برای سوم خرداد؛ چهل و چهارمین سال آزادی خرمشهر

تجلی اراده‌ ملی و اقتدار تمدنی

قادر آشنا
مشاور وزیر فرهنگ و دبیر شورای فرهنگ عمومی کشور

 سوم خرداد، در تقویم حیات انقلاب اسلامی، تنها یک «روز» نیست؛ بلکه نقطه عطفی در تاریخ معاصر ایران و نماد تاب‌آوری ملتی است که در بحبوحه سخت‌ترین کارزارها، معادلات قدرت جهانی را برهم زد. آزادسازی خرمشهر، تجلی‌گاه باوری بود که معمار کبیر انقلاب، حضرت امام خمینی(ره)، در کالبد ملت دمید؛ باوری عمیق که ثابت کرد «ما می‌توانیم»، نه شعاری برآمده از شور، که حقیقتی برخاسته از ایمان راسخ و وحدت کلمه است. فتح خرمشهر، الگوی «مردمی‌سازی جنگ و دفاع» را به جهان مخابره کرد؛ پیوندی ناگسستنی میان ملت و حضرت امام خمینی(ره) که از حماسه سال ۱۳۶۱ آغاز شد و در نبردهای سرنوشت‌ساز دیگر استمرار یافت. آنچه در «جنگ ۴۰ روزه» اخیر نیز به نظاره نشستیم، تبلور همان قدرت درون‌زایی است که ریشه در آموزه‌های دفاع مقدس دارد. ما به درستی دانسته‌ایم که، در نظام بی‌رحم روابط بین‌الملل که «قدرت» تنها زبان مفاهمه است، ایران با تکیه بر بازدارندگی بومی، اراده جنگی هژمون زمان را به زانو در آورد. این نبرد، نه فقط یک رویارویی نظامی، که نمادی از اقتدار جهانی ایران بود که دشمن را وادار ساخت تا در برابر اهرم فشار نظامی ما، ناگزیر به کرنش در پای میز مذاکره تن دهد. این رخداد، سندی گویاست که بازیگران سیاسی فاقد قدرت، در چنبره رقابت‌های جهانی بلعیده می‌شوند؛ اما ایران با درهم‌تنیدن اراده‌های «مردم»، «میدان» و «دیپلماسی»، قواعد بازی را به نفع خویش تغییر داد.  فرهنگ دفاع مقدس، فراتر از خاطراتی کهن، یک سازه کلان فرهنگی - اجتماعی است که هویت ایران را در تراز یک قدرت تأثیرگذار جهانی بازتعریف کرده است. این فرهنگ با محوریت «مردمی‌سازی دفاع»، از ایستادگی هشت‌ساله تا نبردهای اخیر، اثبات کرده که ملت ایران، ملتی است که به تعبیر امام راحل، فراتر از امت عصر رسول‌الله(ص) گام برمی‌دارد؛ ملتی که تاکنون هیچ‌گاه «تنگه‌ احد انقلاب» را رها نکرده و در برابر هجمه‌ استکبار جهانی هراس به دل راه نداده است. درس بزرگ دفاع مقدس به ما آموخت که «بازدارندگی»، تنها محصول زرادخانه‌های نظامی نیست، بلکه ثمره ترکیب هوشمندانه «صبر استراتژیک»، «استقامت ملی» و «پیوند قلبی با ولایت» است. این فرهنگ، در تار و پود ساختار اجتماعی ایران، همبستگی بی‌نظیری ایجاد کرده که در برابر هرگونه تهدید، چون سدی نفوذناپذیر عمل می‌کند.  امروز، این سرمایه‌ عظیم اجتماعی که در کوره‌ دهه‌ها مقاومت صیقل خورده، بزرگ‌ترین دارایی ما برای ساخت «ایران مقتدر و پیشرفته» است. پیروزی‌های مکرر در میادین نظامی و دیپلماتیک، بستری راهبردی برای جهش اقتصادی و توسعه پایدار فراهم آورده است. همان‌گونه که در دفاع مقدس ۸ ساله و اکنون پس از دو جنگ تمام عیار ۱۲ و ۴۰ روزه با دشمن آمریکایی و صهیونیسم، مردم، میدان و دیپلماسی هم‌دوش یکدیگر گام برداشتند، در آینده نیز باید از این روحیه جهادی برای آبادانی همه‌جانبه‌ کشور 
بهره گرفت.  آینده، متعلق به ملتی است که با حفظ اصالت دینی و هویت ملی، از دل چالش‌ها، فرصت‌ها را شکار می‌کند. عزت جهانی ایران که امروز در کانون تحولات منطقه‌ و جهان می‌درخشد، مرهون همین بصیرت ملی است.  سوم خرداد به ما یادآوری می‌کند که خرمشهرها در پیش است؛ نه به معنای جنگی که پایان یابد، بلکه به معنای فتح قله‌های رفیع پیشرفت و تمدن‌سازی است. ملتی که در برابر تمام دنیای استکبار ایستاد و خم به ابرو نیاورد، بدون تردید در ساختن فردای درخشان ایران نیز فاتح نهایی خواهد بود؛ مسیری که با «استقامت» آغاز شد و با «اقتدار تمدنی» در بیانیه گام دوم رهبر شهید این ملک و ملت به ثمر خواهد نشست.