رویکرد نوین دولت چهاردهم در سفرهای استانی، تأکید بر کرامت و مشارکت همگانی بوده است
حکمرانی مردمی در عمل
با روی کارآمدن دولت چهاردهم، مفهوم «حضور در میدان عمل» از سطح شعار سیاسی در کشور فراتر رفته و به شاکله اصلی حکمرانی اجرایی تبدیل شد. این رویکرد بویژه در مواجهه با بحرانهای اقتصادی، انرژی، محیط زیست و توسعه در سطح استانهای کشور نمود روشنتری یافت. دولت وفاق ملی از همان روزهای اولین و با تکیه بر تجربه مدیریتی دکتر پزشکیان در حوزههای پارلمانی و اجرایی، سیاستی اتخاذ کرد که بر مبنای مشاهده مستقیم وضعیت استانها، شنیدن مطالبات مردم و تصمیمگیری در محل استوار بود. این فرآیند نه تنها توانست بخشی از شکاف سنتی میان پایتخت و استانها را کاهش دهد بلکه به شکلگیری اعتماد عمومی نسبت به کارآمدی نظام اداری نیز کمک کرد. کشور در این مدت با مجموعهای از چالشهای متفاوت مانند بحرانهای تأمین انرژی در زمستان، کمبود منابع آبی و مشکلات معیشتی در مناطق شرقی، آسیبدیدگی زیرساختها بر اثر سیلاب در شمال و غرب و نارسایی در فرآیند توزیع اعتبارات عمرانی در استانهای کمتر برخوردار مواجه بود.
حفظ کرامت مردمی
در سفرهای استانی
دولت چهاردهم با مدیریت شبکهای و با محوریت حضور مستقیم در میدان عمل توانست مسیر مقابله با این بحرانها را اصلاح کند. رئیس جمهوری با انجام بیش از بیست سفر استانی طی کمتر از دوازده ماه، در استانهایی چون خوزستان، سیستان و بلوچستان، کرمانشاه، آذربایجان شرقی، خراسان رضوی و... بهصورت شخصی وارد گفتوگو با مدیران و مردم شد تا تصویر واقعی مشکلات را از نزدیک ترسیم کند. سفرهای استانی اخیر رئیس جمهوری، دکتر پزشکیان، از ابعاد مختلفی حائز اهمیت است. رویکرد ایشان در این سفرها، با فاصله گرفتن از سخنرانیهای عمومی و کلیشهای، بر مشاهده میدانی و شنیدن مستقیم دغدغههای شهروندان تمرکز دارد. این تغییر رویه، که با پرهیز از تشریفات مرسوم همراه است، تلاشی برای نمایش ضرورت حضور مسئولان در میان جامعه و درک عمیقتر چالشهای واقعی آنان محسوب میشود. اصالت و سادگی در رفتار دکتر پزشکیان، نشاندهنده این باور است که مدیران باید از انزوای بوروکراتیک خارج شده و در بطن جامعه حضور یابند. این ارتباط مستقیم و بیواسطه، زمینه را برای اتخاذ تصمیماتی واقعبینانهتر و متناسب با شرایط عینی فراهم میآورد. درک شرایط زیست مردمی که با حداقل امکانات روزگار میگذرانند، نگاه کلان برنامهریزی را دگرگون ساخته و اولویتها را بازتعریف میکند. با عنایت به جایگاه مردم به عنوان ولینعمت در نظام جمهوری اسلامی، حفظ کرامت آنان باید در کانون تمامی تصمیمگیریها قرار گیرد. تمرکز رئیس جمهوری بر شنیدن مشکلات و حفظ کرامت مردمی در سفرهای استانی، گامی ارزشمند در جهت بازسازی سرمایه اجتماعی و تقویت پیوند میان دولت و ملت است. تداوم این رویکرد میتواند به نهادینهسازی الگویی نوین از حکمرانی مردمی در کشور منجر شود.
توزیع منطقهای اعتبارات
در استانها
در حوزه اقتصاد، مدیریت بر مبنای تزریق هدفمند منابع و توزیع منطقهای اعتبارات دنبال شد. یکی از نقاط برجسته، بازنگری در مدل تخصیص بودجههای استانی بود؛ دولت با تغییر سازوکار از تصمیمگیری صرف در پایتخت به مدل ترکیبی، بخشی از اعتبارات عمرانی را بر اساس شاخصهای توسعهنیافتگی، میزان بحران زیرساخت و ظرفیت جذب سرمایه در استانها تخصیص داد. این اقدام در استانهای کم برخوردار مانند ایلام، خراسان جنوبی و اردبیل تأثیر محسوسی داشت و موجب شد دهها پروژه نیمهتمام که سالها متوقف مانده بود، مجدداً فعال شود. حضور میدانی رئیس جمهوری و تیم اقتصادی در این مناطق همزمان با صدور مصوبات اجرایی در محل، ساختار تصمیمگیری و فرآیند تخصیص منابع را تسریع کرد و الگوی جدیدی از «حکمرانی سیار» را به نمایش گذاشت، الگویی که در آن تصمیم گرفتهشده در میدان، بلافاصله در هیأت دولت تصویب و عملیاتی میشود.
مدیریت نظام تأمین انرژی در کشور
در محور انرژی، دولت چهاردهم با بحرانی چندوجهی مواجه بود. از یکسو فشار مصرف گاز در فصول سرد، از سوی دیگر کمبود برق در تابستان و فرسودگی زیرساختهای انتقال در مناطق جنوبی، چالشی اساسی برای نظام تأمین انرژی کشور ایجاد کرد. در زمستان، خطر قطع گاز صنایع بزرگ استانهای مرکزی و شمالی جدی بود، اما با برنامهریزی ویژه وزارت نیرو و نفت و با برگزاری جلسات میدانی در مراکز صنعتی سمنان، اصفهان و قزوین، مدیریت مصرف به صورت متوازن میان واحدهای تولیدی و بخش خانگی انجام شد. رئیس جمهوری در چند سفر به استانهای سردسیر از جمله آذربایجان غربی و اردبیل، بهطور مستقیم با مدیران نیروگاهها و شرکتهای گاز جلسه برگزار کرد تا مدل جدیدی از سهمیهبندی هوشمند طراحی شود. این شیوه که بر دادههای لحظهای از شبکه فشار گاز تکیه داشت، توانست از تعطیلی صنایع بزرگ جلوگیری کند و همزمان با حفظ پایداری شبکه خانگی، صرفهجویی ۹ درصدی در کل مصرف زمستانی ایجاد کند.
کاهش خاموشیها در تابستان
در حوزه برق نیز بحران گرمای تابستان در جنوب کشور آزمونی جدی برای دولت بود. در استانهای خوزستان، بوشهر و هرمزگان، افزایش دما و مصرف بالای برق میتوانست به خاموشیهای گسترده منجر شود. دولت با حضور مشترک وزیر نیرو و رئیس جمهوری در خوزستان، تصمیم گرفت طرح «مدیریت بار صنعتی» را با همکاری شرکتهای بزرگ نفت و فولاد اجرا کند. همزمان، منابع اعتباری جدید برای توسعه نیروگاه برقابی مسجدسلیمان و افزایش ظرفیت تولید برق خورشیدی در کرمان و سیستان تزریق شد. این اقدامات باعث شد تا برای اولین بار در10 سال اخیر، میزان خاموشیهای تابستانی کمتر از یک درصد کل ساعات اوج مصرف باشد.
تزریق اعتبار
به پروژههای زیرساختی
از منظر مالی، سیاست تزریق اعتبارات فوری به پروژههای زیرساختی در استانها یکی از جلوههای بارز حضور میدانی بود. رئیس جمهوری در سفرهای استانی نه فقط وعده داد، بلکه در همان محل تصویب و ابلاغ کرد. در کرمانشاه و ایلام، منابع عمرانی برای بازسازی پلها و جادههای آسیبدیده از سیلاب مستقیماً از خزانه پرداخت شد و این اقدام سرعت اجرای پروژهها را چند برابر کرد. علاوه بر آن اعتبارات محرومیتزدایی در اقدامی بیسابقه تا ۸۰ درصد افزایش یافت. چنین رویکردی اعتماد عمومی در مناطق دور از مرکز را افزایش داد چون مردم اثر تصمیمات را در کوتاهترین زمان لمس کردند.
بازتعریف مفهوم عدالت منطقهای در کشور
در بخش مدیریت بحرانهای اجتماعی، حضور دولت در محل موجب شد هماهنگی میان دستگاهها و نهادهای امدادی با کارآمدی بیشتری انجام شود. نمونه بارز آن، رسیدگی به بحران ریزگردها در خوزستان و کرمان بود که با حضور اعضای هیأت دولت در محل و اتخاذ تصمیم مشترک برای تأمین اعتبار فوری مقابله با کانونهای گردوغبار، روند اجرای طرحهای تثبیت خاک و مالچپاشی سرعت گرفت. جمعبندی عملکرد سال اول دولت چهاردهم نشان میدهد که مدل حکمرانی میدانی، نه صرفاً ابزاری سیاسی، بلکه سازوکار واقعی برای بهبود کارآمدی منابع و مدیریت بحرانها در سطح استانی بوده است. دولت با استفاده از دادههای لحظهای و حضور فیزیکی در میدان، توانسته تصمیمات اقتصادی و انرژی را بر مبنای واقعیتهای محلی تنظیم کند. این الگو باعث بازتعریف مفهوم عدالت منطقهای شد؛ یعنی منابع نه براساس نفوذ سیاسی استانها، بلکه بر اساس شاخصهای واقعی نیاز و عملکرد مصرف تخصیص مییابد. به بیان دیگر، دولت چهاردهم از ابتدای فعالیت خود تاکنون توانست نشان دهد که حکمرانی در میدان عمل، اگر با انسجام دادهای و تصمیمسازی در محل همراه شود، میتواند کشور را از مدیریت واکنشی به مدیریت پیشدستانه و کارآمد سوق دهد.
برش
استانهای پیشتاز در توسعه نیروگاههای خورشیدی
توسعه نیروگاههای خورشیدی و افزایش تولید انرژیهای تجدیدپذیر، یکی از مهمترین راهکارهای دولت چهاردهم برای جبران ناترازیهای انرژی بوده است. هماکنون پروژههای احداث نیروگاههای تجدیدپذیر با ظرفیت ۲۸۷۸ مگاوات در ۲۸۵ ساختگاه و ۲۶ استان کشور بهصورت همزمان در حال اجراست و پیشبینی میشود بخش عمده این ظرفیت تا اواخر فروردینماه وارد مدار شود.در هفته پنجاه و سوم سالجاری و همزمان با تجاوز رژیم صهیونیستی و آمریکا به خاک ایران، مجموع تولید پایدار نیروگاههای تجدیدپذیر کشور به بیش از ۱۹۰۰ مگاوات رسیده است.در این مدت تولید نیروگاههای خورشیدی به ۱۴۰۰مگاوات رسیده و نیروگاههای بادی نیز عملکرد مطلوبی داشتهاند و میزان تولید آنها به حدود ۲۵۰مگاوات رسیده است که نشاندهنده شرایط مناسب بهرهبرداری از ظرفیتهای بادی در کشور است.همچنین مجموع ظرفیت تولید سامانههای خورشیدی پشتبامی نیز حدود ۲۶۰ مگاوات است که این میزان سهم قابل توجهی در تأمین برق پاک و کاهش بار شبکه سراسری ایفا میکند. استانهای مرکزی، اصفهان، یزد و سمنان بیشترین سهم را در تولید برق پاک به خود اختصاص دادهاند و از پیشتازان تولید انرژیهای تجدیدپذیر در کشور هستند.

