفرم PC فعالیت میکنند، ناچار به تعدیل ۲۰ تا ۳۰ درصدی نیرو شدهاند. این وضعیت با هر روز محدودیت اینترنت وخیمتر و ناامیدکنندهتر میشود. پروژهها رسماً متوقف شدهاند و ما هر روز بیش از پیش ازجامعه جهانی عقب میافتیم.»
اینترنت پرو کارآمد نیست
رحمانی با انتقاد از ارائه مدلهای خاص اینترنت ازجمله اینترنت پرو به افرادی خاص، این راهکار را کارآمد نمیداند و معتقد است:« اینترنت به شکلی که اکنون در حال توزیع است برای گیمرها و بازیسازان، کارآمد نیست. ما بهعنوان شرکتهای دانشبنیان و خلاق، با محدودیتهای هزینهای روبهرو هستیم و نمیتوانیم برای تکتک کارمندان خود اینترنت پرو تهیه کنیم.» او ادامه میدهد:« بازی تولیدی شرکت ما برای آپلود و استریم نیاز به ۷۰ گیگابایت حجم دارد بنابراین ارائه اینترنت پرو با بستههای ۵ یا ۵۰ گیگابایتی، آن هم با این قیمت بالا، به هیچ عنوان پاسخگوی پهنای باند مورد نیاز ما نیست.»
این فعال حوزه بازیسازی مسأله حیاتیتر را دسترسی نداشتن مخاطب به اینترنت بینالملل میداند و ادامه میدهد:« وقتی مخاطب به محصول ما دسترسی ندارد، تمام تلاشهایمان برای تولید، بیهوده است. درست مانند اینکه با وجود راهاندازی لوکسترین و مجهزترین پاساژ در قلب تهران، راههای ورودی مردم به این پاساژ را مسدود کنید. آنلاینشاپها هم همین مشکل را دارند و با وجود دسترسی محدود به اینترنت، از خریدار خبری نیست.»
رحمانی بازهم با تأکید بر اینکه اینترنت «پرو» گرهی از مشکلات این حوزه باز نمیکند، میگوید: «ما شرایط امنیتی را درک میکنیم، اما انتظار داریم با بازگشت شرایط به حالت عادیتر، محدودیتها کمتر شود. دائمی شدن این محدودیتها منجر به نابودی شرکتهایی خواهد شد که گاه تا ۱۵۰ نیروی متخصص را در خدمت دارند. امیدوارم اینترنت بینالملل به عنوان رگ حیاتی این صنعت، دوباره در اختیار همه مردم قرار گیرد تا از ایجاد بحران مالی گستردهتر جلوگیری شود.»
چالش جذب سرمایه
در سایه محدودیت اینترنت
امیر نظری، یکی دیگر از فعالان این حوزه است که از محدودیت اینترنت بینالملل گلایه دارد و اینترنت پایدار را ضامن بقای صنعت بازیسازی میداند. او در گفتوگو با «ایران»، با اشاره به اینکه بازیسازی و گیمینگ در دنیای امروز، یک صنعت متکی به شبکه محسوب میشود، از محدودیتهای داخلی و تحریمهای خارجی سخن میگوید و در ادامه توضیح میدهد:« علاوه بر فیلتر بودن سرویس مورد نظر ما در داخل، به دلیل تحریمها، آیپی ایران هم از سوی سرویسدهنده مسدود شده و یک بازیساز برای کوچکترین بخش از کار خود باید با هر دو مانع بجنگد. جذب سرمایه هم چالش دیگری است که بازیسازان با آن دست به گریبان هستند. برخی بازیسازان که با تلاش بسیار موفق به جذب سرمایهگذار خارجی شده بودند، حالا با خروج سرمایه مواجه شدهاند که خود ضربه سنگینی به آنها وارد میکند.»
او اشارهای هم به نیاز گیمرها برای بازیهای آنلاین مبتنی بر سرورهای جهانی میکند و میگوید: «اجرای این بازیها نیازمند اتصال پایدار اینترنت است تا بتوان ازطریق استریم یا بازی کردن، درآمدی کسب کرد.عملاً با محدودیتهای اخیر بر اینترنت، شغل این گیمرها با وجود هزینههای دلاری بالا، یکشبه از دست رفت و احیای آن هم تقریباً غیرممکن است.»
نظری با اشاره به رشد نرخ بیکاری در قشر بازیسازبه دنبال محدودیتها بر اینترنت بینالملل، میزان ازدست رفتن مشاغل این حوزه را تا 60درصد برآورد میکند و ادامه میدهد:« کسانی هم که هنوز در شرکتها باقی ماندهاند، وضعیت بلاتکلیفی دارند و کار خود را با سختی پیش میبرند.»
این فعال حوزه بازیسازی در پاسخ به سؤالی درباره کارآمد بودن راهکارهای ارائه شده ازجمله «اینترنت پرو» یا اینترنت اضطراری نیز این مدل اینترنت را کارگشا نمیداند و یادآور میشود: «این سرویسها با وجود هزینه بالا، دسترسی ما را حتی به هوش مصنوعی یا سرویسهای برنامهنویسی تسهیل نکرد و باز هم مجبور به استفاده از فیلترشکن با مبالغ گزاف بودیم و به این ترتیب باز هم گرفتار مافیای فیلترشکن شدیم.» نظری ادامه میدهد: «حالا با وجود تشکیل ستاد ویژه «ساماندهی و راهبری فضای مجازی»، امیدواریم با اینترنت پایدار بینالملل و بدون اختلال، دسترسی فعالان این حوزه به ابزارهای کار و منابع تخصصی ما تسهیل شود تا بتوانیم دوباره کسبوکارمان را زنده کنیم.»
