ایستاده در میدان
کتاب بیا تماشا کن روایت زندگی شهید مهدی باکری در چهلویکمین سال شهادتش
گروه کتاب
بیش از چهلوپنج سال از آغاز جنگ تحمیلی رژیم بعث عراق علیه ایران میگذرد که طولانیترین جنگ کلاسیک قرن بیستم دانسته شده است. جنگی که با همه بدیها، سختیها، نازیباییها و وجه غیرانسانی خود، اما منشأ رشادتها و ایثارگریهایی ماندگار و الهامبخش تولید و نگارش آثاری تأثیرگذار و زیبا در حوزه ادبیات و فرهنگ پایداری شده است. تلاشهای بسیاری برای ثبت زوایای مختلف این رویداد بزرگ در قالبهای ادبی، هنری و پژوهشی صورت گرفته است اما آنقدر موضوعات و اتفاقات بسیاری در طول هشت سال دفاع مقدس روی داده که هنوز به آن پرداخته نشده و مغفول مانده است. آنچه تاریخ این جنگ را برای ایران غرورآفرین کرد، نخست این بود که ایران در مقام دفاع و عراق در مقام تجاوز بود و دیگر، آدمها؛ آنهایی که در دوران دفاع مقدس از گوشه و کنار این خاک خود را به مناطق جنگی رساندند یا در هر نقطهای که بودند، نقشی به عهده گرفتند. در این میان شهدا، نمادهای ارزشمند حقانیت مردم ایران در دوران دفاع مقدس محسوب میشوند. بیشک یکی از یگانهترین این نامهای معنابخش مهدی باکری است؛ نامی که میل عظیمی به دیده نشدن، مخفی شدن و حتی فراموش شدن در هستی داشت، اما امروز کمتر کسی است که او را با مجموعهای از خوبیها نشناسد و به یاد نیاورد.
کتاب «بیا تماشا کن» روایت زندگی شهید مهدی باکری است که محمدصادق درویشی تحقیق و نگارش آن را برعهده داشته و نشر مرز و بوم آن را به چاپ رسانده
است.
مهدی باکری در فروردینماه سال ۱۳۳۳ در میاندوآب و در یک خانواده مذهبی به دنیا آمد. مادرش خیلی زود از دنیا رفت. درگذشت مادر و سپس دستگیری و اعدام علی، برادر بزرگترش، زندگی این خانواده را تحتتأثیر قرار داد. در جنگ تحمیلی در دو عملیات فتحالمبین و بیتالمقدس جانشین فرمانده تیپ ۸ نجف اشرف، احمد کاظمی بود. پس از آن، به فرماندهی لشکر ۳۱ عاشورا منصوب شد. فرماندهی او در لشکر ۳۱ عاشورا با عملیات رمضان آغاز شد و با عملیات بدر به پایان رسید. در آخرین روزهای اسفند ۱۳۶۳، مهدی باکری پس از سالها مجاهدت در پیشانی نبرد بدر به شهادت رسید. کتاب «بیا تماشا کن» توانسته انسجام طولی زندگی شهید باکری و کارنامه او را در مدتی که در جبهههای جنگ بوده از آغاز تا پایان به خوبی ترسیم کند و نشان دهد چگونه او خود را فدای رنج دیگران میکرد و در کنار مردم ایستاد. اینکه در آخر هر فصل ضمائم، منابع، اسناد و تصاویر آورده شده، نشان از این دارد که اثر فقط یک روایت حماسی نیست و میتوان آن را منبعی تاریخی و پژوهشی دانست. همچنین نمونهای بارز از تاریخنگاری محسوب میشود و در داستان به بافتهای تاریخی نیز توجه دقیقی شده است.
محمدصادق درویشی با هوشمندی توانسته است شخصیت ساده، صمیمی و بیآلایش شهید باکری را به تصویر بکشد تا روایتی متناسب با این شخصیت ارائه دهد. این کتاب اغراقهای مرسوم برخی از کتابهای دفاع مقدس را ندارد و میتوان گفت به حقیقت نزدیک است و شعار نمیدهد.
به گفته نویسنده اثر، «این کتاب حاصل بررسی هزاران سند، مصاحبه و شنیدن نوارهای صوتی مکالمات بیسیم و جلسات دوران جنگ طی یک دهه است. سختی کار این بود که باید قلم و تخیل خود را کنترل کرده تا خود اسناد و واقعیتهای تاریخی سخن بگویند.»
کتاب «بیا تماشا کن» دارای 9 فصل است که در این فصلها زندگی و کارنامه شهید مهدی باکری روایت میشود. روایت کتاب با تولد این شهید بزرگوار آغاز میشود و با شهادتش در 25 اسفندماه سال 1363 در منطقه هورالهویزه، غرب رودخانه دجله به پایان میرسد. در فصل اول مباحثی همچون دوران کودکی، نوجوانی، مقطع دانشگاه و سربازی مهدی باکری تا آغاز انقلاب اسلامی روایت میشوند. فصل دوم به پیروزی انقلاب، دادستانی، شهرداری، ازدواج و موضوعاتی که تا آغاز جنگ برای شهید باکری اتفاق افتاد، میپردازد. فصل سوم، مقطع جهاد سازندگی و فرماندهی عملیات در سپاه ارومیه را مورد بررسی قرار میدهد. در فصل چهارم، ماجرای جانشینی مهدی باکری برای احمد کاظمی در لشکر 8 نجف را تعریف میکند و نقش او در عملیات فتحالمبین و بیتالمقدس را به رشته تحریر درمیآورد. آغاز فرماندهی مهدی باکری در لشکر 31 عاشورا در فصل پنجم روایت میشود و به سه عملیات رمضان، مسلم و والفجر مقدماتی اشاره کرده و مطالب تا پایان سال ۱۳۶۱ به پیش میرود. فصل ششم عملکرد مهدی باکری در سال ۱۳۶۲ بهویژه در سه عملیات والفجر 1، 2 و 4 را مورد بررسی قرار میدهد. فرماندهی مهدی و رخدادهای عملیات سرنوشتساز خیبر در فصل هفتم روایت میشود. فصل هشتم، سال ۱۳۶۳ را با موضوعات گوناگونی که داشته مورد بررسی قرار داده و در نهایت، فصل آخر کتاب به عملیات بدر و شهادت این شهید بزرگوار اختصاص یافته
است.
فصلهای ابتدایی کتاب نسبت به فصلهای دیگر اتفاقات کمتری دارد و با سرعتی بالاتر و جزئیات کمتری روایت شده است. مقطع جنگ تحمیلی که درخشش شخصیت مهدی باکری را نشان میدهد، با سرعتی کمتر و جزئیات بیشتر به پیش میرود. نویسنده تلاش کرده اثری را به چاپ برساند که سزاوار شهید مهدی باکری باشد و مهمترین مسائل زیستن او را به رشته تحریر درآورد. با این حال، این شهید از چنان مرتبهای برخوردار است که باز هم میتوان درباره او نوشت. در کل جنگ ۸ ساله ایران و عراق که محتوای آن دفاع همهجانبه ایرانیان بود، در زمره فرازهای ماندگار تاریخ ایران است؛ جنگی که اگرچه سرشار از جراحات تلخ و مصائب جبرانناپذیر بود، اما به واسطه موفقیت مردم ایران در دفاع از خاک خود و کم نشدن حتی یک وجب از سرزمینشان، درخشنده و مایه غرور و سربلندی خواهد بود. باید یاد و خاطره شهدا، جانبازان و آزادگان را روایت کرد تا همه نسلهای آینده درباره فداکاری و جانفشانی آنها بدانند.
بیا تماشا کن
روایت زندگی شهید مهدی باکری
نویسنده: محمدصادق درویشی
انتشارات: مرز و بوم (مرکز اسناد، تحقیقات و نشر معارف دفاع مقدس)
تعداد صفحات: 816 صفحه
قیمت: 600000 تومان

