خبرنگاران «ایران» از بازارهای کشور گزارش می‌دهند

عبور بازار از شوک اولیه جنگ


در روزهایی که همزمانی جنگ و فضای روانی ناشی از آن، نگرانی‌هایی درباره تأمین کالاهای اساسی و سوخت ایجاد کرده بود، روزنامه ایران خبرنگاران خود را به شهرها و استان‌های مختلف کشور اعزام کرد تا وضعیت واقعی بازار را از نزدیک و بر اساس مشاهدات میدانی بررسی کنند. حاصل این گزارش‌ها نشان می‌دهد بازار در روزهای ابتدایی جنگ با شوک افزایش تقاضا و نوسان قیمت مواجه شد، اما با گذشت زمان، سیاست‌های تنظیم بازار، افزایش عرضه و فروکش‌کردن رفتارهای هیجانی، بازار را به سمت تعادل نسبی سوق داده است. 
بررسی‌های میدانی از استان‌های بوشهر، کرمانشاه، کردستان (سنندج)، مازندران، تهران، اصفهان و فارس (شیراز) نشان می‌دهد اگرچه قیمت برخی اقلام هنوز به سطح پیش از جنگ بازنگشته، اما نشانه‌ای از کمبود فراگیر کالا یا اختلال پایدار در توزیع مشاهده نمی‌شود. آنچه امروز بیش از کمبود کالا خود را نشان می‌دهد، نوسان قیمت و فشار تقاضای مقطعی است.

بوشهر؛ از جهش قیمت تا تعادل نسبی
گزارش میدانی خبرنگار «ایران» از شهر بوشهر و مناطق اطراف آن نشان می‌دهد بازار این استان در روزهای ابتدایی جنگ، افزایش ناگهانی قیمت برخی اقلام اساسی را تجربه کرده است. تخم‌مرغ، مرغ و سیب‌زمینی در صدر اقلامی بودند که بیشترین نوسان قیمتی را داشتند. در منطقه عالیشهر، قیمت هر شانه تخم‌مرغ که پیش از جنگ حدود ۲۶۰ هزار تومان بود، در روزهای نخست به ۴۰۰ هزار تومان رسید. اما با اعمال ممنوعیت صادرات و افزایش عرضه، قیمت هر شانه تخم‌مرغ اکنون به حدود ۳۰۰ هزار تومان کاهش یافته است. سیب‌زمینی نیز که در روزهای ابتدایی حتی تا ۱۲۰ هزار تومان به فروش می‌رسید، اکنون در عالیشهر حدود ۶۰ هزار تومان و در شهر بوشهر حدود ۷۰ هزار تومان قیمت دارد. 
قیمت پیاز از ۴۵ هزار تومان به حدود ۳۵ تا ۴۰ هزار تومان کاهش یافته و گوجه‌فرنگی با قیمت حدود ۷۰ هزار تومان عرضه می‌شود.  در بخش پروتئینی‌، قیمت مرغ گرم در برخی فروشگاه‌ها حدود ۲۶۶ هزار تومان و قیمت گوشت گوساله حدود یک میلیون و ۱۵۰ هزار تومان گزارش شده است. خبرنگار «ایران» همچنین از نبود صف برای نان و بنزین در این مناطق خبر می‌دهد؛ موضوعی که فروشندگان آن را نتیجه فروکش‌کردن اضطراب اولیه مردم و نظارت مؤثر بر بازارها می‌دانند.

بازار کرمانشاه آرام تر شد
در استان کرمانشاه، ورود جمعیت از شهرهای بزرگ در هفته نخست جنگ، فشار مضاعفی بر بازار وارد کرده است. گزارش‌های میدانی خبرنگار «ایران» نشان می‌دهد قیمت سیب‌زمینی در روزهای ابتدایی تا ۱۵۰ هزار تومان و قیمت پیاز در مواردی حتی تا ۳۰۰ هزار تومان افزایش یافت. مرغ نیز کمیاب شد و قیمت آن به‌سرعت بالا رفت.  با این حال، در هفته دوم جنگ، آرامش به بازار بازگشته است. در حال حاضر قیمت سیب‌زمینی فله‌ای (گونی ۳۰ کیلویی) حدود ۵۰ هزار تومان و سیب‌زمینی دست‌چین حدود ۵۵ هزار تومان است.
قیمت بادمجان از ۱۰۰ هزار تومان به ۳۵ هزار تومان کاهش یافته و کاهو ۲۵ هزار تومان، خیار و گوجه‌فرنگی هر کدام ۴۰ هزار تومان عرضه می‌شوند. در بخش پروتئین، مرغ همچنان گران است و هر کیلو به‌طور متوسط ۳۰۰ هزار تومان فروخته می‌شود. تخم‌مرغ ۲۰ عددی حدود ۲۵۰ هزار تومان و شانه ۳۰ عددی حدود ۳۵۰ هزار تومان قیمت دارد.  
در مقابل، گوشت گوساله نسبت به قبل از جنگ افزایش قیمت نداشته و حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان عرضه می‌شود، در حالی که گوشت گوسفندی از یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان به یک میلیون و ۴۰۰ هزار تومان رسیده است.
یکی از مشکلات صف‌های طولانی نانوایی‌هاست. نان سنگک آزادپز ۲۵ هزار تومان و نان با آرد دولتی کمتر از ۱۰ هزار تومان قیمت دارد. در بخش سوخت، اما کمبودی گزارش نشده و سوخت‌گیری در جایگاه‌ها عادی است.

سنندج؛ عرضه پایدار، نوسان قیمتی
در سنندج، خبرنگار «ایران» از فعال بودن اغلب واحدهای صنفی و کاهش محسوس ازدحام نسبت به روزهای نخست جنگ خبر می‌دهد. فروشندگان تأکید دارند کمبودی در کالاهای اساسی وجود ندارد، اما قیمت برخی اقلام همچنان با نوسان همراه است. 
بر اساس مشاهدات میدانی، قیمت مرغ در سطح شهر بین ۲۷۰ تا ۳۲۰ هزار تومان و قیمت هر شانه تخم‌مرغ حدود ۴۰۰ هزار تومان است. در بازار آرد نیز گزارش‌هایی از افزایش قیمت وجود دارد؛ هر کیلو آرد که پیش‌تر حدود ۲۰ هزار تومان بود، اکنون تا ۳۰ هزار تومان عرضه می‌شود.
 در حوزه سوخت، جایگاه‌ها بدون ازدحام فعالیت می‌کنند. یکی از جایگاه‌داران به خبرنگار «ایران» گفته است تنها در یک جایگاه بیش از ۹۰ هزار لیتر بنزین ذخیره وجود دارد و محدودیتی برای سوخت‌گیری اعمال نشده است.

مازندران؛ فشار تقاضا
در برخی شهرهای مازندران، فشار تقاضا بیش از سایر استان‌ها خود را نشان داده است. گزارش میدانی خبرنگار «ایران» حاکی است در بخش سوخت، پمپ‌بنزین‌ها شلوغ‌اند و سهمیه سوخت‌گیری محدود شده است.

تهران؛ وفور کالا، تغییر الگوی خرید
در تهران، خبرنگار «ایران» از بازگشت سریع بازار به شرایط عادی خبر می‌دهد. شلوغی پمپ‌بنزین‌ها عمدتاً محدود به ساعات ابتدایی روزهای نخست بوده و اکنون با اعمال محدودیت، وضعیت به حالت پایدار رسیده است.
بررسی‌های میدانی از فروشگاه‌های زنجیره‌ای و میادین تره‌بار نشان می‌دهد کالاهای اساسی به‌وفور در دسترس است. قیمت‌ها به شرح زیر است: 
سیب‌زمینی ۵۰ هزار تومان، تخم‌مرغ شانه‌ای ۳۰۰ هزار تومان، مرغ گرم ۲۵۰ هزار تومان، مرغ منجمد ۲۲۳ هزار تومان، گوشت گوساله مخلوط یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و گوشت گوسفندی مخلوط (۲ کیلو) حدود ۳ میلیون و ۳۴۰ هزار تومان.
بیشترین تقاضا مربوط به کنسروهاست. با این حال فروشندگان تأکید دارند تنوع و حجم کنسروها در فروشگاه‌ها کامل است. 

اصفهان و شیراز؛ نظم شهری در شرایط جنگی
در اصفهان، گزارش میدانی خبرنگار «ایران» نشان می‌دهد صف‌های بنزین به‌ویژه در برخی جایگاه‌ها تا ۳۰ یا ۴۰ دقیقه طول می‌کشید، اما این وضعیت تداوم نیافت و اکنون بنزین در همه جایگاه‌ها موجود است. 
فروشگاه‌ها، نانوایی‌ها و مراکز خدماتی فعالند و کالاهای اساسی بدون وقفه عرضه می‌شود. اگرچه گزارش‌هایی پراکنده از گرانفروشی شنیده می‌شود، اما نظم نسبی بازار حفظ شده است. 
در شیراز نیز شرایط مشابهی حاکم است. شلوغی روزهای نخست فروکش کرده و اگرچه بخشی از مغازه‌ها تعطیلند، اما واحدهای تأمین‌کننده نیازهای اساسی فعال هستند. گزارش‌هایی از افزایش قیمت در میوه‌فروشی‌ها و پروتئینی‌ها وجود دارد، اما کمبود کالا گزارش نشده است. مجموع گزارش‌های میدانی خبرنگاران روزنامه ایران از استان‌های مختلف کشور نشان می‌دهد بازار کالاهای اساسی و سوخت، پس از عبور از شوک اولیه جنگ در مسیر بازگشت به تعادل قرار دارد. در حالی که قیمت برخی اقلام هنوز به سطح پیش از جنگ نرسیده، افزایش عرضه، ممنوعیت صادرات و تداوم توزیع مانع از کمبود شده است. چالش اصلی بازار، بیش از آنکه کمبود کالا باشد، نوسان قیمت است.