از رشد مخاطب تا ورود فیلمهای ستارهدار
چراغهای روشن اکران
نیلوفر ساسانی
گروه فرهنگی
اگر چند ماه قبل چشمانداز اکران بیشتر شبیه یک خط صاف و کمرمق بود، حالا نشانههای ضربانداری از گیشه دیده میشود که میتواند امید را به سالنها برگرداند: آمار مخاطب رو به افزایش است، فیلمهای تازه با پتانسیل جذب تماشاگر در راهند و تجربه همین هفتهها نشان داده که وقتی چرخه اکران به ثبات نزدیک شود، مخاطب هم راحتتر تصمیم میگیرد به سینما برگردد. تمام این نشانهها اما به یک مؤلفه گره خوردهاند: اطمینان و اعتماد به ثبات این روند در اکران.
بازگشت سینما
به برنامه هفتگی مخاطب
مطابق آمار ثبتشده در سامانه سمفا، در نهمین هفته سال (۲۶اردیبهشت تا ۲خرداد) سینماهای کشور میزبان ۲۷۰هزار و ۷۴۱ مخاطب بودند و فروش هفتگی نیز به ۳۵ میلیارد و ۷۵۲ میلیون تومان رسید؛ آماری که از ادامه یک مسیر افزایشی حکایت دارد.
از سوی دیگر، ترکیب فیلمهای پرمخاطب هم قابل توجه است: در همین هفته «ماجراجویی در جزیره جیمزباند» بیشترین تماشاگر را داشت و بعد از آن «آنتیک»، «تهران کنارت»، «کفایت مذاکرات» و «تاکسیدرمی» قرار گرفتند. این یعنی مخاطب ـ دستکم در این مقطع ـ همچنان به تنوع واکنش مثبت نشان میدهد و صرفاً یک ژانر، پرچمدار گیشه نیست. در یک تصویر کلیتر، تا ابتدای سومین ماه سال ۶۱۱هزار نفر فیلمهای اکران ۱۴۰۵ را دیدهاند و فروش کل به ۶۴ میلیارد و ۴۱۴ میلیون تومان رسیده است. نکته امیدوارکننده در مجموع این دادهها این است که مخاطب در حال بازگشت به سینماست، اما برای ماندن اطمینان میخواهد؛ اطمینان از ثبات برنامه اکران، استمرار عرضه و اینکه فیلمی که بلیت آن را میخرد، فردا دچار تغییرات ناگهانی در روند نمایش نشود.
دو امید تازه گیشه و نقش ستارهها در بازگرداندن مخاطب
بعد از آنکه بخش قابلتوجهی از فیلمهای اکران نوروز و هفتههای پس از آن نتوانستند موتور گیشه را روشن نگه دارند، حالا دو فیلم «زندهشور» و «استخر» بهعنوان گزینههای جدیتر برای جذب مخاطب مطرح شدهاند؛ هر دو با پخش شایسته فیلم و برنامه اکران در خرداد و اوایل تیر.
«زندهشور» به کارگردانی کاظم دانشی، همان مسیر آشنای او را ادامه میدهد: سینمای اجتماعی بر پایه موقعیتهای واقعی و حساس، با تعلیق اخلاقی و انسانی. دانشی بعد از «علفزار» نشان داد بلد است ضربان جامعه را پیدا و آن را به درام تبدیل کند. «زندهشور» هم با محوریت مأموریتی در ساعات پایانی پیش از اجرای حکم اعدام، ظرفیت درگیر کردن مخاطب را از همان نقطه آغازین دارد. مهمتر اینکه فیلم از نظر بازیگر یک ترکیب کاملاً مخاطبپسند دارد: بهرام افشاری، سارا بهرامی، حامد بهداد، امیر جعفری و شبنم مقدمی. حضور این چهرهها، مخصوصاً در شرایطی که تماشاگر برای انتخاب فیلم مردد است، میتواند مثل یک تضمین اولیه عمل کند؛ البته تضمینی نه بر مبنای کیفیت بلکه برای کنجکاوی و ترغیب به رفتن تا صندلی سالن سینما.
در سوی دیگر، «استخر» به کارگردانی سروش صحت، روی یک سرمایه مهم حساب میکند: تجربه موفق صحت در ساخت آثاری که هم تماشاگر عام را جذب کردهاند و هم از نظر فضای روایی و بازیها مورد توجه قرار گرفتهاند. بعد از «جهان با من برقص» و «صبحانه با زرافهها»، حالا صحت با «استخر» یک برگ مهم رو میکند: همکاری دوباره با مهران مدیری بعد از 18 سال. کنار او هم بازیگرانی مثل امین حیایی، سحر دولتشاهی، علیرضا خمسه، پانتهآ پناهیها، کاظم سیاحی و مجید یوسفی دیده میشوند. چنین ترکیبی برای گیشه ایران یک مزیت واقعی است، چون بخش قابل توجهی از مخاطبان از سینما، فیلم ستارهدار
خوشساخت میخواهند. اینکه در یک بازه کوتاه فیلمهایی با حضور حامد بهداد، بهرام افشاری، مهران مدیری سحر دولتشاهی روی پرده میآیند، در عمل یعنی اکران با تکیه بر چهرههای آشنا میکوشد موج تماشاگر را
شکل دهد.
امیدِ قابل دفاع
نه خوشبینی بیپشتوانه
آمارها میگویند مخاطب در حال افزایش است و بازار اکران دارد آرامآرام از حالت سکون خارج میشود. از آن طرف، ورود «زندهشور» و «استخر» با ترکیب قابل توجهی از بازیگران چهره و کارگردانان شناختهشده، میتواند یک نقطهعطف در خرداد و تیر باشد؛ بهویژه اگر تبلیغات، جدول نمایش و کیفیت اکران نیز منظم پیش برود. در کنار این عوامل و بر اساس تجربه اکران فیلم تازه علی بهراد، ثبات تصمیمها و دفاع از روند قانونی مجوزدهی همان چیزی است که میتواند این رشد را تبدیل به جریان کند. اگر این عوامل کنار هم قرار بگیرند، میشود به رونق گرفتن اکران امیدوار بود.
