طرحی تازه برای آموزش روبات‌ها

رها منفرد
گروه علم و فناوری

آموزش مدل‌های هوش مصنوعی و روبات‌ها بویژه روبات‌های انسان‌نمای پیشرفته، یکی از چالش‌های اصلی فعالان حوزه روباتیک است و حالا یک شرکت هندی فعال در حوزه تولید پوشاک برای حل این چالش، طرحی تازه را کلید زده است. در قالب این طرح، دوربین‌های مجهز روی سر کارگران خط تولید پوشاک نصب شده است تا حرکات دست، نحوه انجام کار و تعامل آنها با محیط واقعی ثبت و ضبط و از این ویدیوها و داده‌های حرکتی برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی و روبات‌ها استفاده شود.
این پروژه بر پایه ایده «یادگیری از طریق تقلید»
(Imitation Learning) بنا شده است؛ رویکردی که در آن روبات‌ها، از روی نمونه‌های واقعی عملکرد انسان یاد می‌گیرند. در این مدل، حرکات دقیق انگشتان، چرخش مچ، نحوه گرفتن ابزار، مرتب‌سازی اجسام، بسته‌بندی و کارهای مشابه به‌صورت ویدیویی و داده‌های حرکتی استخراج  شده و سپس به الگوریتم‌های هوش مصنوعی تبدیل می‌شود تا روبات‌ها با استفاده از این داده‌ها، کارهایی را بیاموزند که تا پیش از این، به دلیل پیچیدگی و ظرافت، تنها از عهده انسان برمی‌آمد. هدف نهایی، ایجاد نسل جدیدی از روبات‌های صنعتی و خدمت‌رسان است که بتوانند در محیط‌های واقعی از کارخانه و انبار تا مراکز لجستیک و حتی فضاهای خدماتی کارهایی مانند مونتاژ، بسته‌بندی، جداسازی و چیدمان کالا را با دقت بالا و هماهنگی مشابه انسان انجام دهند. این استارتاپ هندی در نظر دارد داده‌های جمع‌آوری‌شده را نه فقط برای روبات‌های داخلی، بلکه برای روبات‌های شرکت‌های بین‌المللی مانند تسلا نیز قابل استفاده کند. البته طرح این شرکت هندی مخالفانی هم دارد چراکه آن را مصداق نقض حریم خصوصی می‌دانند، زیرا  نه تنها حرکات دست، بلکه محیط اطراف، همکاران و حتی شیوه رفتار کارگران در طول شیفت کاری، ثبت می‌شود. حامیان پروژه اما معتقدند که چنین داده‌هایی برای پیشرفت علم روباتیک ضروری است و می‌تواند در بلندمدت به بهبود ایمنی و کیفیت محیط کار منجر شود.