ساز و کار جبران خسارت ۷۲ هزار واحد مسکونی تعیین شد
ارزیابی و تشکیل پرونده خسارتدیدگان جنگ در کوتاهترین زمان
گروه ایرانزمین- آمارهای رسمی وزارت راه و شهرسازی از جنگ اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران (جنگ رمضان) تا ۱۳ فروردین، نشان میدهد که ۲۴ استان کشور با خسارت به بیش از ۷۲ هزار واحد مسکونی و تجاری مواجه شدهاند. در حالی که استانهای ایلام، کرمانشاه و تهران بیشترین آمار تخریب کامل را ثبت کردهاند، استانداران سه استان کرمانشاه، لرستان و البرز از آغاز عملیات ارزیابی میدانی، تشکیل اکیپهای ویژه و پرداخت ودیعه مسکن به آسیبدیدگان خبر میدهند.
زخم عمیق جنگ
بر پیکره غیرنظامیان
آخرین دادههای وزارت راه و شهرسازی که در اختیار «گروه ایرانزمین» قرار گرفته، ابعاد گسترده تخریب زیرساختهای مسکونی و تجاری در جریان جنگ تحمیلی رمضان را آشکار میکند. بر اساس این گزارش، تا تاریخ ۱۳ فروردینماه، مجموع خسارتهای وارده به ۲۴ استان به تفکیک «تخریب کامل» و «آسیب تعمیراتی» دستهبندی شده است.
بر این اساس، یکهزار و ۱۸۶ واحد مسکونی و تجاری بهطور کامل تخریب شدهاند. در صدر این آمار تلخ، استانهای ایلام، کرمانشاه و تهران (بهویژه شهر تهران) قرار دارند. پس از این سه استان، لرستان، کردستان و آذربایجان غربی بیشترین میزان واحدهای تخریبی را متحمل شدهاند.
در سوی دیگر، آمار واحدهای آسیبدیده نیازمند تعمیرات به رقم چشمگیر ۷۲ هزار و ۱۸۵ واحد میرسد. در این بخش، استان کرمانشاه رکورددار بیشترین تعداد واحدهای خسارتدیده است و پس از آن، کردستان، ایلام، خراسان رضوی و آذربایجان غربی در رتبههای بعدی جای گرفتهاند.
این آمار نشان میدهد جنگ اخیر بر خلاف ادعای دشمن مبنی بر حملات نقطهای، عمدتاً زیرساختهای زیستی و سکونتگاههای غیرنظامی را هدف قرار داده است.
از تخریب ۲ هزار واحد تا تشکیل ۵۰ اکیپ ارزیاب در کرمانشاه
استان کرمانشاه بهعنوان یکی از کانونهای اصلی بحران، وضعیت ویژهای دارد.
«منوچهر حبیبی»، استاندار کرمانشاه، با اشاره به فرآیند ثبت خسارتها اظهار داشت:«تا کنون
۲ هزار واحد مسکونی و تجاری استان در جنگ تحمیلی رمضان خسارت دیده است. همچنین از آغاز این جنگ، ۱۹۷۲ نفر مجروح و بیش از ۸۰ شهید تفحص شدهاند.»
وی با تأکید بر اینکه نگرانی برای جبران خسارت وجود ندارد، افزود:«بنیاد مسکن متولی ارزیابی خسارتهای جنگ تعیین شده است. از همین رو با سرعت عمل مناسب، حدود 50 اکیپ ارزیاب در سراسر استان مستقر شدهاند تا روند بررسی و ثبت خسارات را انجام دهند. همچنین موضوع ایجاد حساب ویژه در بنیاد مسکن برای جلب همدلی و همراهی مردم و خیرین مورد بررسی قرار گرفته تا افرادی که قصد دارند در بازسازی واحدهای خسارتدیده مشارکت کنند، بتوانند کمکهای خود را از این طریق ارائه دهند.»
حبیبی در مهمترین اقدام حمایتی خود به موضوع اسکان موقت آسیبدیدگان اشاره و اعلام کرد:«برای واحدهایی که بهطور کامل تخریب شدهاند، هزینه اجاره مسکن موقت به حساب متقاضیان واریز شده است تا این خانوادهها بدون دغدغه بتوانند در شرایط جنگی، محل سکونت موقت خود را تأمین کنند.»
وی در خصوص وضعیت مستأجران نیز توضیح داد:«مستأجران خسارتدیده ظرف هفته آینده از طریق بانک مسکن معرفی میشوند تا از تسهیلات اسکان موقت یکساله بهرهمند شوند.»
استاندار کرمانشاه به میزان تسهیلات در نظر گرفته شده برای مستأجران آسیبدیده اشاره کرد و گفت:«میزان تسهیلات با توجه به نوع شهر و جمعیت آن تعیین میشود. همچنین موضوع اجاره موقت مستأجران ساماندهی و حلوفصل شده است.» حبیبی در ادامه از بررسی موضوع ایجاد حساب ویژه در بنیاد مسکن برای جلب همدلی و همراهی مردم و خیرین خبر داد و گفت:«افرادی که قصد دارند در بازسازی واحدهای خسارتدیده مشارکت کنند، میتوانند کمکهای خود را از این طریق ارائه دهند. کمکهای مردمی و خیرین زیر نظر بنیاد مسکن و بر اساس میزان خسارات ثبتشده هزینه میشود تا منابع به صورت دقیق در مسیر بازسازی به کار گرفته شود.»
ارزیابی ۵۱۰۰ واحد و تخریب کامل ۱۰۸ واحد مسکونی در لرستان
در جنوب غربی کشور، استان لرستان نیز با آماری دقیق در حال مدیریت بحران است. «سید سعید شاهرخی»، استاندار لرستان، با تأکید بر ضرورت تسریع در ارزیابی خسارتهای جنگ رمضان اظهار داشت:«کار ارزیابی ۵ هزار و ۱۵۱ واحد تجاری و مسکونی آسیبدیده استان انجام شده و روند جبران خسارت با سرعت در حال انجام است.»
وی با تأکید بر اینکه پس از هر حادثه، برآورد خسارتها در کوتاهترین زمان ممکن در استان انجام شده است، گفت:«برای جبران خسارات جزئی از جمله شکستگی شیشهها، اعتبارات لازم در اختیار بنیاد مسکن قرار گرفته است و این مبالغ بهتدریج به مالکان پرداخت خواهد شد.» استاندار لرستان بیان کرد:«همچنین به بانکها ابلاغ شده است تسهیلات ودیعه مسکن برای واحدهایی که بهطور کامل آسیب دیده و قابل سکونت نیستند، از طریق سازوکارهای مشخص پرداخت شود تا همزمان با بازسازی یا تعمیرات، در فضایی امن اسکان یابند.»
شاهرخی افزود:«در زمینه جبران خسارات وارده به اسباب و اثاثیه منازل نیز تمهیدات لازم اندیشیده شده و این خسارات بر اساس ارزیابیهای بنیاد مسکن جبران خواهد شد.»
«مهدی مجیدی»، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار لرستان نیز در تشریح جزئیات تسهیلات بازسازی اظهار داشت:«بر اثر حملات هوایی دشمن در جنگ رمضان، ۱۰۸ واحد مسکونی در استان لرستان بهطور کامل تخریب و غیرقابل سکونت شده است.» وی افزود:«تسهیلات در نظر گرفته شده برای بازسازی این واحدها به صورت قرضالحسنه با دوره تنفس 2 ساله پرداخت میشود و مبلغ آن بر اساس موقعیت مکانی واحدهای تخریب شده تعیین شده است. بر این اساس، برای واحدهای مسکونی تخریب شده در مرکز استان (خرمآباد) مبلغ ۷۰۰ میلیون تومان، برای واحدهای واقع در مراکز شهرستانها مبلغ ۶۰۰ میلیون تومان و برای واحدهای واقع در مناطق روستایی نیز مبلغ ۳۰۰ میلیون تومان در نظر گرفته شده است.»
مجیدی با اشاره به نقش بانک مسکن بهعنوان بانک تخصصی این حوزه گفت:«هماهنگیهای لازم با این بانک انجام شده و فرآیند پرداخت تسهیلات در سریعترین زمان ممکن انجام خواهد شد تا وقفهای در روند بازسازی ایجاد نشود. فهرست واحدهای تخریب شده توسط بنیاد مسکن تهیه و برای دریافت تسهیلات به بانک مسکن معرفی شدهاند.»
معاون استاندار لرستان با تأکید بر لزوم ایجاد عدالت در توزیع کمکها تصریح کرد:«طبق هماهنگیهای انجام شده با خیرین و نهادهای انقلابی، مقرر شد تمامی اقدامات حمایتی در قالب کمیته خیرین ساماندهی و از پراکندگی جلوگیری شود تا همه آسیبدیدگان به صورت یکسان از این خدمات بهرهمند شوند.» مجیدی همچنین از اتخاذ تمهیدات ویژه برای کاهش هزینههای ساختوساز خبر داد و گفت:«با هماهنگی صورت گرفته با شهرداریها و سازمان نظام مهندسی، تمامی هزینههای مرتبط با صدور پروانه ساختمانی، عوارض، طراحی نقشه و خدمات نظارت مهندسی برای این واحدها به صورت کامل رایگان خواهد بود. در حوزه نظارت نیز از ظرفیت مهندسان خیر استفاده میشود تا هزینهای به مالکان تحمیل نشود.»
وی با اشاره به استقرار دبیرخانه ستاد بازسازی در بنیاد مسکن تصریح کرد:«تمامی شهروندان آسیبدیده میتوانند برای دریافت اطلاعات، طرح سؤالات و پیگیری امور مربوط به تسهیلات و بازسازی به بنیاد مسکن شهرستانها مراجعه کنند.»
معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار لرستان در ادامه به اقدامات انجام شده برای واحدهای دارای خسارت جزئی اشاره کرد و افزود:«مبلغ ۱۰ میلیارد تومان به صورت علیالحساب در اختیار بنیاد مسکن قرار گرفته تا برای جبران خسارات جزئی از جمله شکستگی شیشه، آسیبهای سطحی و موارد مشابه هزینه شود. تاکنون حدود ۳ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان از این اعتبار میان خانوارهای مشمول توزیع شده و روند پرداختها ادامه دارد.» مجیدی با اشاره به روحیه بالای مسئولیتپذیری مردم استان اظهار کرد:«برخی از خانوادهها با وجود آسیبدیدگی به دلیل احساس مسئولیت اجتماعی از دریافت این کمکها خودداری کردهاند که این اقدام قابل تقدیر است. این رویکرد موجب میشود منابع موجود به سمت خانوارهایی که آسیب بیشتری دیدهاند، هدایت شود.»
تخریب ۱۰۰ واحد و تداوم پروژههای عمرانی با قدرت تمام در البرز
استان البرز نیز از گزند حملات به مناطق مسکونی در امان نمانده است. «علی صفری»، معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری البرز، با اعلام آسیبدیدگی حدود ۳ هزار و ۵۰۰ واحد مسکونی در حملات اخیر گفت:«۱۰۰ واحد مسکونی به طور کامل تخریب شدند.»
صفری از پرداخت ودیعه مسکن به آسیبدیدگان و بازسازی کامل واحدهای تخریب شده خبر داد و تأکید کرد:«پروژههای عمرانی استان با قدرت ادامه دارد.»
وی با اطمینانبخشی به شهروندان گفت:«به مردم عزیز و هماستانیهای گرامی اعلام میکنم هیچ نگرانیای از بابت آسیبهای وارد شده به منازل مسکونی خود نداشته باشند. در حوزه اسکان، ودیعه مسکن از طریق یک سامانه در نظر گرفته شده که متقاضیان میتوانند ثبتنام کنند. همه این واحدها به طور کامل بازسازی خواهند شد.
همچنین واحدهایی که نیاز به تعمیرات جزئی دارند نیز بهطور کامل مرمت میشوند.»
صفری با اشاره به تأثیر حملات بر پروژههای عمرانی گفت:«کلیه پروژههای عمرانی استان به دستور استاندار، با قدرت و قوت ادامه دارد. اگرچه در روزهای اول برخی اختلالات ایجاد شد، اما خوشبختانه با تلاش مدیران جهادی استان، کار توسعه در البرز با قدرت بیشتری در جریان است.»
معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری البرز گفت:«بازسازی و رفع آسیبهای وارد شده به زیرساختهای شهری و روستایی و همچنین بهبود فضای مسکونی شهروندان در اولویت اجرایی قرار دارد.» وی با اشاره به حمایتهای همهجانبه استاندار از برنامههای توسعهای، بر تداوم اجرای بدون وقفه و پرسرعت پروژههای عمرانی در سراسر استان تأکید کرد و گفت:«با پشتیبانی کامل استاندار البرز و بهرغم شرایط تحمیلی در جنگی که توسط رژیم تروریستی اسرائیل و آمریکا علیه ایران آغاز شده، پروژههای عمرانی استان بدون هیچ مشکلی و با شتاب مطلوب در حال پیشرفت است.»
صفری در ادامه با اطمینانبخشی به شهروندان استان افزود:«در راستای تأمین منابع مالی برای اجرای پروژهها، هیچگونه مشکلی وجود ندارد و همه پروژههای عمرانی در حوزههای زیرساختی، حملونقل، آموزشی و سایر بخشها طبق زمانبندی اعلام شده به بهرهبرداری خواهند رسید.»
صفری با محکومیت حملات به زیرساختهای غیرنظامی گفت:«دشمن به دنبال نابودی زیرساختهای کشور ماست. در روزهای اخیر شاهد بودیم زیرساختهای برق، انبارهای صنعتی و حتی مناطق مسکونی و مدارس را هدف قرار داده است. این در حالی است که با ادعای دروغین دفاع از دموکراسی و مردم ایران، اقدام به این جنایات میکند.»
خسارت به ۱۳۲۶ واحد و معرفی سامانه ارتباطی
هرچند آمار خسارت در زنجان نسبت به کرمانشاه و لرستان کمتر است، اما این استان نیز از حملات بیرحمانه در امان نمانده است. «رضا خواجهای»، مدیر کل بنیاد مسکن استان زنجان، اعلام کرد:«تا ۱۳ فروردین، یکهزار و ۳۲۶ واحد مسکونی و تجاری آسیب دیده و ارزیابی شده است.»
وی بیشترین واحدهای آسیبدیده را مربوط به شهرستان زنجان دانست و گفت:«در این حملات در شهرستان زنجان، ۹۷۱ واحد آسیب دیده که شامل ۵۷۲ واحد مسکونی و ۳۹۹ واحد تجاری میشود.»
مدیر کل بنیاد مسکن استان زنجان با اشاره به اینکه شهرستان ابهر نیز با ۲۸۳ واحد شامل ۲۷۲ واحد مسکونی و ۱۱ واحد تجاری ارزیابی شده است، عنوان کرد:«تعداد واحدهای آسیبدیده در ایجرود نیز ۷۳ واحد برآورد شده است.»
خواجهای با اشاره به اینکه خسارتها متفاوت بوده و از تخریب کامل تا شکستن شیشهها را شامل میشود، تصریح کرد:«از این تعداد، ۱۱ واحد بهطور کامل تخریب شده و نیاز به احداث مجدد دارند.»
وی اعلام کرد:«روند ارزیابی خسارتها و پرداخت آنها در ستاد بازسازی ادامه دارد و همشهریان عزیز جهت اطلاع و راهنمایی میتوانند با شماره تلفن ۳۳۳۳۴۵۰۰–۰۲۴ تماس حاصل کرده یا به مراکز بنیاد مسکن در شهرستانها مراجعه کنند.»
بــــرش
گزارش میدانی از استانهای آسیبدیده نشان میدهد بهرغم تخریب بیش از ۷۲ هزار واحد، ساختار مدیریت بحران کشور با محوریت بنیاد مسکن و استانداریها وارد فاز عملیاتی شده است. پرداخت ودیعه اجاره، تشکیل اکیپهای ارزیاب و تعیین تسهیلات قرضالحسنه نشان از عزم جدی برای بازسازی دارد.
نکته قابل تأمل، تفاوت مبلغ تسهیلات در استانهای مختلف و لزوم ایجاد هماهنگیهای ملی برای جلوگیری از تبعیض در جبران خسارت است. همچنین خودداری برخی خانوادههای لرستانی از دریافت کمک، نمادی از صبر و مقاومت ملی در برابر جنگ ترکیبی دشمن است که شایسته انعکاس در رسانههاست.
