ترس از آمریکا عامل سکوت مطلق فیفا

علی کفاشیان
دبیرکل اسبق کمیته ملی المپیک

درست است که ترامپ فردی نرمال و قابل پیش‌بینی نیست و برای قدرت‌نمایی هر روز موضعی تازه اتخاذ می‌کند، اما در عین حال وظیفه فیفاست که در برابر چنین تهدیدهایی موضع‌گیری و مقابله کند. با این حال، به نظر می‌رسد رئیس فیفا از او هراس دارد و در روزهای اخیر هیچ واکنش مشخصی نسبت به رفتارها و اظهارات جنجالی ترامپ نشان نداده است.
در حالی که فیفا پیش از اعطای میزبانی رویدادهایی همچون جام جهانی، از دولت‌های میزبان از طریق وزارتخانه‌های مختلف - از جمله وزارت اقتصاد، کشور، گمرک و امور خارجه - تضمین‌های لازم را دریافت می‌کند تا مسائل مربوط به انتقال پول، تبلیغات محیطی، ورود تیم‌ها و امنیت شرکت‌کنندگان به‌طور کامل تضمین شود، در نهایت نیز دولت میزبان باید پایبندی خود به تعهدات را به‌صورت رسمی تضمین کند. پس از طی این مراحل، فدراسیون جهانی فوتبال یا کمیته بین‌المللی المپیک تصمیم نهایی درباره اعطای میزبانی را اتخاذ می‌کنند.
بدون تردید، ایالات متحده نیز برای میزبانی جام جهانی ۲۰۲۶ تمامی این مراحل را طی کرده و متعهد به اجرای کامل الزامات میزبانی شده است. بنابراین، میزبان تنها مجری برگزاری مسابقات است و هیچ‌گونه اختیار یا حقی برای حذف یا جایگزینی تیم‌های شرکت‌کننده ندارد. آمریکا نیز از این قاعده مستثنی نیست.
با این حال، ترامپ که رفتارها و مواضع غیرقابل پیش‌بینی‌اش برای جهانیان شناخته شده است، در تلاش بوده تا از طریق فشارهای سیاسی و تهدیدهای غیرورزشی، زمینه حذف تیم ملی ایران از جام جهانی ۲۰۲۶ را فراهم کند. در چنین شرایطی، انتظار می‌رود فیفا با قاطعیت وارد عمل شود و حتی در صورت لزوم، موضوع نقض تعهدات میزبانی را به‌عنوان عاملی برای بازنگری در واگذاری میزبانی به آمریکا مطرح کند. اما سکوت فعلی این نهاد، این تصور را ایجاد می‌کند که از رویارویی با این فشارها واهمه دارد.
در سوی دیگر، واکنش ایتالیایی‌ها به موضوع مطرح‌شده درباره جایگزینی احتمالی تیم ملی کشورشان به جای ایران، نشان‌دهنده هوشمندی و آگاهی آنها نسبت به قوانین بین‌المللی فوتبال است. آنها به‌خوبی دریافته‌اند که چنین پیشنهادهایی بیش از آنکه مبتنی بر مقررات باشد، رنگ و بوی غیرورزشی دارد و به همین دلیل نیز آن را نپذیرفتند.
بی‌تردید، رفتارهای اخیر ترامپ می‌تواند حتی فراتر از جام جهانی، رویدادهای بزرگ‌تری همچون المپیک ۲۰۲۸ لس‌آنجلس را نیز تحت تأثیر قرار دهد و برای ورزشکاران ایرانی تهدیدهایی ایجاد کند. از این رو به نظر می‌رسد کمیته ملی المپیک باید با همتایان خود در سایر کشورها وارد تعامل و هماهنگی شود تا از هم‌اکنون در قالب نامه‌ای مشترک به کمیته بین‌المللی المپیک (IOC)، مانع از بروز چنین اقدامات و تصمیمات احتمالی در آینده شود.