سارا غضنفری
دبیر گروه خودرو

روز پنجشنبه 10 اردیبهشت ماه، جنجال خبری‌ای درباره واردات خودرو به راه افتاد. به طوری که تمام رسانه‌های این حوزه تیترهایی با این مضمون زدند: «متوقف شدن ترخیص خودروهای وارداتی»، «قطعی سامانه جامع تجارت»، «مسدود شدن کد تعرفه ورود خودرو و قطعات منفصله به کشور». این تیترها از گفته‌های رئیس انجمن واردکنندگان خودرو و دبیر انجمن واردکنندگان خودرو نقل به مضمون شد که به تفصیل آن را شرح خواهیم داد. اما وزارت صمت و قائم‌مقام این وزارتخانه در گفت‌و‌گوی اختصاصی با «ایران» تمام این موارد را رد و تکذیب کرد که جزئیات آن را شرح خواهیم داد. ماجرا از کجا آغاز شد؟

صحت‌سنجی قطع سامانه جامع تجارت
روز پنجشنبه دو گفت‌و‌گو از نهاد واردات خودرو در انجمن منتشر شد. هادی سلیمانی ملکان، رئیس هیأت‌مدیره انجمن واردکنندگان خودرو در گفت‌و‌گو با کارنا، اعلام کرد: «قطعی سامانه جامع تجارت، امکان ویرایش و ترخیص خودرو‌های وارداتی را از واردکنندگان سلب کرده است.» هادی سلیمانی ملکان با اشاره به عدم امکان ویرایش ثبت سفارش واردات خودرو اظهار کرد: «در حال حاضر ثبت سفارش‌های موجود به دلیل انسداد مسیر واردات از بنادر جنوبی و تغییر مسیر مبدأ و مقصد و شرایط محیطی واردات خودرو نیاز به ویرایش دارند که متأسفانه قطعی سامانه جامع تجارت امکان ویرایش و ترخیص خودرو‌های وارداتی از گمرکات را سلب کرده است.» از سوی دیگر، مهدی دادفر؛ دبیر انجمن واردکنندگان خودرو به نکته دیگری اشاره کرد. او در گفت‌و‌گو با دیده‌بان ایران، اعلام کرد: «نکته بسیار مهم این است که در حال حاضر کد تعرفه ورود خودرو به کشور و همچنین تعرفه قطعات منفصله خودرویی مسدود است. این بدان معناست که هیچ بازرگانی امکان ثبت سفارش جدید برای خودرو یا قطعات منفصله را ندارد.» دادفر با اشاره به محدود بودن ثبت سفارش‌های انجام‌شده تصریح کرد: «تعداد محدودی که موفق به ثبت سفارش شده‌اند، بر اساس مصوبه هیأت دولت و با مجوز مشخص برای برخی شرکت‌ها بوده است.»

وزارت صمت به طور قاطع تکذیب کرد
برای صحت‌سنجی این موضوع با محمدصادق مفتح، قائم مقام وزیر صمت در امور بازرگانی وزارت صمت گفت‌و‌گو کردیم. او این موارد را تکذیب کرد و درباره قطعی سامانه جامع تجارت گفت: «به هیچ عنوان این موضوع صحت ندارد. قطع سامانه جامع تجارت یک گفته اشتباه است. سامانه هم کاملاً فعال است. هیچ تصمیم جدیدی هم در خصوص تغییر واردات گرفته نشده است. کل جامعه تجارت کشور در حال استفاده از سامانه جامع است و فقط بخش خودرو نیست که بگوییم این سامانه بسته است!» قائم مقام وزیر صمت همچنین درباره مسدود شدن کد تعرفه ورود خودرو و قطعات منفصله به کشور نیز تأکید کرد: «در حال حاضر قطعات منفصله وارد می‌شود و اتفاقاً آمار تولید خودروی داخلی افزایش خواهد داشت. هم سامانه جامع فعال است و هم ثبت‌ سفارش قطعات انجام می‌شود و هردو در دسترس هستند. کد تعرفه ورود خودرو به کشور و همچنین تعرفه قطعات منفصله خودرویی مسدود نیست. همچنین سامانه جامعه تجارت کاملاً در همه بخش‌ها فعال است.»

تغییری در واردات خودرو نداشتیم
عزت‌الله زارعی، سخنگوی وزارت صمت در گفت‌و‌گو با صدا و سیما درباره موضوعات پیش آمده در واردات خودرو اعلام کرد: «ارز مورد نیاز برای آن دسته از قطعات خودرو که نیازمند واردات است در هماهنگی‌هایی که با بانک مرکزی داریم در حال تأمین است و هیچ ممنوعیتی در واردات خودرو وجود ندارد. ما در یک بازه زمانی کوتاه تعدادی از خودروهایی را که اکنون در گمرکات کشور قرار دارند توسط واردکنندگان ترخیص و تحویل خواهیم داد.» از سوی دیگر، سخنگوی وزارت صمت در گفت‌و‌گو با فارس از حقوق گمرکی خودروها خبر داده و اعلام کرد: «سیاست‌های این وزارتخانه در حوزه خودرو، چه در بخش تولید داخل و چه در بخش واردات، نسبت به سال ۱۴۰۴ تغییری نکرده است. در حال حاضر تنها موضوع در دست بررسی، تعیین تعرفه حقوق ورودی خودرو برای سال ۱۴۰۵ است که باید مجدداً در دولت تصویب شود. در صورتی که تعرفه حقوق ورودی خودرو تغییر کند، ممکن است لازم باشد تعرفه واردات قطعات منفصله خودرو نیز اصلاح شود.» سخنگوی وزارت صمت در پاسخ به این پرسش که آیا به دلیل احتمال تغییر تعرفه‌ها، در حال حاضر امکان ثبت سفارش واردات خودرو وجود ندارد، گفت که چنین موضوعی مطرح نیست و این مسأله ارتباطی به ثبت سفارش ندارد البته بازرگانان برای ثبت سفارش باید از رقم تعیین شده حقوق‌ورودی مطلع باشند. در نتیجه سخنگوی وزارت صمت هم موضوع توقف واردات و ثبت سفارش را رد کرد.
این موضوع در حالی است که این گفته‌ها بشدت روی بازار خودرو تأثیرگذار است و همین جهش‌های یک‌باره‌ای قیمت از سر همین اتفاقات حاصل می‌شود. قیمت‌هایی که واقعی نیست اما بازار را تکان می‌دهد. همین موضوع باعث شد که سیدمحمد اتابک در نشست با خودروسازان، قطعه‌سازان و واردکنندگان خودرو تأکید کند: «افزایش یک‌باره قیمت خودرو منطقی نیست. با تحویل خودروها به مردم، عرضه بهتر خواهد شد. ما نیز در حال اصلاح فرآیندهای گمرکی و حذف موانع ثبت سفارش و ترخیص قطعات مورد نیاز هستیم تا خودروسازان دچار وقفه نشوند.»